Thiền sư Thích Nhất Hạnh nói về hạnh phúc: Phật giáo cần phải được hiện đại hóa

0
63

 – Nhà báo Hoàng Anh Sướng: Thưa thiền sư! Trong các khóa tu của làng Mai, ngài đã chia sẻ những nội dung và phương pháp thực tập cụ thể nào đối với các thiền sinh nước ngoài?

 
– Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Những khóa tu do chúng tôi tổ chức ở New York, LosAngeles, Boston, Born, London… thường có trên 1000 người tới tu tập liền 6-7 ngày. Sau các khóa tu, nhiều “phép lạ” đã xuất hiện. Vợ chồng tưởng chia cắt vĩnh viễn, cha con tưởng từ mặt nhau lại làm hòa được và thương yêu nhau.

Chúng tôi không quyến rũ thiền sinh theo đạo Phật. Nhưng khi đã thấy được hiệu nghiệm của đạo Phật, họ xin quy y Phật và thọ năm giới. 

Năm giới là sự thực tập cụ thể của tình thương. Giới thứ nhất: bảo vệ sự sống. Giới thứ hai: chia thời gian và tài vật cho người khác, không ăn cắp, ăn trộm. Giới thứ ba: không lạm dụng tình dục. Giới thứ tư: ái ngữ và lắng nghe. Giới thứ năm: tiêu thụ trong chánh niệm (chỉ tiêu thụ những sản phẩm mang lại sự an lạc cho tâm mình, không rượu chè, ma túy).

Tiếp đến, họ được chia sẻ ý nghĩa của Tứ diệu đế và tùy theo ý nguyện, họ có thể đi sâu vào các lĩnh vực triết lý Phật giáo cao siêu khác. 
 

Thiền sư Thích Nhất Hạnh nói về hạnh phúc: Phật giáo cần phải được hiện đại hóa
Thiền sư Thích Nhất Hạnh thực tập thiền hành với nhiều thanh niên trẻ phương Tây

– Trong quá trình truyền bá văn hóa Việt Nam ra thế giới, cái khó khăn lớn nhất của thiền sư là gì? Theo thiền sư, khi học tập cái hay của thế giới Tây phương, chúng ta nên tránh điều gì? 
 
–  Tôi nghĩ, điều kiện quan trọng nhất để chia sẻ những tinh hoa, châu báu của nền văn hóa Việt Nam với người Tây phương là mình phải thông hiểu cho được văn hóa, lề lối suy tư cũng như tâm lý của họ. Nhờ đó, mới có thể hiến tặng cái quý giá của mình dưới một hình thức mà họ có thể hiểu, chấp nhận được.

Chúng tôi đã từng gặp rất nhiều vị đạo sư tới từ Á châu và thấy không phải vị nào cũng thành công cả. Bởi vì phần lớn họ không nắm được lề lối suy tư, cách tư duy, nền văn hóa của người Tây phương, nền văn hóa Ky Tô giáo. 

 
Trong nền văn hóa nào cũng có hoa và có rác. Khi cho con đi học một trường Tây phương thì mình phải biết trước rằng nó sẽ thâu hái hoa thơm nhưng đồng thời nó cũng vương vào rác bẩn. Vì vậy, phụ huynh phải theo dõi con mình.

Khi thấy cháu thâu thập được những tinh hoa của nền văn hóa bản địa thì mình sẽ nói: “Được, cái đó rất tốt con ạ. Nó làm giàu cho văn hóa mình”. Khi nó vương vào những cọng rác, những thối tha, dơ bẩn, những hư hỏng của nền văn hóa mới thì mình nói: “Cái đó không được con ơi! Đó là rác rến của nền văn hóa của họ”.

Làm cha mẹ, nhất là khi sống tại Tây phương, mình phải có thì giờ nói chuyện với con để có thể đi theo con ra ngoài xã hội, đi vào học đường. 

 
– Thiền sư luôn nhấn mạnh đến việc cần phải hiện đại hóa đạo Phật để tưới tẩm, lôi cuốn giới trẻ hiện nay. Tại sao vậy, thưa thiền sư?
 
