Sự thật những thông tin nóng về “tác hại” của bún

Nếu thấy cơ thể phản ứng lạ sau khi ăn bún như sôi bụng, đầy hơi, khó tiêu… thì có thể nghi ngờ ăn phải bún bẩn. Những hóa chất này không những tác động xấu đến hệ tiêu hóa, niêm mạc đường ruột mà có thể gây nhiều nguy hại đến gan, thận, hệ thần kinh và thậm chí là gây nên tình trạng biến đổi gen, tăng nguy cơ bị ung thư.
Sự thật những thông tin nóng về “tác hại” của bún
Sự thật những thông tin nóng về “tác hại” của bún
loading...

Nỗi lo của người dân về “bún hiện đại”

Thời gian gần đây có rất nhiều thông tin cho rằng ăn bún có hại cho sức khỏe, trong bún có nhiều chất hóa học gây ung thư, ăn bún làm viêm loét dạ dày… khiến cho rất nhiều người ngậm ngùi loại bỏ bún ra khỏi thực đơn ăn sáng. Có nhiều người còn tuyệt đối cấm trẻ nhỏ ăn bún, họ sợ cơ thể trẻ còn non nớt, không chống lại được những “chất độc” từ bún…

Tất nhiên, những thông tin đồn đại về tác hại của bún nói trên chỉ là lời đồn, thế nhưng với những nhà nội trợ cực đoan, họ vẫn cứ tìm cách loại bỏ món ăn dân dã đã có từ ngàn đời này.

Theo truyền thuyết, bún được tạo ra bởi một sự cố bất ngờ. Có một người đầu bếp trong cung vua vô tình đổ nhầm chậu nước bột vào một cái vạc đang đun nước sôi. Nước bột gặp nước sôi không hòa tan mà tụ lại. Vị đầu bếp hốt hoảng dùng cái rổ vục vào vạc nước hòng múc khối bột đó ra. Thế nhưng khi nhấc rổ lên, nước bột lọt qua mắt lỗ rổ tạo thành những dòng bột dài và nhỏ.

Gặp nước sôi, những dòng nước bột này lập tức chín và đông lại thành sợi trắng ngần. Nếm thử, vị đầu bếp ngạc nhiên khi thấy sợi này mềm mại thơm ngon. Với năng khiếu nấu ăn, vị đầu bếp này đã dùng nó kết hợp với một số thực phẩm khác tạo thành món ăn dâng lên nhà vua. Vua hết sức thích thú với món ăn ngon và lạ này, thế là từ đó bún ra đời.

Nếu bún thời hiện đại mà chỉ làm theo các công đoạn giản dị như thời xa xưa đó thì chắc chắn chẳng có gì nguy hại và không ai phải lo lắng khi ăn bún.

Hành động tẩy chay bún không phải bỗng nhiên vô cớ mà có. Trong thời gian qua, có không ít trường hợp bún chứa chất huỳnh quang, chứa hàn the, chứa formaldehyde… bị phát hiện. Bà Nguyễn Thị Nhung 54 tuổi ở gần chợ Hàng Da, Hà nội có những nhận xét về bún rất đáng lo ngại. Bà Nhung cho biết: “Bún ngày nay rất khác so với bún thời trước.

Thời bao cấp khi thực phẩm lương thực còn hết sức khó khăn, muốn được ăn bún là rất khó. Muốn có bún, các bà nội trợ thường phải mang gạo ra để đổi. Sợi bún thời đó có mùi vị hơi chua, màu trắng ngà và rất dính. Học sinh thời đó hay phải tự bọc và dán nhãn vở. Không có các loại hồ dán tiện lợi như bây giờ nên nhãn vở thường được dán bằng cơm. Có được vài sợi bún để dán nhãn vở thì quá tuyệt.

Hồi đó tôi là giáo viên, tiết thủ công cắt dán, em nào có bún thì thường mang nhiều một chút để còn chia cho các bạn cùng lớp. Sợi bún thời đó miết ra mềm nhuyễn và rất dính, lý tưởng cho việc dán giấy. Bún ngày nay cứng, dai, khó miết và không dính. Bây giờ nếu miết sợi bún ra để dán giấy còn không dính bằng miết cơm nguội. Tôi chẳng hiểu bún bây giờ họ làm bằng cái gì nữa, nhưng chắc chắn là không an toàn bằng bún thời trước”.

Theo bà Nhung thì bún ngày trước không giòn, dai và ngon như bún ngày nay. Bún thời đó có mùi vị chua chua, nếu mua về để khoảng nửa ngày thì vị chua rất rõ, phải đem trần kỹ bằng nước sôi mới có thể dùng được. Bún bây giờ không có vị chua và để cả ngày cũng không bị hỏng.

Một số người nội trợ thì cho rằng, sau khi thông tin phát hiện có cơ sở sản xuất bún chứa chất huỳnh quang tinopal, họ không dám mua bún quá trắng nữa. Những sợi bún quá dai, họ cũng không dám mua về ăn.

Công thức làm bún thời nay

Theo những người có thâm niên trong nghề làm bún truyền thống thì để có bún ngon, yếu tố đầu tiên là phải có gạo ngon. Gạo sau đó được ngâm với nước và ủ trong khoảng thời gian 48 – 72 giờ tùy vào thời tiết. Sau khi ngâm, gạo được đem đi xay, sẽ được một hỗn hợp bột nước.

Sau khi tách bớt nước, bột trở nên dẻo quánh và cho vào máy ép. Quá trình ép, máy sẽ nén bột qua những lỗ nhỏ tạo thành sợi. Sợi bột rơi xuống nồi nước sôi và chín thành bún. Bí quyết tạo ra sợi bún dai, giòn là thời gian ngâm ủ gạo, tỷ lệ nước trong bột, áp lực nén của máy ép và độ lửa của bếp đun.

