Cha mẹ cần làm gì khi trẻ "nghiện" sử dụng các thiết bị công nghệ?

0
79

Tôi năm nay 28 tuổi, hiện đang công tác tại một công ty của nước ngoài tại Hà Nội. Chồng tôi làm trong một ngân hàng của nhà nước vì thế chúng tôi khá bận rộn. Niềm vui của chúng tôi sau khi tan sở là cùng chăm sóc cô con gái nhỏ 4 tuổi lém lỉnh và rất nghịch ngợm. Vì sở thích của con gái là nghe những bài hát vui nhộn nên chúng tôi sắm riêng cho cháu một chiếc ipad. Chiếc iPad cũng là người bạn của cô bé khi chúng tôi phải làm thêm ở nhà nếu công việc yêu cầu. Có khi con bé hí hoáy hàng giờ với chiếc ipad và tỏ ra rất ngoan ngoãn, không nghịch ngợm phá phách như khi bé chơi đồ chơi. Nhiều người tỏ ý thán phục khi một cô bé 4 tuổi mà có thể biết tường tận cách vào mạng, tìm bài hát, chơi trò chơi trên ipad. Tôi nghĩ cho con tiếp cận với công nghệ sớm cũng là một việc thiết thực trong thời đại này.

Một lần, có anh bạn đồng nghiệp là người nước ngoài đến nhà chúng tôi chơi. Anh rất ngạc nhiên khi thấy bé nhà tôi ngồi chơi với ipad say mê mà không màng tới đồ chơi. Sau buổi ăn cơm, anh có trò chuyện với chúng tôi rằng, cậu con trai nhỏ 3 tuổi của anh rất thích chơi những trò chơi vận động, lắp ghép, xếp hình… Cậu bé hầu như không động đến iPad. Quan điểm của anh là cho con hòa mình vào thiên nhiên, chơi những trò vận động thể chất chứ không hề khuyến khích con sử dụng công nghệ. Anh cho rằng đó là việc của sau này, khi cháu đã có thể kiểm soát hành vi của mình độc lập hơn. Nhìn cô con gái 4 tuổi ăn cũng cần iPad, chơi cũng cần iPad, trước khi đi ngủ cũng phải nghe nhạc từ iPad, chúng tôi mới thấy con bé đã quá phục thuộc vào thiết bị này từ lúc nào không hay. Điều này khiến chúng tôi rất suy nghĩ. Thưa chuyên gia, làm sao để bậc cha mẹ như chúng tôi cân bằng giữa việc con cái sử dụng công nghệ và các hoạt động thể chất ngoài trời cũng như các trò chơi khác?

Mai Hoàng ( Thanh Xuân, Hà Nội)

Tiến sĩ giáo dục Nguyễn Thụy Anh:

Chị Mai Hoàng thân mến, ngày nay, hình ảnh những em bé bé tí xíu cầm iPhone, iPad, vuốt màn hình nhoay nhoáy, hồ hởi chơi điện tử trên đó… đã trở nên rất quen thuộc hàng ngày. Các bạn lớn hơn một chút, tuổi teen hay thậm chí ngay từ tiểu học cũng đã bắt đầu có thể có một khoảng trời riêng trên mạng, là trang Facebook của mình. Chúng cập nhật tin tức, giao lưu với nhau… cũng chẳng khác gì thế giới bên ngoài.

Rất nhiều bậc cha mẹ tỏ ý lo ngại khi con cái dù muốn dù không bắt đầu va chạm với cuộc sống công nghệ này. Thế nhưng, lo thì lo, nhiều người vẫn thấy rằng, khó có thể chống lại sự cám dỗ của công nghệ. Cám dỗ vì nó hay ho, thú vị, cho nhiều khám phá, trải nghiệm, kích thích sáng tạo… đã đành. Nó còn cám dỗ ở chỗ: có cho con tiếp xúc với công nghệ, bố mẹ mới rảnh rang hơn để làm các việc của riêng mình. Đôi khi, người lớn cũng lén thở phào khi bọn trẻ gặp nhau, chúi mũi vào màn hình iPad mà quên mất vụ làm ồn ào, chạy nhảy ầm ĩ, hay khiến người lớn đau đầu vì những câu hỏi hoặc những vụ việc cần phân xử. Chúng cứ ôm iPad mà cười khúc khích với nhau, nhẹ cả người!

Thôi thì “thời đại nào có nhân vật ấy”. Tuy nhiên, thiết tưởng, những người làm cha mẹ chúng ta vẫn cần phải lưu ý một vài điểm, sao cho việc tiếp xúc với công nghệ, máy tính, các mạng xã hội không quá ảnh hưởng đến thể chất và sự phát triển nhân cách của các con.

Image title
Trẻ con ngày nay đã quá quen với việc sử dụng công nghệ

Theo tôi, việc cho trẻ tiếp xúc với công nghệ trong thời… công nghệ là việc nên làm. Tuy vậy, việc này chỉ nên bắt đầu khi bố mẹ và con cùng thấy nó thực sự cần thiết, là một nhu cầu của đứa trẻ đang muốn tìm hiểu thế giới chứ không phải vì nhu cầu được rảnh tay rảnh mắt… của người lớn. Điều này sẽ ảnh hưởng quan trọng đến cách hướng dẫn trẻ sử dụng các thiết bị công nghệ và cách chia sẻ quá trình này giữa bố mẹ và con cái.

