Tin tức -

“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

(Tamsugiadinh.vn) - “Nói thật, bây giờ chuyện phân chia lãnh địa ve chai có giang hồ nhảy vào nên rất phức tạp. Giới buôn ve chai phải biết chọn đất mà sống, ai không biết lấn sang địa bàn có “bảo kê” là mệt lắm”, bà Quỳnh nói.
“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)
“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

“Văn hóa ve chai”

Không biết tự bao giờ, người thu mua ve chai ở Sài Gòn đã tự ý thức về chuyện phân chia địa bàn hoạt động. Thường ai ở trọ khu vực nào thì sẽ thu mua ve chai khu vực đó, trong bán kính chừng vài km để tiện việc đi lại, ăn uống. “Người miền Trung thường thuê phòng trọ ở những quận có nhiều người miền Trung sinh sống như Tân Bình, Tân Phú. Còn người Bắc thì hay ở khu vực Gò Vấp, Thủ Đức… Nói chung là tự phân chia như vậy thôi chứ chẳng có quy ước, giao ước gì”, bà Nguyễn Thị Ái (hơn 60 tuổi, quê Quảng Nam) làm nghề thu mua ve chai khoảng 30 năm ở khu vực Bảy Hiền) cho hay.

Theo bà Ái, chuyện chia vùng xuất phát từ việc “sống đâu quen đó”. Những người làm nghề ve chai đi trước dìu dắt người thân, bà con họ hàng, hàng xóm, đồng hương làm theo.

Sau nhiều ngày âm thầm đi theo những người thu mua ve chai, chúng tôi cảm thấy rất thú vị khi nhận ra ve chai cũng có “văn hóa” riêng. Người miền Trung có cách thu mua khác biệt với người miền Bắc. Nếu nhìn thấy ai đẩy cái xe ba bánh nhỏ, hai bên có treo lủng lẳng mấy cái giỏ thì đích thị là dân miền Trung. Người Bắc thì chủ yếu đi xe đạp, phía sau chở hai cái bao lớn.

“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

Người mua ve chai miền Trung thường đẩy xe ba bánh 

Trước đây, người thu mua ve chai cũng rao bằng miệng nhưng sau này họ không rao nữa. “Chuyện không rao bằng miệng có thể do họ sợ bị người ta mắng chửi vì làm ồn, hoặc có thể do đường phố ngày càng náo nhiệt ồn ào nên có rao cũng chẳng ai nghe. Hoặc cũng có thể do đã quá quen thuộc nên người ta chỉ cần nhìn qua là đã biết thu mua ve chai rồi…”, anh  Hùng, chủ một vựa ve chai trên đường Lê Trọng Tấn (quận Bình Tân) giải thích.

“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

Còn người thu mua ve chai miền Bắc thường đi xe đạp

Trên thực tế, theo quan sát của chúng tôi, cũng có một số người thu mua ve chai trang bị chiếc chuông nhỏ thay cho lời rao. Họ treo chiếc chuông này trên xe ba bánh, khi đẩy xe đi thì chiếc chuông cũng rung lắc phát âm thanh leng keng báo hiệu có người thu mua ve chai đang tới. Những người đẩy xe dạng này hều hết là người quê Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định… Họ thường thu mua ve chai ở các quận nội thành. Những người thu mua ve chai gốc miền Bắc (tỉnh Hưng Yên, Hà Nam, Quảng Ninh...) thường thu mua ở các quận huyện vùng ven.

Chúng tôi hỏi nhiều người thu mua ve chai nói giọng Bắc sao không vào quận nội thành mua, họ giải thích rằng do người miền Trung vào Sài Gòn trước nên cũng “chiếm lĩnh” địa bàn trước. Người Bắc vào sau nên phải thu mua ở các quận vùng ven. “Trước đây khu vực nội thành mới có ve chai nhiều nên người miền Trung họ tập trung thu mua ở đó. Sau này các quận huyện vùng ven phát triển lên, lúc đó mới có ve chai phế liệu, người phía Bắc vào sau nên chọn địa bàn này”, chị Hương (quê Hưng Yên) hay thu mua ve chai ở quận 12, giải thích.

Ngoài việc đạp xe để rao ra rả mời người dân bán ve chai, họ chịu cực móc từng thùng rác để tìm những thứ có thể tái chế được. Đôi khi kéo cả thùng rác nhưng thu về chỉ vài chai nước, túi nilon mà thôi. Bấy nhiêu đó chẳng thấm tháp vào đâu nhưng người buôn ve chai miền Bắc vẫn làm, ráng kiếm thêm đồng nào hay đồng đó.

Dạo quanh Sài Gòn chúng tôi nhận thấy những người buôn ve chai thường sống gần nhau rất đoàn kết. “Ai ở đâu thì mua ở đó cho tiện. Mình sống chỗ nào thì cũng thân quen chỗ đó. Người ta biết mặt, biết cả số điện thoại của mình nên chuyện mua bán cũng dễ dàng hơn. Người miền Trung dù vào Sài Gòn lâu nhưng giọng nói vẫn còn cứng, nghe là biết đồng hương liền. Vì thế, mua khu nào có đồng hương thì rất dễ. Đôi khi gặp người quen họ còn cho không, hổng lấy tiền”, bà Thái Thị Phiên (ngụ ở huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) gần 10 năm buôn ve chai ở quận Tân Bình bộc bạch.

