Chuyện ly kỳ về “người rừng” 19 năm lẩn trốn trong hang đá

0
94

Thượng sĩ già và lời đồn về bùa ngải

Như rất nhiều thanh niên Hre thời chống Mỹ, đến tuổi “quân dịch”, đa số  đều bị bắt đi lính cho chế độ Việt Nam cộng hòa, ông Đinh Văn En (72 tuổi, hiện ở Dốc Mốc, xã Ba Cung, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi) cũng vậy. Ông đi lính bảo an – một sắc lính ở địa phương, chỉ quẩn quanh trong huyện. Đơn vị ông đóng quân ở đồn Ba Vì, cách thị trấn Ba Tơ ngày nay khoảng 20km theo quốc lộ 24 đi Kon Tum. 
 
Chuyện ly kỳ về “người rừng” 19 năm lẩn trốn trong hang đá
Ông En diễn lại cảnh cắt tóc bằng liềm
 
Sau gần 10 năm đi lính nhưng En cũng chỉ lên đến cấp bậc thượng sĩ. Bù lại, đám lính bảo an ở đồn Ba Vì ngày ấy, tất thảy đều sợ En một phép. Họ đồn En có bùa ngải. Đồng bào Hre mà nghe ai có bùa ngải là sợ lắm. Bùa ngải là một dạng của cái gọi là “cầm đồ thuốc độc” của đồng bào Hre ở vùng cao này. Đó là một thứ hủ tục đã dẫn đến rất nhiều cái chết oan trong cộng đồng người Hre ở miền Tây Quảng Ngãi.
 
Chuyện ly kỳ về “người rừng” 19 năm lẩn trốn trong hang đá
Cách ông En lấy lửa để sinh tồn suốt 19 năm
Cứ tưởng hủ tục này đã bị đẩy lùi vào dĩ vãng nhưng nó vẫn luôn hiện hữu ở các bản làng cho đến tận hôm nay. Người ta đồn rằng, hễ ai có “đồ”, chỉ cần dùng “đồ” ấy “yểm” vào nhà người nào thì người đó sẽ chết hoặc tán gia bại sản. 
 
Theo quan niệm của người Hre thì “đồ” được hình thành từ chiếc ria mép của con hổ cái, đem gói chung với một loại lá cây đặc biệt rồi mang chôn ngoài rừng. Đúng ngày, “đồ” được lấy lên và mang theo người để “yểm” vào ai mà mình muốn. “Đồ” ở đây là một dạng của bùa ngải mà ông En từng sở hữu – dĩ nhiên là theo lời đồn thổi của đám lính bảo an. 
 
Thượng sĩ “già” Đinh Văn En không thèm cải chính về lời đồn thổi nọ. Trái lại, ông lấy chuyện đó để “phòng thân”. Chả đứa nào dám đụng vào En, từ tên đại đội trưởng đến những tay lính lác bợm nhậu. Mỗi khi đám lính ăn nhậu tưng bừng, hễ thấy En liếc mắt một cái, cả bọn rã đám ngay. Mà mặt En thời trai trẻ ấy, trông cũng ngầu xị lắm. Bởi vậy, đấu tay bo thì En sẽ thua nhiều chàng lực điền người Hre khác. Nhưng chả ai dám đụng vào En vì họ sợ bị En trả thù bằng bùa ngải. 
 
Cái “uy” ấy của En đến giờ vẫn còn truyền tụng trong dân làng Dốc Mốc. Anh Phạm Văn Don, hàng xóm ông En ra chiều hiểu biết về “người rừng” này nói: “Ổng  ghê lắm, đạn của du kích bắn ổng biết mấy mà có thủng đâu. Vậy nên ổng mới sống đến giờ chớ!”. Nghe ông hàng xóm “tán” vậy, Đinh Văn En cười hiền khô, thay cho lời đính chính: “Nếu mà đạn bắn không thủng, tui đâu có trốn trại để thành người rừng làm gì!”.
 
Cùng bạn tù vượt trại
 
Ngày giải phóng (năm 1975), En lẫn vào đám tàn quân chạy trốn nhưng giữa đường bị quân giải phóng bắt làm tù binh. Ông được dẫn giải về trại cải tạo Kim Sơn (huyện An Lão, tỉnh Bình Định). 
 
Một buổi sáng của năm 1979, Đinh Văn En cùng những bạn tù đi chặt cây rừng. Đám bạn tù, đa số là sĩ quan rỉ tai nhau nhưng cố để En nghe được: “Thượng sĩ già như thằng En này, chắc là có nợ máu với dân nên mới bóc lịch lâu đến vậy. Trước sau gì cách mạng cũng “xử” những thằng như hắn thôi”. Lo sợ trước cái tin ấy, En bàn với 3 bạn tù nữa, cũng người Hre cùng quê, quyết định trốn trại. 
 
Chuyện ly kỳ về “người rừng” 19 năm lẩn trốn trong hang đá
Ông En chỉ chỗ tay bị gãy khiến ông bị bắt
 
Trại cải tạo Kim Sơn tiếp giáp với huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Những năm sau giải phóng, rừng còn rậm rạp lắm, thú dữ cũng còn rất nhiều. En và 3 bạn bạn tù người Hre không biết được quãng đường mà mình sẽ đi ấy bao xa. Tuy nhiên, cái chết như lời đồn của đám sĩ quan kia đã hối thúc En  cùng đám bạn đào thoát khỏi trại, bất chấp hiểm nguy.

