Phóng sự - | Sự kiện: Chuyện lạ Việt Nam có thật

Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)

(Tamsugiadinh.vn) - Trong khi xã hội ngày càng nhiều những đám cưới, ma chay phung phí, thì tại xã Long Sơn, người dân khi chết đều dùng chung 1 chiếc quan tài, không nhận tiền phúng viếng, không ăn uống linh đình.
Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)
Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)

Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)

Chiếc hòm chung được dùng cho người chết của cả xã 

Chết chung một hòm

Hiếm có nơi nào trên đất nước Việt Nam có tục ma chay kỳ lạ như Long Sơn. Theo những người già trong làng kể lại, quan niệm của Ông Trần khi sống là con người đều ở chung một nhà, ngủ chung giường thì khi chết sẽ liệm chung một chiếc quan tài. 

Người dân nơi đây đều thuộc câu “sống đồng tịch, đồng sàng. Chết đồng quan, đồng quách”. Cả xã có chung một chiếc quan tài, khi có người chết thì bỏ vào quan tài khiêng đi chôn. 

Sau đó chiếc quan tài được mang trở lại Nhà Lớn để cất giữ, những người chết sau lại có thể dùng. Người dân nơi đây gọi là chiếc “bao quan”. 

Chiếc bao quan có nắp được làm từ cây lồ ô, xung quanh thân đan bằng tre, tạo thành một cái lồng, phía dưới đáy là miếng gỗ. Phía trên quan tài thắp 5 cây nến, tượng trưng cho Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín.

Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)

Các cụ già vẫn tự thêu thùa may vá trong Nhà Lớn

Từng lớp xác nến được chồng lên nhau, bao phủ gần hết mặt ngoài của chiếc bao quan. Nhìn lớp nến, người ta cũng có thể đoán được đã có bao nhiêu người từng được ủ ấm bằng chiếc bao quan này. 

Từ ngày khai hoang lập làng đến nay, đây là chiếc bao quan thứ hai được dùng cho việc chôn cất. Chiếc đầu tiên từ thời Ông Trần còn sống nhưng sau đó vì thời gian và hỏng nhiều nên được làm lễ tiêu hủy và cho người làm chiếc khác để tiếp tục tục lệ trên. 

Khi được hỏi, tại sao ở Long Sơn lại có tục khâm liệm chung một bao quan lạ lùng như vậy, bà Lê Thị Kiềm – cháu đời thứ 4 của Ông Trần cho biết: “Tục chung bao quan không chỉ có ý nghĩa không phân biệt giàu nghèo. Ông còn dạy người dân nơi đây tính tiết kiệm. 

Đám tang không tổ chức nhiều ngày, không giết gà, mổ heo, không đãi khách tới viếng, chết sáng thì chôn chiều, chết chiều thì chôn sáng hôm sau. 

Khi trong làng có người chết, họ chỉ cần liên hệ Nhà Lớn thỉnh bao quan về, đặt thi hài người đã khuất vào, đậy nắp, thắp đèn cầy lên, đưa ra huyệt chôn rồi lại đưa bao quan về đặt tại nơi đây”. 

Trong một ngày nếu như trong làng có 2 đến 3 người chết thì phải phân chia giờ ra để chôn cất. Tục lệ trong làng là từ khi chết đến thời điểm chôn không quá 24 giờ, họ an táng không cần xem ngày giờ đẹp, xấu. 

Người chết sẽ được an táng mà không cần áo quan, mộ phần sẽ được xây ngay sau đó. Khi chết, người già, trẻ, trai, gái đều nằm chung một chiếc bao quan như nhau không có sự phân biệt. 

Đưa đám không dùng xe tang, thi hài người chết được khiêng bằng dây tới nghĩa địa, có thể là nơi quy định của xã hoặc một khu rẫy nào đó của gia đình. Những người sống xả tang ngay tại huyệt, nam đứng bên trái, nữ đứng bên phải. 

Không chỉ ma chay, lễ cưới hỏi nơi đây cũng vô cùng đơn giản. Một tháng, Ông Trần quy định có 2 ngày để tổ chức cưới. Nếu như ăn hỏi 15 thì 16 cưới, ăn hỏi 30 thì mồng 1 cưới. Đám cưới nơi đây cũng khá đơn sơ, tiết kiệm không tốn kém như nhiều nơi khác. 

Phát gạo, cứu đói cho dân nghèo 

Hàng năm, ở Nhà Lớn Long Sơn có 2 ngày lễ là ngày vía ông Trần (20 tháng 2 âm lịch) và ngày Trùng Cửu (9 tháng 9 âm lịch). Đây là hai lễ hội lớn nhất trong năm được tổ chức thu hút hàng chục nghìn lượt khách du lịch trong và ngoài nước. 

Đây là một tín ngưỡng khác lạ pha trộn nhiều đạo giáo khác nhau nhưng không hề có kinh kệ, chuông mõ, ăn chay, cũng như tệ mê tín dị đoan mà chỉ có những lời dạy truyền khẩu trong dân gian.

Kỳ lạ chiếc quan tài được dùng cho tất cả người chết trong xã (Kỳ cuối)

Các bậc cao niên họp bàn việc của xã 

Bên cạnh đó, nơi đây còn lưu giữ được phong tục viết liễn đã truyền từ nhiều đời nay. Vào ngày 21 tháng chạp, những cụ già mặc áo the đen, đầu đội khăn vấn, ngồi trên chiếu, tay miệt mài viết liễn là nét đẹp được lưu giữ tạo nên nét đặc trưng cho mảnh đất này. 

Nội dung những câu viết trên liễn ngày Tết ở Nhà Lớn thường là có nội dung giáo dục, phát huy truyền thống tốt đẹp của tổ tiên: Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí - Tín. 

Từ trước tới nay, năm nào cũng vậy vào những ngày giáp Tết Nhà Lớn Long Sơn lại tiến hành phát gạo cho tất cả các hộ dân trong xã. Các vị chức sắc trong làng sẽ thuê những chiếc máy xát lúa về để tại khuôn viên rộng nhất, rồi hàng chục người đến để phụ giúp xát lúa, phân phát cho người dân nơi đây. 

Hàng tấn gạo được xát ra, các cụ già ngồi quạt, sàng lọc và đổ đầy gạo ra những tấm bạt lớn. Bà Kiềm cho biết: “Ngày nay cuộc sống của người dân khá hơn trước đây nhiều nên những túi gạo được phân phát cũng không phải là món quà có giá trị. Tuy nhiên, người dân nơi đây vẫn háo hức mỗi dịp Tết đến bởi nó đã mang đến sự gắn kết cho những con người nơi đây”. 

Hết

Bảo Anh

(Theo Tuổi Trẻ & Đời Sống)


    
Tâm Sự Gia Đình