Sự thật những thông tin nóng về “tác hại” của bún
Những khuyến cáo không nên ăn bún trên mạng

Trước những lời nghi ngại về độ an toàn của bún, anh Hùng, một người làm bún chân chính tại làng bún Phú Đô, Hà Nội giải thích: “Không phải cứ bún trắng là chứa chất huỳnh quang tinopal. Những hạt gạo xát kỹ cũng cho loại bún màu trắng sáng.

Tuy nhiên, bún làm từ gạo sát kỹ nếu tinh ăn sẽ phát hiện vị không đậm, ngọt bằng bún được làm từ gạo xát dối. Thế nhưng do thị hiếu đa phần thích mua bún trắng, thế nên họ phải cố xay xát gạo thật kỹ để ra bún sáng màu. Còn ở phía Nam, có một số người vô lương tâm còn pha cả hóa chất để sợi bún trắng bóng, bắt mắt.

Bạn cứ thử để ý xem, hạt gạo mới xát ra, xát vừa phải thôi, nấu thành cơm có màu trắng ngà, ăn rất ngọt. Thế nhưng loại gạo xát kỹ đến mức cái hạt gạo bóng loáng ra, nấu thành cơm chỉ được cái đẹp mã, chứ ăn nhạt lắm. Sợi bún cũng được làm từ gạo, thế nên không thể trắng hơn loại cơm trắng nhất được”.

Một số người làm bún cho biết, sợi bún bây giờ cứng hơn trước là do nhiều nơi ngâm ủ gạo không kỹ như trước. Cũng có nơi cho những phụ gia (được cho phép) vào để sợi bún giòn, không bị đứt, bảo quản được lâu hơn.

Ăn bún có ảnh hướng xấu đến sức khỏe?

Trên một số mạng xã hội truyền nhau thông tin ăn bún có hại cho dạ dày. Trên thực tế, có khá nhiều người sau khi ăn bún có hiện tượng đau dạ dày, thế nhưng nguyên nhân lại không phải do sợi bún. Bún thường được dùng làm các món như bún chả, bún dọc mùng, bún măng chua, bún riêu… và đa số các món này đều có vị chua.

Sự thật những thông tin nóng về “tác hại” của bún
Bún hiện nay còn có chất huỳnh quang tinopal

Nếu ăn vào buổi sáng, vị chua này sẽ gây kích ứng mạnh đối với những ai có bệnh ở dạ dày. Ngay cả với món bún đậu mắm tôm, một số người ăn vào cũng bị đầy bụng, khó tiêu, đau dạ dày… là bởi chất lượng mắm tôm và đậu rán bằng mỡ cũ, tạo ra những chất độc khiến cơ thể phản ứng.

Cũng không loại trừ trường hợp chúng ta ăn phải bún bẩn có chứa hóa chất. Nếu thấy cơ thể phản ứng lạ sau khi ăn bún như sôi bụng, đầy hơi, khó tiêu… thì có thể nghi ngờ ăn phải bún bẩn. Những hóa chất này không những tác động xấu đến hệ tiêu hóa, niêm mạc đường ruột mà có thể gây nhiều nguy hại đến gan, thận, hệ thần kinh và thậm chí là gây nên tình trạng biến đổi gen, tăng nguy cơ bị ung thư.

Theo các chuyên gia về thực phẩm, các chất hóa học độc hại có thể được cho vào bún chủ yếu là chất huỳnh quang  tinopal và hàn the. Để nhận biết bún có chứa 2 chất này không quá khó. Chỉ cần một cái đèn pin loại phát ánh sáng tia cực tím chuyên để phát hiện tiền giá, giá chỉ vài chục nghìn cũng có thể phát hiện ra bún chứa tinopal. Khi chiếu đèn tia cực tím vào bún, nếu có chứa tinopal, sợi bún sẽ sáng rực lên. Loại bún này đưa ra ánh sáng mặt trời, nếu tinh mắt cũng nhận thấy là sợi bún trắng sáng óng ả, mịn màng.

Còn loại bún chứa hàn the thì có thể dùng bột nghệ hoặc nghệ tươi để thử. Giã một chút nghệ hoặc hòa bột nghệ vào bát nước rồi thả sợi bún vào. Nếu sau 30 phút mà sợi bún chuyển màu xám có nghĩa là bún chứa hàn the. Hàn the trong hóa học còn được gọi là borac. Đây là hóa chất có tính sát trùng cao nên giữ cho thực phẩm không bị nhiễm khuẩn, tuy nhiên lại rất có hại cho cơ thể. Khi borac phản ứng với chất curcumin trong nghệ sẽ làm biến đổi sợi bún thành màu xám.

Hiện nay, các cơ quan chức năng về an toàn thực phẩm hoạt động khá quyết liệt nên hiện tượng bún có chứa chất huỳnh quang hay hàn the thi thoảng mới phát hiện một vài lẻ tẻ ở các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Cẩn thận hơn nữa, các nhà nội trợ nên chọn loại bún có màu trắng ngà và nùi hơi chua. Loại bún này có vị đậm hơn và ít chất bảo quản. Chúng ta hoàn toàn có thể yên tâm khi ăn bún vì món ăn này hoàn toàn vô hại với sức khỏe. Nếu không thì đã chẳng có chuyện tổng thống Mỹ Obama chọn món bún chả Việt Nam cho thực đơn của mình.

Đừng bỏ lỡ
loading...
Theo Trần Nguyễn
(Tuổi trẻ Đời sống)
Tâm Sự Gia Đình