Tìm hướng để băng rừng đối với người Hre là chuyện vặt, sợ nhất là lấy đâu ra lương thảo để ăn dọc đường? “Tôi đã xin trong anh em của trại tổng cộng 20 viên đá lửa làm hành trang cùng chiếc xoong nhỏ rồi lên đường. Chúng tôi sẽ nấu củ và rau rừng bằng chiếc xoong ấy”, ông En nhớ lại. 

Để có ngần ấy đá lửa là cả một câu chuyện dài kỳ. Những năm sau ngày giải phóng, thiếu thốn mọi bề, kể cả viên đá lửa. Mỗi ngày một ít, ông cứ “giả vờ đói khổ” với đủ các lý do, ông xin những bạn tù từng viên đá lửa một. Khi cảm thấy có thể đủ “lửa” cho cuộc đào thoát, ông mới hành động.
 

Hành trình trở thành “người rừng”

Chiều hôm ông En đào thoát, cán bộ quản giáo trại Kim Sơn kiểm tra quân số và thấy vắng 4 người. Họ biết các trại viên người Hre đã trốn. Một cuộc truy lùng ráo riết, nhằm hướng Ba Tơ trực chỉ.

Ông En kể: “Chúng tôi chỉ ngủ trong rừng một đêm đầu tiên với nhau. Khi biết bị truy đuổi, chúng tôi tự giải tán và đi riêng lẻ. Đến bây giờ tôi cũng không rõ số phận của 3 người kia thế nào. Chỉ biết rằng, sau hơn một tháng, tôi mới đặt chân về đến vùng rừng huyện Sơn Hà (một huyện miền núi của tỉnh Quảng Ngãi – PV), quê vợ của tôi”. 
 

Về đến Sơn Hà, ông En nhận tin buồn: người vợ của ông sau 4 năm chờ đợi, cứ tưởng ông chết, bà đi bước nữa. En quyết định quay lại Ba Tơ quê ông. Thế nhưng, En giật mình nghĩ đến quãng đường 10 năm binh nghiệp, dân Hre ở Ba Tơ chắc gì để ông yên? Và rồi ông chọn cánh rừng Sơn Nham của huyện Sơn Hà để “định cư”.
 
Chuyện ly kỳ về “người rừng” 19 năm lẩn trốn trong hang đá
Căn nhà đại đoàn kết nơi ông En đang sinh sống
 
Hàng ngày, En mò ra các rẫy lúa của đồng bào Hre để “ăn cắp” những thứ có trong rẫy, lúc thì trái bắp, khi thì quả bí, quả bầu. Tối, ông chui vào các hang đá để ngủ qua đêm. Nếu mùa mưa, ông chọn những thân cây to, có ba chạc để “ngủ úp” trên đó nhằm tránh thú dữ. Chỉ qua một mùa mưa, bộ quần áo tù mà En mang theo đã rách tả tơi. Ông lại ra rẫy, lấy áo rách của “bù nhìn” mà dân dùng để đuổi chim để mặc. 20 viên đá lửa mà ông mang theo, sau 1 năm là hết nhẵn. “Mùa khô thì tui dùng hai viên đá để “ghè”, lấy con cúi làm mồi lửa, sang mùa mưa thì đành ăn … sống!”, ông En cho biết.
 
Mùa mưa năm 1998, hay tin có một nhóm lâm tặc đang chặt cây tại vùng Sơn Nhan, kiểm lâm huyện Sơn Hà đã xuống hiện trường. Họ đi rất khẽ nên  tình cờ phát hiện “người rừng”. Ông En nhanh chóng biến ngay vào rừng rậm nhưng chẳng may bị vấp ngã gãy tay và bị bắt.

“Lúc ấy tui cũng già rồi (gần 50 tuổi) chứ không thì cũng chưa chắc bắt được”, ông En phân bua. Ông được đưa về huyện Sơn Hà để “thẩm vấn” nhưng sau gần 20 năm ở rừng, En gần như quên hết tiếng người! Phải mất cả buổi, tiếng người mới dần hồi phục trong ông.
 

Điều kỳ lạ là từng ấy năm ăn sống nuốt tươi, không có áo quần để mặc nhưng ông En chưa một lần bị ốm! Ông chỉ “ốm” sau khi công an đưa ông về Ba Tơ, cho ông ăn uống thật “sướng” thôi. “Ăn sống quen rồi, giờ ăn đồ chín mà đau bụng mới kỳ chứ!”, ông En cười xòa.
 
Những tưởng bà con Hre sẽ “làm tội làm tình” ông, hóa ra họ đón ông En bằng tất cả tình thương đối với đứa con lỡ dại lạc loài ngót hai thập kỷ trong rừng. Ông bây giờ ở một mình trong ngôi nhà “đại đoàn kết” mà chính quyền xây cho. Qua tuổi 70 rồi mà Đinh Văn En vẫn làm quần quật, không nghỉ ngày nào, ai trong làng nhờ cậy việc gì, ông chẳng từ nan. “Mỗi ngày tui kiếm được 70-80 ngàn”, ông khoe với khách rồi cười hồn nhiên như chưa từng trải qua những bi kịch của đời mình.
Trần Đăng

Theo Báo Tuổi trẻ & Đời sống

Gửi phản hồi