Tin tức -

Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)

(Tamsugiadinh.vn) - Cây cổ thụ cao 40m, đường kính thân 4-5 người ôm. Mỗi năm bầy ong làm cả trăm tổ trên cây. Có rất nhiều câu chuyện ly kỳ, hãi hùng liên quan đến những tổ “ong thần” khổng lồ được truyền từ đời này qua đời khác…
Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)
Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)
“Cây tổ ong” gắn với truyền thuyết lập bản

Từ TP. Điện Biên Phủ, đi về phía Tây, đến sát biên giới Việt - Lào, nơi cuối cùng của lòng chảo Mường Thanh, thì đến xã Thanh Chăn, thuộc huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên. Bản Púng Ngừu nằm dưới chân dãy núi khổng lồ, rừng già xanh thẫm. 
 
Đi đến giữa bản, ngước mắt lên lưng núi, thì thấy một tán cây khổng lồ, cao vọt khỏi tán rừng. Dưới chân núi là những mái nhà sàn lúp xúp. Đứng từ khoảng cách vài trăm mét cũng nhìn thấy những tổ ong khổng lồ, treo lủng lẳng, chi chít trên những cành cây. 
 
Theo người dân bản Púng Ngừu, chỉ vào một ngày duy nhất là lễ Xên Bản, người dân mới được tự do vào rừng, đến gốc cây để chiêm ngưỡng tổ ong. Những ngày thường, phải có thầy cúng, mổ gà, xin phép thần linh, mới dám bước chân vào.
 
Ngay dưới chân núi, chắn đầu con đường mòn lên phía “cây tổ ong” khổng lồ, là ngôi nhà sàn khá lớn. Dân bản chỉ tôi vào ngôi nhà này, tìm gặp ông Tòng Văn Tính - người sinh ra và lớn lên ở dưới chân núi, chỉ cách cây tổ ong độ 300m. 
 
Ông Tính là người hiểu biết rõ nhất về cây tổ ong này, vì đời tổ tiên của ông sinh ra ở đây, rồi ông đã lớn lên bên cạnh cây tổ ong này 75 năm qua. Thế nhưng, tôi đến nhà, thì ông Tính đi vắng. Hỏi gì, bà vợ ông cũng lắc đầu bảo không biết. Hóa ra, bà không nói được tiếng phổ thông. 
 
Lát sau, con trai và con dâu bà về. Anh Tòng Văn Quang bảo rằng, bố anh vào rừng từ sáng sớm đến đêm khuya mới về. Nhưng bản thân anh Quang cũng đã có 40 năm gắn bó với quần thể tổ ong khổng lồ trên cây, nên chẳng chuyện gì liên quan đến những tổ ong ấy mà anh không biết. Từ đời tổ tiên, đời ông nội, đời bố anh, kể không biết bao nhiêu chuyện kỳ bí liên quan đến những tổ ong này. 
 
Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)
"Cây tổ ong" khổng lồ, vượt khỏi tán rừng trên núi Ông Nục

Theo lời anh Tòng Văn Quang, không ai biết quần thể tổ ong với cả triệu con ong có mặt ở trên ngọn cái cây khổng lồ này từ khi nào. Người Thái ở đây gọi cây khổng lồ đó là mạy nỏng, còn tên phổ thông, hay tên khoa học nó là gì, thì anh cũng không biết. 
 
Mạy nỏng tương đối giống cây trám, nhưng to hơn, gỗ tốt hơn. Người Thái ở Púng Ngừu gọi trám là mạy cưởm, để phân biệt với mạy nỏng. Cây trám có nhiều, nhưng gỗ giòn, có giông bão là đổ ngả nghiêng, bật gốc, gãy ngọn, thậm chí gãy ngang thân. Vì thế dù trám có nhiều ở Púng Ngừu, thì cũng không có cây cổ thụ. Còn gỗ mạy nỏng vừa dẻo, lại vừa cứng nên giông bão quật mạnh thế nào cũng chẳng ăn thua gì. 
 
Ông nội anh Quang qua đời đã 30 năm trước. Từ nhỏ, ông nội đã kể với anh rằng, cách nay trăm năm, cây mạy nỏng đã lớn như thế, to 5 người ôm. Bây giờ, cây mạy nỏng này vẫn như vậy, chẳng lớn lên chút nào. Cứ theo truyền thuyết của người Thái ở Púng Ngừu, thì cây mạy nỏng đã có tuổi cả ngàn năm. 
 
Khi tổ tiên người Thái di cư, thần linh mách bảo đi về hướng Tây, gặp cây mạy nỏng khổng lồ, tán cao như đỉnh núi thì dừng lại, vì đó là đất tốt, sinh cơ lập nghiệp ngàn đời. Có lẽ, cũng từ truyền thuyết lập bản mà cây mạy nỏng biến thành cây thần, có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh của người Thái.
 
