Lễ Hằng thuận – đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa

0
257

Khi bước vào hôn nhân, ai cũng mong muốn mình có được một lễ cưới đáng nhớ. Nhiều cô dâu chú rể bỏ qua các hình thức cưới hỏi xa hoa mà lựa chọn nghi thức truyền thống mang bản sắc Việt và đậm đà màu sắc tâm linh – tổ chức lễ cưới trên chùa.

Ngày nay, chúng ta không mấy xa lạ với lễ cưới ở chùa hay còn gọi là lễ Hằng thuận. Vì nó một mặt giữ được nét văn hóa dân tộc, mặt khác còn phát huy một cách hiệu quả nền tảng trí tuệ và đạo đức tâm linh, định hướng con người sống hữu ích trong đời sống gia đình và xã hội.

Tổ chức lễ Hằng thuận tại chùa là cây cầu nối giữa đạo và đời, là sự hòa quyện nhuần nhuyễn giữa văn hóa truyền thống, đạo đức dân tộc và văn hóa tâm linh của Phật giáo. Hãy cùng tamsugiadinh.vn tìm hiểu kỹ càng tường tận về lễ Hằng thuận trong bài viết dưới đây:

1. Nguồn gốc của lễ Hằng thuận tại chùa

Lễ Hằng thuận bắt nguồn từ khi Đức Phật còn tại thế. Có một lần Đức Thế Tôn trở về thăm Vương thành Ca Tì La Vệ. Một ngày đặc biệt trong chuyến về lại cố hương của Đức Thế Tôn, gặp dịp cả kinh thành chuẩn bị làm lễ thành hôn cho Vương tử Mahanam, có thỉnh Đức Thế Tôn và Tăng đoàn vào hoàng cung chứng minh cho hôn lễ.

Và từ nhân duyên đó, Đức Thế Tôn dạy người làm chồng phải sống như thế nào để họ hàng nhà vợ tôn trọng, chấp nhận. Người chồng phải có trách nhiệm với họ hàng nhà vợ làm sao, trách nhiệm với vợ con trong tương lai như thế nào. Cũng như vậy, phận làm dâu đối với họ hàng nhà chồng và trách nhiệm đối với người chồng và những đứa con mình trong tương lai.

Đức Phật dạy, điều quan trọng nhất là hai người gặp nhau và chọn nhau làm bạn đời, có nghĩa là cả hai sẽ cùng đi bên nhau trọn đời; cùng đối diện với những nghiệp chướng của cuộc đời; cùng chia sẻ với nhau những gian khó trước những khúc quanh của đời người; cùng nâng đỡ nhau tạo thiện nghiệp, khuyên can nhau dứt trừ ác nghiệp và luôn tùy thuận với nhau để cùng tu tập.

Như vậy là mượn nhân duyên vợ chồng để đồng làm pháp lữ tạo thiện nghiệp. Vui cũng thuận, buồn cũng thuận. Thành công cũng thuận, thất bại cũng thuận. Giàu cũng thuận, nghèo kém cũng thuận.

Thế nên được gọi là lễ Hằng thuận nghĩa là, luôn thuận bên nhau suốt cả cuộc đời. Cho dù nắng hay mưa, hạnh phúc hay đau khổ. Kể từ đó, trong Phật giáo mới tổ chức Lễ hằng thuận quy y.

Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Một lễ Hằng thuận của cặp uyên ương được tổ chức ở chùa miền Bắc (ảnh Marry.vn)

2. Vì sao lại gọi là lễ Hằng thuận tại chùa mà lại không gọi là đám cưới?

Theo thượng toạ Thích Bảo Nghiêm thì lễ Hằng thuận là đôi bên trai gái đã thuận ý sống với nhau trọn đời – một cách gọi khác của nhà chùa về đám cưới. Lễ Hằng thuận được tổ chức đầu tiên vào những năm 50 của thế kỷ trước, do Thượng thủ tăng già Tuệ Tạng tổ chức tại chùa Vọng Cung, Nam Định. Từ đó đến nay, các đám cưới tại chùa đều được gọi với cái tên là lễ Hằng thuận.

Ý nghĩa của lễ Hằng thuận chính là việc đưa yếu tố tâm linh vào một trong những sự kiện trọng đại nhất của mỗi con người. Điều này sẽ có tác dụng hướng thiện, giúp cho các cặp vợ chồng khi sống với nhau sẽ sống tốt theo 6 cặp phạm trù.

Ví như, trong cặp phạm trù chồng – vợ, nhà Phật luôn răn dạy người chồng phải đối với vợ trước như mua quà cho vợ, người vợ được phép trang điểm, giao tài sản trong nhà cho vợ cất giữ… thể hiện sự tôn trọng vai trò người phụ nữ trong gia đình.