Rất nhiều bố mẹ cho bé con của mình nghịch iPhone từ khi mới có 1 tuổi. Bé nhìn màn hình, thích thú với việc bấm, vuốt nó và say mê các trò chơi nhấp nháy trên đó. Chắc chắn việc đó sẽ ảnh hưởng không tốt đến sự điều tiết mắt của trẻ. Tôi nghĩ, ít nhất trước 2 tuổi, bố mẹ hãy cố gắng tránh “sự cám dỗ” này. Với trẻ trên 2 tuổi, cũng phải có thời gian hạn chế, chẳng hạn, độ 15-20 phút một ngày.

Cùng con chơi một trò chơi chung, luân phiên, tranh cãi thắng thua, bàn bạc về trò chơi… cũng là cách giao tiếp thông qua công nghệ. Ngay cả ở lĩnh vực này cũng đừng để đứt gãy mối tương tác với trẻ. Bạn sẽ nhận được nhiều thông điệp thông qua quá trình này: con đang nghĩ gì, thích gì, có dễ nổi nóng hay không, có vui vẻ không, có stress gì không, có khả năng gì đặc biệt, tiềm ẩn (tưởng tượng, phân tích, so sánh, liên tưởng, sáng tạo…). Khi con lớn hơn, việc sử dụng các thiết bị công nghệ, lướt web… không đơn thuần là giải trí mà còn là công cụ để con tìm kiếm tư liệu phục vụ cho việc học, cho cuộc sống.

Bố mẹ có thể dần dần dạy con cách dùng từ khóa để tìm thông tin, cách xử lý thông tin, cách đánh giá độ chính xác của thông tin, dùng phương pháp nào để loại trừ những thông tin không xác tín… Đó là cả một khoa học và là tập hợp những kỹ năng mà chính bố mẹ cũng ở trong quá trình học, rút kinh nghiệm, đồng hành cùng con để hoàn thiện kỹ năng của mình. Đó chẳng phải là những chia sẻ thú vị giữa bố mẹ và con cái hay sao?

Chị Mai Hoàng thân mến, chị cũng nên thường xuyên quan tâm để ý xem con có hay nháy mắt hoặc có những tật nho nhỏ như giật vai, lắc cổ, gật gật đầu… sau một thời gian dùng máy tính, iPad, iPhone không? Khi có những hiện tượng như thế ở một đứa trẻ, bạn hãy nghĩ đến việc điều chỉnh lại thời lượng và kỹ năng sử dụng các thiết bị điện tử, công nghệ. Hãy cùng con lên một thời gian biểu, trong đó ghi rõ thời lượng và thời gian dùng máy.

Trẻ lứa tuổi các lớp đầu tiểu học (lớp 1, 2) không nên dùng máy quá 30 phút. Những bạn lớn hơn có thể dùng máy tối đa là 1 tiếng rưỡi, nhưng cũng không nên dùng hàng ngày. Hãy giải thích rõ cho con lý do hạn chế thời gian và cho con lựa chọn “gói” thời gian trong ngày. Hãy làm sao để trẻ được quyền lựa chọn trong khuôn khổ thời lượng đã thống nhất.

Trước khi thời gian trẻ được dùng máy kết thúc độ 5 phút, hãy nhắc nhở trẻ: “Còn 5 phút nữa nhé!” – việc cảnh báo như thế sẽ khiến trẻ dễ dàng chia tay với trò chơi hơn là bị bất ngờ “tước” mất đồ chơi yêu thích.

Hãy nhắc nhở trẻ về độ xa từ mắt đến màn hình (30 cm) và luôn luôn nhắc trẻ chớp mắt vì khi say mê quá, trẻ rất dễ quên việc này. Thi thoảng (15 phút một lần), nhắc trẻ thói quen bỏ máy xuống và đứng dậy vươn vai hoặc nhìn ra xa. Nhắc nhở thường xuyên, sau khoảng 1, 2 tháng, những động tác đó sẽ trở thành thói quen – một trong những thói quen tốt giữ cho trẻ không bị nhiễm các “tật” về thể chất khi tiếp xúc với công nghệ.

Và theo tôi, chị nên lên kế hoạch trong một tháng cùng con đi chơi, ra ngoài thiên nhiên. Bởi cuối cùng thì thiên nhiên vẫn và mãi luôn là người thầy vĩ đại nhất, người mang đến niềm vui, sự hưng phấn, những bài học nhỏ và sự thư giãn cho bất kỳ ai ở bất kỳ lứa tuổi nào, thời đại nào. Không một thiết bị công nghệ nào thay thế được cảm xúc, màu sắc, không khí mà thiên nhiên trao tặng. Hãy lên kế hoạch hàng tháng hoặc qúy hơn nữa là hàng tuần cùng con tận hưởng thiên nhiên, tìm đến thiên nhiên để nhận những điều quý giá ấy. Bước nghỉ như vậy giữa thế giới công nghệ sẽ khiến cho đầu óc đứa trẻ sáng sủa hơn, sẵn sàng cho việc cập nhật những kỹ thuật hiện đại nhất mà con người có thể nghĩ ra.

Chúc chị và gia đình sức khỏe, hạnh phúc.

Gửi phản hồi