– Một nhà lãnh đạo tâm linh mà không có khả năng làm mới, đổi mới, hiện đại hóa cách dạy dỗ và thực tập, một truyền thống mà không có khả năng tự làm mới sẽ đánh mất con cháu. Đạo Phật cũng vậy. Nếu không hiện đại hóa đạo Phật, nếu không cung cấp được những giáo lý và phương cách hành trì phù hợp với tinh thần, tâm lý của người trẻ, họ sẽ cảm thấy lạc lõng mỗi khi tới chùa. 
 
Nhu yếu hiện đại hóa Phật pháp, Phật giáo, hiện đại hóa nền sinh hoạt tâm linh của mình rất quan trọng. Chúng ta phải giảng dạy như thế nào để người trẻ thấy rõ ràng những điều đó đang đáp ứng những đau khổ, bức xúc, những khó khăn, tuyệt vọng của họ.

Chúng ta phải cung cấp cho họ những phương pháp tu học để họ có khả năng tháo gỡ, chuyển hóa những nỗi khổ, niềm đau thì họ mới cảm thấy họ thuộc về gia đình tâm linh này. 

 
Trong truyền thống tâm linh này có rất nhiều châu báu mà nếu chúng ta dùng những hình thức học hỏi và thực tập quá xưa cũ thì chúng ta không chỉ bày được cho thế hệ trẻ những châu báu đó. Chúng ta cũng không thể nào khai thị cho người trẻ thấy rằng đây là truyền thống rất sâu sắc, rất nhiệm màu mà cha ông của chúng ta qua bao nhiêu thế hệ, bao nhiêu thời đại đã nương tựa, học hỏi và đã thành công trong sự nghiệp của họ, sự nghiệp xã hội cũng như sự nghiệp chính trị. 
 
Khi khai thị cho những người trẻ Tây phương, chúng tôi sử dụng những yếu tố của nền văn hóa Việt Nam, trong đó có đạo Phật. Chúng tôi đã hướng dẫn họ trở về với truyền thống của họ để chấp nhận tổ tiên của họ, dù tổ tiên của họ còn những yếu kém, còn những khiếm khuyết về giới hạnh cũng như về đạo đức.

Như vậy mới có cơ hội để làm mới, đổi mới truyền thống của họ. Hàng triệu người trẻ Tây phương đang đi như những con ma đói, tại vì họ không cảm thấy liên hệ gì với truyền thống tâm linh và truyền thống huyết thống của họ. 
 

Thiền sư Thích Nhất Hạnh nói về hạnh phúc: Phật giáo cần phải được hiện đại hóa
Nhiều người phương Tây quy y Phật và thọ năm giới

–  Nhưng trong gia đình tâm linh Việt Nam, tôi từng gặp nhiều vị lãnh đạo giới hạnh rất nghiêm minh, đạo đức rất cao viễn song tôi cũng thấy có những ông thầy, sư cô phạm giới làm tôi rất nản chí. Điều đó làm tổn thương rất lớn đến lòng mộ đạo của giới trẻ như tôi. 
 
– Chúng ta nên biết rằng, ông thầy đó, sư cô đó chưa may mắn gặp được minh sư, chưa gặp được một đoàn thể tu học có khả năng bảo hộ, nâng đỡ và che chở cho nên họ mới lâm vào tình trạng phải phá giới hay chạy theo danh lợi. Điều này chứng tỏ rằng những vị đó thiếu may mắn, chứ không phải là truyền thống chúng ta không có châu báu. 
 
Từ ngàn xưa cho đến bây giờ, truyền thống của chúng ta đã sản sinh được không biết bao nhiêu vị cao tăng. Có vị  đã từng làm quốc sư cho các vị vua lớn, có vị đã từng cứu nước, cứu dân ra khỏi tình trạng hiểm nghèo. Trong quá khứ chúng ta đã làm được như vậy thì tại sao bây giờ chúng ta không đóng vai trò đó được?

Vì vậy, chúng ta phải khuyên những người trẻ đó trở về và chấp nhận những tổ tiên tâm linh của họ. Nếu tổ tiên tâm linh còn yếu kém, ta phải làm đủ sức để giúp cho các vị đó vượt thoát cái tình trạng khó khăn, yếu kém. Khi mà chấp nhận được rồi thì trong lòng có một sự bình an rất lớn. 

Kỳ tới: Nhiều học giả đã biến đạo Phật trở nên rắc rối
Nhà báo Hoàng Anh Sướng

Nhà báo Hoàng Anh Sướng:

Theo Báo Tuổi trẻ & Đời sống

Gửi phản hồi