Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

0
214

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Mục sở thị con cá sắt nhỏ nhắn mà công dụng phi phàm cứu người thiếu máu

Sáu năm trước, Christopher Charles người Canada vừa tốt nghiệp học hàm tiến sĩ ở Trường Đại học công lập Guelph (Canada) đã đến tỉnh Kandal, Campuchia làm công tác từ thiện. Ở đây anh nhận thấy rằng hầu hết người dân địa phương đều bị thiếu máu dẫn đến thiếu sắt trầm trọng, đặc biệt là trẻ nhỏ và người trong độ tuổi lao động. 

Trẻ con chậm phát triển, tinh thần uể oải, không năng động hồn nhiên. Phụ nữ thường xuyên bị mệt mỏi, đau đầu, không thể làm việc vì nhức mỏi toàn thân. Đặc biệt là những bà mẹ đang trong thai kì phải đối mặt với những biến chứng sức khỏe nghiêm trọng trước và sau khi sinh con nhưng xuất huyết, thiếu sắt. 

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Tiến sĩ Christopher Charles – người phát minh ra con cá sắt “đa năng”

Kể từ đó, tiến sĩ Charles đã bị ám ảnh với sắt. Anh nghiên cứu và được biết, ở các nước đang phát triển như Campuchia gần 50% phụ nữ và trẻ em bị thiếu máu, thiếu sắt. Nguyên nhân chủ yếu do họ ăn uống quá kham khổ, đạm bạc vì quá nghèo đói. Các bữa ăn triền miên chỉ có gạo trắng xát dối và cá nhỏ hoặc một chút rau xanh.  

Thực trạng này ở đây là “hoàn toàn bình thường” bởi đến nay theo thống kê của WHO, hiện có hai tỷ người trên thế giới (khoảng 30% dân số toàn cầu) bị thiếu máu do thiếu sắt. Nhiều trường hợp đã tử vong thương tâm vì biến chứng của căn bệnh này hoặc bị nhiễm trùng, sốt xuất huyết, suy dinh dưỡng mà qua đời trong đau đớn. 

Họ hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề một cách đơn giản qua việc bổ sung dinh dưỡng trong các bữa ăn, hoặc uống viên nén bổ sung sắt định kỳ để tăng lượng sắt cơ bản nhưng đáng buồn thay, họ quá nghèo để có thể làm được việc đó! Nhiều người viện cớ họ bị tác dụng phụ khi dùng thuốc để từ chối sử dụng. 

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Mọi người có thể sử dụng cá hàng ngày, đều đặn, không có phản ứng phụ…

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

… để cung cấp 75% lượng sắt cho cơ thể người lớn và 100% lượng sắt cho cơ thể trẻ em theo đúng hàm lượng Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo

Tiến sĩ Charles đã có một ý tưởng mới lạ lấy cảm hứng từ những nghiên cứu trước đó của chính anh cho biết: Nấu ăn trong nồi gang tăng hàm lượng sắt trong thực phẩm, nên anh quyết định đặt một cục sắt vào nồi mỗi khi chế biến thực phẩm. Cục sắt này ban đầu có hình thù không mấy đẹp mắt dù đã được khử trùng và đúc thành hình khối ưa nhìn. 

Christopher Charles đã thử đổi hình dạng cục sắt vài lần và tình cờ biết được, trong văn hóa Campuchia, con cá là biểu tượng của may mắn nên anh quyết định đúc chúng thành hình đó và đặt cho những “viên thuốc tự nhiên” của mình cái tên: Cá may mắn. Nó không quá to, chỉ dài 3inch (7,6 cm) và nặng khoảng 200g (7.1 oz).

Để sử dụng “phát minh”, này tất cả những gì cần làm là: Đun sôi nước hoặc súp với những con cá sắt ít nhất 10 phút, lấy nó ra khỏi nồi, thêm một chút nước cốt chanh (chanh vắt trực tiếp khi nước dùng đã nguội) để tăng khả năng hấp thụ sắt cho người sử dụng. 

Nếu cá sắt được sử dụng hằng ngày đều đặn trong tất cả các bữa ăn nó sẽ giúp cung cấp 75% lượng sắt cho cơ thể người lớn và 100% lượng sắt cho cơ thể trẻ em theo đúng hàm lượng khuyến cáo hàng ngày của WHO. Tuyệt vời hơn nữa là những con cá này có thể tái sử dụng liên tục trong nhiều năm. 

