Ngộ độc rượu ngày Tết và cách xử trí

0
51

Hiện nay ở nước ta, rượu được bày bán tràn lan từ nông thôn đến thành thị, với nhiều chủng loại như tự nấu, tự pha chế, nhập ngoại, mẫu mã đa dạng, bắt mắt. Trong đó loại tự nấu, nhất là loại tự pha chế có sử dụng chất methanol là nguy hiểm nhất. Bởi methanol (tức cồn công nghiệp) là loại không được phép sử dụng để uống, chỉ sử dụng trong công nghiệp. 

Trong rượu bình thường hay còn gọi là rượu bia thực phẩm là loại chứa cồn ethanol. Tuy được sử dụng để pha chế đồ uống giải khát nhưng ethanol cũng là chất có khả năng gây ngộ độc rượu nếu dùng quá mức cho phép. 

Ngộ độc rượu làm suy yếu hệ thần kinh trung ương, gây giảm hoạt tính các nơ ron thần kinh, đặc biệt là dây thần kinh điều khiển thị giác, vì vậy thường có các biểu hiện loạng choạng, hoa mắt, giống hết say rượu, khiến nhiều người lầm tưởng uống say nhưng thực chất là bị ngộ độc rượu. 

Nếu để lâu, bệnh nhân sẽ rơi vào tình trạng hôn mê, tím tái, co giật, rối loạn điện giải, tụt huyết áp, thậm chí tử vong. Trong trường hợp được cứu sống, cũng sẽ để lại nhiều di chứng về thần kinh cho bệnh nhân.

Phân biệt giữa say rượu và ngộ độc rượu

cách xử trí khi bị ngộ độc rượu
Ngày Tết dù vui đến mấy cũng nên uống vừa phải, vì rượu xịn đến đâu, nếu uống quá ngưỡng cũng gây hại cho sức khỏe

Theo TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, khoa Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, có thể dựa vào các dấu hiệu sau để phân biệt giữa say rượu và ngộ độc rượu, nhằm có phương án kịp thời đưa nạn nhân tới các cơ sở y tế cấp cứu. 

– Say rượu: Người bệnh có biểu hiện chếnh choáng, nói líu lưỡi, phối hợp cơ thể kém, mất thăng bằng, buồn nôn, nôn.

– Ngộ độc rượu loại ethanol: Ngộ độc cấp tính trong giai đoạn đầu, người bệnh có dấu hiệu bị kích thích như người cảm thấy sảng khoái, nói nhiều, các vận động phối hợp bị rối loạn. Tiếp theo đó là bị ức chế phản xạ gân xương, tri giác giảm, mất khả năng tập trung tư tưởng, có nguy cơ giãn mạch ngoại vi, hạ huyết áp và có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. 

Ngộ độc ethanol mãn tính do uống rượu kéo dài, người bệnh bị sụt cân, chán ăn, tiêu chảy do bị tổn thương gan và ruột, da xanh tái do thiếu máu, tổn thương gan (như xơ gan, ung thư gan), mất trí nhớ, run tay chân, rối loạn tâm thần, 

– Ngộ độc rượu loại methanol: Đây là loại ngộ độc rượu nguy hiểm nhất và thường dẫn đến chết người, để lại di chứng nặng nề cho người sử dụng. Methanol sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành formaldehyt, sau đó thành axit formic. Chính những chất này sẽ gây ngộ độc gan thận, đặc biệt gây toan máu nặng nề.

Khi bị ngộ độc methanol, các triệu chứng sẽ xuất hiện chậm nhất là 24 giờ sau khi uống. Các triệu chứng cụ thể gồm bất tỉnh, gọi không biết, co giật, tê, yếu chân tay một bên hoặc một bên mặt, nói ngọng trong khi đã tỉnh táo. Thở khò khè, ứ đọng đờm trong miệng, ho yếu, thở yếu, nhịp thở không đều, thở chậm hoặc ngừng thở. Da môi, móng tay, tím tái hoặc nhợt, lạnh. Đại tiểu tiện không tự chủ (ra quần), mắt nhìn mờ, nhìn một thành hai, rối loạn cảm nhận màu sắc. Nôn nhiều, bụng trướng, đau bụng, người mệt nhiều. 

Người bị nhiễm độc methanol nặng sẽ bị hôn mê, co giật, tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng. 

Cách xử trí khi bị ngộ độc rượu 

cách xử trí khi bị ngộ độc rượu
Khi bị say rượu cũng như ngộ độc rượu, tuyệt đối không cho người bệnh uống thuốc chống nôn và paracetamol, aspirin

Để tránh nguy hiểm khi bị ngộ độc rượu thì cần gây nôn và chà xát mạnh 2 bên má, rồi nới lỏng quần, áo bệnh nhân (cởi khuy áo cổ, tháo thắt lưng), để nạn nhân nằm nơi thoáng mát (tránh gió lùa). 

Tư thế nằm là nằm úp, hai tay xuôi, đầu nghiêng về bên trái. Cho bệnh nhân uống 1 cốc trà sữa nóng hoặc trà đặc, uống nhiều nước ấm hoặc các loại nước cam, chanh, sinh tố, đậu xanh ninh nhừ, uống nhiều lần sẽ giải được ngộ độc rượu dạng nhẹ. 

Tuyệt đối không cho bệnh nhân uống thuốc chống nôn (vì các chất độc được giữ lại trong cơ thể sẽ làm hại gan), không cho uống paracetamol, aspirin (hại gan).

Để đề phòng ngộ độc rượu, trước hết tuyệt đối không uống rượu tự pha chế, nhất là loại có cồn công nghiệp (methanol). Nên chọn những loại rượu có thương hiệu, nhãn mác, xuất xứ rõ ràng và phải đảm bảo an toàn thực phẩm, không uống rượu bán dạo.

Tuyệt đối không uống rượu khi đói, trong khi uống rượu vẫn phải ăn cơm và các thức ăn khác nhằm tránh tình trạng rượu ngấm nhanh vào cơ thể. Trong những ngày vui cũng nên uống vừa phải, cụ thể nam giới không nên quá 20g/ngày, nữ giới không nên quá 10g/ngày, tương đương nam không quá 500ml loại bia 5%, 60ml loại rượu 40 độ, nữ không quá 250ml loại bia 5%, 30ml loại rượu 40 độ. Khi uống nên uống từ từ, không dồn dập vì tác hại của bia rượu cũng gây ra mạnh hơn khi uống quá nhanh. 

Vì dù rượu xịn, thậm chí cả rượu Tây, nếu uống quá ngưỡng cũng có những nguy cơ trực tiếp cho sức khỏe.

Đừng bỏ lỡ

Tổng hợp
(Theo Tuổi trẻ Thủ đô)

Gửi phản hồi