Xuất hiện “bảo kê” và quyền lực ngầm

Nhiều ngày “thâm nhập” vào giới ve chai, chúng tôi phát hiện ở khu vực trung tâm Sài Gòn và một số khu vực có nguồn ve chai lớn bắt đầu xuất hiện tình trạng “bảo kê”. Đường Cao Đạt (quận 5) gần khu Chợ Lớn là một trong những địa bàn như thế, khá phức tạp.

Một ngày cuối tháng 5/2015, chúng tôi thấy một chủ nhà trên đường Cao Đạt lôi hai bao đựng ve chai ra trước hè rồi vẫy tay gọi người thu mua ve chai đang đi gần đó để bán. Nhưng người mua ve chai đi ngang qua luôn, không dừng lại. Tiếp xúc với chúng tôi, ông Thanh (chủ căn nhà nói trên) tỏ ra rất ngạc nhiên: “Tui mới dọn nhà về sống ở đây nên không biết chuyện gì đang xảy ra. Tại sao người mua ve chai lại không mua đồ của tui. Theo tui thấy, không phải họ chê không mua mà hình như họ sợ chuyện gì đó. Khó hiểu thật, mua ve chai mà sợ cái gì chứ!”.

“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

Hòa, kẻ bảo kê thu mua ve chai ở một số tuyến phố nội đô

Từ câu chuyện của ông Thanh, chúng tôi lân la hỏi thăm một số chủ vựa ve ở những vùng lân cận mới biết là do khu này có “luật bảo kê ngầm”. Theo đó, có một gã thanh niên tự xưng là người “quản lý hoạt động ve chai”, ai thu mua ở đây phải đóng tiền cho gã, nếu không thì sẽ gặp chuyện rắc rối. Nhiều người thu mua ve chai sợ phiền phức nên ít khi mua đồ ở khu vực này. Bà Quỳnh, chủ một vựa ve ở khu vực phường Cầu Kho (quận 1), xác nhận: “Trước kia, có mấy người buôn ve chai trong vựa của tôi không biết chuyện nên thu mua ve chai ở khu đó. Nhưng khi có bảo kê phát hiện, họ bắt phải đưa hơn một nửa tiền ve chai không thì bị đánh. Lần đó, có một chị người miền Trung phải chi cho nó 200.000 đồng”.

Bà Quỳnh kể thêm, giọng bất bình: “Ở khu vực đó, có nhiều quán nhậu, quán bar nên vỏ lon bia nhiều lắm. Đấy là mảnh đất béo bở của dân ve chai như tụi tui. Nhưng buồn nỗi, có mấy người vào bảo kê ôm trọn khu vực đó rồi. Hai ngày họ đánh xe tải gom hết ve chai về cho một vựa ở đường Cô Bắc (quận 1). Nói thật, bây giờ chuyện phân chia lãnh địa ve chai có giang hồ nhảy vào nên rất phức tạp. Giới buôn ve chai phải biết chọn đất mà sống, ai không biết lấn sang địa bàn có “bảo kê” là mệt lắm”.

Theo chỉ dẫn của dân buôn ve chai, để biết rõ hơn về cái gã “mua đứt” luôn khu ve chai ở dọc đường Cao Đạt (quận 5) và một số khu vực ở đường Nguyễn Văn Linh (quận 7), chúng tôi tìm cách tiếp cận đối tượng này. “Cứ đầu giờ chiều đến quán nhậu T. ở đường Nguyễn Văn Linh (quận 7) mà gặp”, một nguồn tin tiết lộ thêm.

“Lộc trời” và những góc khuất trong “thế giới ve chai” (Kỳ 3)

Người thu mua ve chai rất vất vả khi gặp phải những kẻ bảo kê

Đến quán nhậu trên “phục kích”, chúng tôi nhận diện được gã “bảo kê”. Gã khoảng 45 tuổi, tóc hơi dài. Đến gần, chúng tôi nghe gã liên tục gọi điện thoại kêu người đưa xe tải đến quán nhậu này để gom ve chai. Một lúc sau, chiếc xe chạy tới, hai người đàn ông mình trần nhảy xuống xe để đưa ve chai lên bàn cân. Sau đó, họ gom hàng lên xe tải, trả tiền tại chỗ. Gã “bảo kê” còn dặn với tay tài xế quay lại đường Cao Đạt (quận 5) gom thêm ve chai của người dân.

Sau khi xin được số điện thoại của gã đàn ông “bảo kê” nói trên, chúng tôi gọi điện cho gã bày tỏ muốn xin thu mua ve chai khu vực mà gã đang quản lý. Gã giới thiệu mình tên Hòa, là chủ 2 vựa ve chai và đang thu gom ve chai ở nhiều khu phố thuộc quận 1, quận 5 và cả khu quán nhậu trên đường Nguyễn Văn Linh (quận 7). Chúng tôi hỏi giá, gã nói mỗi tháng phải đóng 3 triệu đồng nhưng chỉ được mua khoảng 4-5 tuyến hẻm dài khoảng 700m ở đường Cô Giang. Chúng tôi đề cập đến những địa bàn khác, gã nói vẻ dằn mặt: “Không được! Có tiền tỉ không mà nói chuyện!”.

Theo Báo Tuổi trẻ & Đời sống
Tâm Sự Gia Đình