Sau đó, người vợ cũng phải đối với chồng bằng cách thay chồng dạy con cái, chồng đi làm về phải chuẩn bị cơm canh, phòng ngủ chu đáo, khi nhà có khách, người vợ phải nhẹ nhàng, ân cần…

Ý nghĩa xâu xa của lễ Hằng thuận, theo thượng toạ Thích Bảo Nghiêm, khi đôi tân lang, tân nương đã thề nguyền sống với nhau có sự chứng kiến của yếu tố tâm linh tức là đã riàng buộc với nhau bằng tôn giáo. Đây cũng chính là một trong những yếu tố quan trọng trong việc gìn giữ sự hạnh phúc, bền vững của cuộc sống gia đình.

Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Lễ Hằng thuận tại chùa Phúc Thành (Hưng Châu, Hưng Nguyên) (ảnh giacngon.vn)
Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Lễ Hằng thuận dưới sự chứng minh của Hòa thượng trụ trì Thích Thanh Nhã tổ chức tại chùa Trấn Quốc, Ba Đình, Hà Nội (ảnh huongdanphattu.vn)

3. Các bước thực hiện nghi thức Hằng Thuận

* Khi đã thống nhất chọn được ngày đẹp để tổ chức lễ Hằng thuận, gia đình đôi bạn trẻ phải thỉnh ý kiến của sư thầy trụ trì, sau khi nhận được sự đồng ý của thầy thì mới chuẩn bị cho buổi lễ kéo dài khoảng một giờ, đầy đủ lễ nghi, thủ tục.

Trước khi tổ chức lễ thành hôn, đôi bạn trẻ sẽ lên chùa từ 3 đến 5 ngày để cùng nhau nghe sư thầy giảng về đạo vợ chồng nhằm tích lũy những kiến thức tốt cho cuộc sống gia đình sắp tới. Ngoài ra, hai người sẽ phải viết thư cho nhau, kể cho nhau nghe lại quá trình tìm hiểu, từ đâu mình bắt đầu có tình cảm với người bạn đời của mình.

Những hờn giận, những gì chưa hiểu nhau sẽ được đôi bạn trẻ giãi bày qua bức thư, đồng thời cũng thể hiện những trăn trở, những mong ước của cuộc sống sau này, những điều mong muốn với chồng, với vợ trong tương lai. Hai bức thư này được phong kín đến buổi lễ mới được mở ra, đọc trong lễ thành hôn của hai người.

* Vào ngày làm lễ, sau khi ổn định, đã lên đèn nhang, xông hương trầm, mọi người cung nghinh vị chủ trì hôn lễ – thường là một vị hòa thượng, trụ trì chùa hoặc chư tăng đắc đạo, được tôn kính.

Nghi lễ thường diễn ra tại chính điện của chùa, trong không gian rộng và trang trọng nhất. Nơi làm lễ gồm một chiếc bàn dài, là nơi chủ hôn và các vị chứng giám thực hiện nghi thức truyền thống của lễ thành hôn. Đôi uyên ương sẽ quỳ trước bàn, hướng về nơi thờ Phật và làm theo chỉ dẫn của các vị hòa thượng chủ hôn. Một số nơi có chuẩn bị sẵn ghế và mọi người có thể ngồi trong khi làm lễ.

Người thân, bạn bè được sắp xếp vị trí hai bên theo đúng nguyên tắc “nam tả, nữ hữu” (từ trong chính điện nhìn ra), nghĩa là nhà trai đứng bên trái, nhà gái đứng bên phải.

Trước khi tiến hành nghi lễ kết hôn, cô dâu chú rể sẽ được làm lễ quy y nếu chưa và có pháp danh, trường hợp nếu đã quy y thì chủ hôn sẽ tiến hành bình thường: Tuyên bố lý do, giới thiệu thành phần tham dự, đại diện của hai gia đình nói lời phát biểu.

Hai nhân vật chính phát nguyện, thường là được cả hai tự chuẩn bị từ trước. Sau đó cùng nghe lời giảng của vị trụ trì về luân thường đạo lý trong hôn nhân, gia đình cũng như ngoài xã hội. Tiếp ngay sau, hòa thượng chủ hôn sẽ buộc dây tơ hồng làm bằng ruy-băng, len hoặc lụa đỏ tượng trưng, với ý nghĩa gắn bó, kết nối đôi uyên ương không rời xa nhau.

Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Lễ Hằng Thuận của hai Phật tử được tổ chức tại chùa giác Ngộ TP.HCM (ảnh daophatngaynay.vn)
Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Giấy Chứng nhận lễ Hằng thuận sẽ được phát cho cô dâu chú rể sau khi lễ cưới hoàn tất (ảnh daophatngaynay.vn)

Cô dâu chú rể đảnh lễ (quỳ lạy) niệm ân cha mẹ, nội ngoại và với đối phương. Sau khi ký tên vào giấy chứng nhận, cả hai tiến hành trao nhẫn cho nhau và nghe sư thầy chủ trì nói về ý nghĩa của việc trao nhẫn. Khi thực hiện lễ, các bài giảng hay tụng niệm của sư thầy sẽ được xen kẽ trong chương trình.

Đại diện hai bên gia đình cũng hứa việc chỉ bảo, khuyên răn cặp đôi mới cưới sống hảo hợp, tròn duyên, xây dựng gia đình hạnh phúc. Nhà chùa và gia đình có thể tặng hoa hoặc quà cho nhau, một bên là muốn thay lời tri ân đã cùng gia đình hoàn thành tâm nguyện cho đôi trẻ, một bên là gửi gắm chúc phúc cho hạnh phúc lứa đôi.

Một số gia đình còn nhân cơ hội này thể hiện lòng thành bằng cách quyên tiền hoặc vật phẩm nhờ nhà chùa làm từ thiện đến những hoàn cảnh khó khăn. Sau khi hoàn tất lễ chính, mọi người cùng dùng trà, bánh ngọt với nhau hoặc dùng tiệc chay ngay trong chùa.

Có thể ở mỗi nơi, trình tự hoặc các phần trong nghi lễ có đôi chút gia giảm khác nhau, nhưng nhìn chung đây là những điểm căn bản của một buổi lễ Hằng Thuận.

Nên nhớ rằng, đám cưới tổ chức trên chùa không nặng về hình thức hay phô trương mà thực sự là một nghi thức đánh dấu sự bắt đầu của cuộc sống hôn, là nơi để cô dâu, chú rể và đôi bên gia đình nhận thức sâu sắc về hạnh phúc, hôn nhân và những trọng trách của bản thân. Không rình rang nhưng đó là những phút giây rất quý giá và linh thiêng trong đời người.

Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Khi tổ chức lễ Hằng thuận, lời phát nguyện giữ gìn ngũ giới, tu hành thập thiện trước Tam bảo sẽ tác động mạnh đến đời sống tâm linh của vợ chồng trong những ngày chung sống
Lễ Hằng thuận - đám cưới ấm áp và ý nghĩa trên chùa
Lễ Hằng thuận là điểm nhấn để vợ chồng cùng vun đắp tình yêu thương chung thủy, ý thức trách nhiệm mục đích sống và xây dựng ngôi nhà hạnh phúc trên nền tảng đạo đức, tâm linh và trí tuệ

4. Mục đích và lợi ích của lễ Hằng thuận

Nói đến lợi ích thiết thực mà lễ Hằng thuận mang đến cho những đôi vợ chồng trong ngày cưới, tamsugiadinh.vn cho rằng lời phát nguyện giữ gìn ngũ giới, tu hành thập thiện trước Tam bảo nhằm xây dựng đời sống gia đình hạnh phúc bền vững, là dấu ấn sinh động, ý nghĩa.

Điều này không chỉ tác động mạnh đến đời sống tâm linh của vợ chồng trong những ngày chung sống mà còn ảnh hưởng tích cực đến người thân. Có thể nói đây là lợi ích thiết thực, vô cùng tốt đẹp cho đời sống hôn nhân, hạnh phúc gia đình của Phật tử, mang lại nguồn cảm hứng “Sống đạo” sâu lắng giữa đời thường mà vợ chồng dễ dàng cảm nhận.

Việc tổ chức lễ cưới trong chùa với thức ăn chay hoàn toàn thanh tịnh, không tổn hại dù một sinh linh, không dùng bia, rượu gây tổn hại sức khỏe và tốn kém tiền bạc.

Chú rể và cô dâu trao nhẫn cưới cho nhau trước Tam bảo với sự chứng minh của chư Tăng, không khí trang nghiêm chắc chắn tạo ấn tượng sâu đậm khó phai trong buổi đầu xây dựng gia đình. Đó là điều kiện thuận lợi tạo nên đời sống hòa thuận, tinh thần yêu thương, nhường nhịn, tương kính lẫn nhau trong đời sống hôn nhân, đồng thời là điểm nhấn để vợ chồng cùng vun đắp tình yêu thương chung thủy, ý thức trách nhiệm mục đích sống và xây dựng ngôi nhà hạnh phúc trên nền tảng đạo đức, tâm linh và trí tuệ.

Đừng bỏ lỡ

Tổng hợp
(Tuổi Trẻ Thủ Đô)

Gửi phản hồi