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Người lớn và trẻ em ở Campuchia đã thực sự khỏe mạnh, vui vẻ trở lại…

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

… sau 12 tháng dùng thử nghiệm con cá sắt may mắn

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Tiến sĩ Christopher Charles đã vận động và thuyết phục người dân Campuchia làm việc này để tiến hành thử nghiệm thực tế. Sau 12 tháng một nửa số người (ước tính là khoảng ½ dân số Campuchia, trải dài ở hàng trăm dân làng trên toàn quốc gia này) sau khi sử dụng cá sắt liên tục, đều đặn hàng ngày trong khi nấu ăn ròng rã đã được tái khám miễn phí và kết quả thật tuyệt vời: Họ hoàn toàn không còn bất cứ biểu hiện nào của căn bệnh thiếu máu và thiếu sắt!  

Giáo sư Imelda Bates, người đứng đầu bộ phận y tế công cộng quốc tế tại Trường Y học Nhiệt đới ở Liverpool, Anh đánh giá cá sắt là một nghiên cứu thực sự được hoan nghênh, ông nói: 

“Đây là sản phẩm y tế đáp ứng được cả nhu cầu văn hóa và chữa bệnh, nó giúp cải thiện mức độ thiếu máu một cách nhanh chóng. Điều trị kịp thời có thể khôi phục sức khỏe cá nhân và nâng cao năng suất làm việc của người trong độ tuổi lao động, kiện toàn sức khỏe của trẻ em vị thành niên. Cá may mắn đến nay ước chừng đã cứu vớt khoảng 20% người dân ở những nước đang phát triển”.

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Trong văn hóa Campuchia, con cá là biểu tượng của may mắn và cũng là thực phẩm người dân thường xuyên sử dụng mỗi ngày

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Lucky fish khá nhỏ nhắn, nó chỉ dài 3inch (7,6 cm) và nặng khoảng 200g (7.1 oz)

Đến nay hàng nghìn gia đình ở Campuchia được sử dụng cá sắt miễn phí trong chương trình dự án dành cho người nghèo của công ty Luckyironfish do anh Gavin Armstrong làm chủ.

Nhiều người dân đã vui mừng khôn xiết nói rằng: “Trước đây các kết quả xét nghiệm máu cho thấy rằng tôi có vấn đề thiếu sắt, khi ấy tôi chỉ ao ước có một điều là được khỏe mạnh trở lại như xưa. Đến nay ước mơ ấy của tôi đã thành hiện thực. Tôi nghĩ rằng mọi người trong làng và ở các địa phương lân cận đều sẽ ưa thích cá may mắn vì cá là thực phẩm quen thuộc hàng ngày của chúng tôi”.

Cá sắt tí hon cứu người thiếu máu – một phát minh không ngờ

Chân dung anh Gavin Armstrong người điều hành công ty Luckyironfish

Rõ ràng, con cá sắt như một phép lạ nhiệm màu cho những người bị thiếu máu trên toàn thế giới. Và tiến sĩ Charles chưa định dừng lại ở đó. Anh tin rằng các thiết kế cá khác có thể được điều chỉnh cho phù hợp với văn hóa của từng nước đang phát triển khác ở cùng khu vực Đông Nam Á hoặc châu Phi nên vẫn miệt mài cố gắng nghiên cứu tiếp! 

 

Thiếu sắt nguy hại đến thế nào?

Thiếu máu do thiếu sắt là do trong cơ thể suy giảm lượng hồng cầu. Sắt là nguyên tố giúp sản sinh hồng cầu mà hồng cầu lại giúp cơ thể chúng ta lưu trữ và vận chuyển oxy trong máu. 

Nếu có ít tế bào hồng cầu hơn so với tỉ lệ bình thường, các cơ quan và các mô của bạn sẽ không nhận được nhiều oxy cần thiết. Người bệnh trở nên mệt mỏi, khó thở, tim đập nhanh và da dẻ nhợt nhạt. 

Nếu không được điều trị kịp thời, họ sẽ mắc các chứng bệnh bội nhiễm như sốt xuất huyết, băng huyết khi sinh nở, nhiễm trùng và tử vong do suy giảm sức đề kháng. Đối tượng tấn công chính của căn bệnh này là phụ nữ mang thai và trẻ em. 

Huyền Trâm

(Nguồn ảnh Mirror và Getty Images)

(Theo Tuổi Trẻ Thủ Đô)

Theo Tuổi Trẻ Thủ Đô