Điều đặc biệt, cũng theo lời tổ tiên truyền lại, trên cây mạy nỏng ấy, những tổ ong cũng đã có mặt từ đời nảo đời nào, không ai biết rõ. Các cụ già nhất bản như cụ Tòng Văn Khọ, 100 tuổi, cũng kể với con cháu, dân bản rằng, đời tổ tiên cụ đã bảo có rất nhiều tổ ong trên ngọn cây. Còn có từ khi nào, thì cụ kỵ của cụ Khọ cũng không biết. Người Thái ở đây thì tin rằng, loài ong làm tổ trên cây mạy nỏng là loài "ong thần" và cây mạy nỏng khổng lồ cũng là cây thần, có từ thời lập bản. 
 
Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)
Anh Tòng Văn Quang chỉ "cây tổ ong" trên vách núi, phía sau nhà anh

Lính Pháp "lãnh đủ" vì dám xâm phạm tổ ong

Theo lời các cụ, hồi thực dân Pháp xâm lược, xây dựng căn cứ ở Điện Biên Phủ, đã diễn ra một chuyện kinh dị, liên quan đến cây tổ ong này. Ngày xưa, giặc Pháp đóng bốt ở phía Tây cánh đồng Mường Thanh, cách địa phận xã Thanh Chăn không xa, để chặn đường Việt Minh xâm nhập từ hướng Lào về. Bộ đội trú ẩn rất đông ở trên đỉnh núi, thi thoảng xâm nhập vào cánh đồng Mường Thanh tiêu diệt các căn cứ của địch. 
 
Khi đó, quả núi có cây tổ ong gọi là núi Ông Nục, vì chỉ có ông Nục làm nhà ở trên quả núi đó, rồi sống cô đơn một mình, còn mọi người đều dựng nhà ở chân núi. Bộ đội và nhân dân ở đây thân tình, bao bọc nhau. Đồng bào Thái còn thay nhau đi lấy quả trám, kho thịt đem cho bộ đội ăn. Hàng trăm bộ đội trú ngụ ở quả núi này rất an toàn. Biết rằng những tổ ong trên cây mạy nỏng mang ý nghĩa tâm linh với dân bản nên bộ đội không bao giờ xâm phạm. 
 
Lính Pháp cũng sợ lời đồn… "thần ong" ngự ở trên quả núi ấy. Vào khoảng năm 1952, một tên đồn trưởng của Pháp nghe chuyện vì cây tổ ong trên núi Ông Nục mà toán lính không dám kéo lên núi tấn công bộ đội. Hắn đã tức giận, vác súng hô quân kéo vào núi. 
 
Nhận được tin báo, toán bộ đội vượt sang bên kia núi, thuộc địa phận Lào nhằm tránh va chạm với toán lính Pháp. Để thị uy với đám lính, tay đồn trưởng giương súng xả đạn lên ngọn cây, khiến tổ ong rơi lả tả. Hắn vừa bắn rơi mấy tổ ong, thì đàn ong hàng vạn con sà xuống tấn công, khiến bọn chúng chạy trối chết. Tuy ra được ngoài đồn, nhưng tên nào tên nấy mặt mũi sưng vù vì bị ong đốt. 
 
Ly kỳ cây cổ thụ có hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ, không ai dám lấy mật (Kỳ 1)
Hàng trăm tổ “ong thần” khổng lồ lủng liểng trên cây

Bẽ mặt, tên đồn trưởng lại xua quân vào núi Ông Nục. Dân bản kéo đến phản đối nhưng bọn chúng lăm lăm súng ống, lưỡi lê nên không ai dám làm gì. Tên đồn trưởng xua người vác rơm rạ, chất củi đốt ở dưới gốc cây để khói bay lên, đuổi hết ong đi. Chúng tính đuổi xong đàn ong thì sẽ cưa đổ cây mạy nỏng, "cưa đổ" luôn niềm tin vào thần linh trong đời sống tâm linh của người Thái ở Púng Ngựu. 
 
Thế nhưng, theo lời kể của ông Lò Văn Sét, thì giặc Pháp châm lửa mãi mà đống rơm không chịu cháy. Ngọn lửa cứ nhen lên, lại tắt luôn. Lát sau, giông gió nổi lên, mưa như trút nước khiến củi rơm ướt đẫm, không đốt nổi nữa. Những chuyện như thế xảy ra khiến toán linh Pháp càng khiếp hãi. 
 
Tức mình, tên đồn trưởng sai lính ra đồn lấy xăng vào tưới, quyết đốt luôn cả cây mạy nỏng khổng lồ. Thế nhưng, tên lính vừa định chạy xuống núi đi lấy xăng, thì bị một cành củi khô từ trên cây rơi trúng đầu, ngã lăn bất tỉnh, máu me bê bết. Nhìn cảnh ấy, đám lính Pháp sợ hãi chạy tán loạn, không dám quay lại nữa. Tên đồn trưởng cũng sợ hãi, bỏ chạy luôn. 
 
Sau vụ ấy, các cụ già ở bản Púng Ngừu kể rằng, những tên lính Pháp tham gia phá tổ ong cứ ngơ ngơ như những kẻ mất hồn, như bị bắt mất vía. Thời gian sau, toán lính ở đồn này bị bộ đội tập kích, tiêu diệt sạch sẽ trong ngày đầu của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
(Còn nữa)
Phong Nguyệt 
Theo Báo Tuổi trẻ & Đời sống
Tâm Sự Gia Đình