Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)

Là một xã đảo nối với thành phố Vũng Tàu bởi 2 cây cầu, Long Sơn mang nhiều nét văn hóa “độc”, “lạ”. Hiếm có một địa phương nào đến nay vẫn tồn tại nhiều phong tục độc đáo như vậy.
Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)
Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)
loading...

Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)

Người dân Long Sơn mặc áo bà ba tóc búi cao

Quần thể kiến trúc khác lạ

Xã Long Sơn (TP. Vũng Tàu) có diện tích 92km vuông, được bao bọc chung quanh bởi kênh rạch, sông biển. Mặc dù chỉ cách trung tâm thành phố Vũng Tàu 15km nhưng trước đây muốn qua Long Sơn theo trục đường chính phải đi qua 2 lần đò. 

Năm 2003, hai cây cầu được xây dựng để nối liền Long Sơn với thành phố Vũng Tàu. Long Sơn có một quần thể kiến trúc độc đáo với những mái nhà được lợp bằng ngói âm dương san sát, chồng lên nhau, đó chính là Nhà Lớn Long Sơn. 

Khi đặt chân tới mảnh đất này, dễ dàng bắt gặp những cụ già không kể nam hay nữ đều mặc áo bà ba đen, tóc búi củ tỏi, đầu để trần. Đến Nhà Lớn chúng ta như lạc vào một vùng đất của người Việt xưa với những nét dân dã mà ít nơi còn giữ được. 

Tất cả mọi sinh hoạt từ ăn, uống, ngủ, nghỉ nơi đây đều được phục vụ miễn phí với thái độ niềm nở và ân cần. Người nơi đây đều nói chuyện từ tốn, nhẹ nhàng và cách xưng hô giống người thời xưa. 

Nhà Lớn Long Sơn gồm nhiều nhà có lối kiến trúc tựa kiểu đình làng Việt Nam, nhưng không theo một qui hoạch tổng thể nào cả. Đây là một quần thể kiến trúc có sự kết hợp tinh tế của ba miền Bắc, Trung, Nam được xây dựng từ cách đây hơn 100 năm. 

Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)

Di tích Nhà Lớn

Các dãy nhà lầu, nhà trệt xen kẽ kế tiếp nhau, không cân đối, không sau trước, đã tạo nên một bố cục kiến trúc khác lạ, phá vỡ nghiêm luật xây dựng đương thời. Điều đặc biệt, người dân Long Sơn hầu như đều theo tín ngưỡng Đạo Ông Trần, một tín ngưỡng đã làm nên nét đặc trưng của xã Long Sơn. 

Bao bọc xung quanh Nhà Lớn là năm dãy nhà bằng gỗ, đây là nơi để cho bà con sinh hoạt và ăn nghỉ. Đó cũng chính là các gian phòng mà trước đây Ông Trần đã từng cho những người mới tới mảnh đất này lập nghiệp sinh sống. Sau khi có nhà, có đất thì dọn ra ngoài ở để nhường người khác vào tiếp tục làm nơi trú ngụ. 

Ngoài xây dựng kiến trúc Nhà Lớn, ông Trần cũng cho xây dựng thêm hai dãy phòng học, một dãy chợ để người dân có thể giao thương buôn bán và nâng cao trí thức. Đích thân Ông đã lặn lội nhiều nơi để thuê thầy về dạy chữ cho người dân nơi đây. Khu chợ nằm bên cạnh Nhà Lớn chính là nơi người dân bán muối, bán hải sản đánh bắt được.

Ông Trần cho xây dựng một quần thể gần như khép kín từ ăn, ở, sinh hoạt đến nhu cầu học hành và giao thương buôn bán. Ngoài ra nhà máy xay xát lúa gạo, kho chứa thóc, nhà đèn, nhà thợ mộc, nhà bếp, các hồ và lu dùng để tích trữ nước ngọt cũng được xây dựng. 

Tín ngưỡng đạo Ông Trần  

Gọi là đạo Ông Trần, nhưng thực chất Ông Trần lại không mang họ Trần, ông tên thật là Lê Văn Mưu (1855-1935). Ngày mới khai hoang, lập làng trên đảo, ông Mưu không có áo mặc, ngày nào cũng để lưng trần, chân đất dãi nắng dầm mưa để xẻ gỗ, chặt nứa, dựng nhà, xây dựng đường sá. 

Để ghi nhớ những công lao đó người dân nơi đây vẫn gọi ông bằng cái tên thân mật là Ông Trần. Từ ngày khai hoang lập làng, người dân khắp nơi đến xin vào Nhà Lớn và theo Đạo của ông, có đến 70% người dân nơi đây theo Đạo Ông Trần. 

Đạo ông Trần được truyền lại không theo giáo lý, kinh bổn, không có ghi chép lại bằng hình thức nào mà theo “di ngôn bất di tự”, tức là, tất cả lời ông giáo huấn, kinh đạo, được truyền từ thế hệ trước cho thế hệ sau. Không chỉ những người lớn tuổi, mà cả thanh niên trai gái trong xã ngày nào cũng đến Nhà Lớn để lao động. 

Ngay trong Nhà Lớn có để những chiếc máy may, cuối năm những người phục vụ nơi đây đều được tặng vải đen may áo bà ba. Thời gian rảnh rỗi, các cụ cùng ngồi lại và chỉ cho nhau may từng đường kim mũi chỉ bằng tay, nếu phần nào khó quá thì đạp máy. Chiếc áo chỉ vài ngày đã hoàn thành và đẹp mắt không khác gì may ở tiệm. 

Kỳ lạ nơi người dân mặc áo bà ba đen, tóc dài búi cao, chết chung hòm (Kỳ 1)

Có thể bắt gặp nhiều người mặc áo bà ba búi tóc  ở  Long Sơn

Cuối tháng, cuối năm trong Nhà Lớn đều tổ chức các cuộc họp. Nhiều vị hương chức trong Nhà Lớn tham dự và bàn bạc những việc cần làm sắp tới như sửa sang lại Nhà Lớn, đóng góp phát gạo cho dân chúng hay sắp xếp lịch trực để đón khách du lịch tới tham quan. 

Đàn ông thì lo việc hệ trọng, đàn bà nơi đây thì tự thiêu thùa, làm các món đồ thủ công và làm từ thiện giúp người dân trong xã. 

Ý nghĩa của chiếc áo bà ba đen và lòng yêu nước 

Bà Lê Thị Đến – cháu đời thứ 4 của Ông Trần lý giải về việc Ông Trần chọn áo bà ba đen là chiếc áo gắn liền với tín ngưỡng: Bộ đồ bà ba đen thể hiện sự bình dân, cần cù, tiết kiệm của người nông dân chân lấm tay bùn. Ở áo bà ba đen có 5 hàng cúc đại diện cho Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín. Cổ áo hình tròn có nghĩa là làm tròn vẹn 5 điều trên. 

Đón đọc kỳ tới: Kì lạ chiếc quan tài dành chung cho tất cả mọi người chết trong xã

Bảo Anh

(Theo Tuổi Trẻ & Đời Sống)

loading...

    
Tâm Sự Gia Đình