Tin tức 24h -

Kéo dài tuổi nghỉ hưu có phải là cách tốt nhất để chống vỡ quỹ bảo hiểm?

(Tamsugiadinh.vn) - Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đã được đưa ra nhiều lần, nhưng đều vấp phải phản ứng của xã hội, đặc biệt là khu vực lao động nặng nhọc. Theo thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, dự thảo này đang được Bộ lấy ý kiến các chuyên gia, đơn vị liên quan tại các hội thảo.
Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đã được đưa ra nhiều lần, nhưng đều vấp phải phản ứng của xã hội
Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đã được đưa ra nhiều lần, nhưng đều vấp phải phản ứng của xã hội

Mới đây, ông Phạm Minh Huân - thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH xác nhận đề xuất điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu đã được nêu ra trong lần sửa đổi, bổ sung Bộ luật lao động và dự kiến năm 2017 trình Quốc hội.

Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đã được đưa ra nhiều lần, nhưng đều vấp phải phản ứng của xã hội, đặc biệt là khu vực lao động nặng nhọc. Theo ông Huân, dự thảo này đang được Bộ LĐ-TB&XH lấy ý kiến các chuyên gia, đơn vị liên quan tại các hội thảo và đưa lên trang web của Bộ LĐ-TB&XH. 

Dự kiến, tuổi nghỉ hưu đối với cán bộ, công chức, viên chức được đề xuất sẽ tăng từ 55 lên 60  tuổi đối với nữ, tăng từ 60 lên 62 tuổi đối với nam. Lý do đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu được Bộ LĐ-TB&XH đưa ra là để tránh “vỡ quỹ bảo hiểm xã hội” và tình trạng già hóa dân số của Việt Nam. 

Trước đó ngày 4/10, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2016, trả lời câu hỏi về quan điểm của Chính phủ với đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu của người lao động, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cũng đã nhấn mạnh: 

“Việc nâng tuổi nghỉ hưu của người lao động là xu thế tất yếu và được nhiều quốc gia thực hiện. Tuổi nghỉ hưu ở nước ta đã được quy định và duy trì từ lâu, đến nay đã có nhiều yếu tố thay đổi, trong đó có sức khỏe và tuổi thọ của người dân được nâng lên (trên 73 tuổi)”

Vấn đề này vừa nêu ra đã ngay lập tức vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ dư luận. Đa số ý kiến đều cho rằng việc kéo dài tuổi nghỉ hưu là không hợp lý, thậm chí có tờ báo lấy ý kiến từ bạn đọc thì chỉ có 9% đồng ý với đề xuất trên của Bộ LĐ –TB&XH. 

Trước hết, bàn về việc tại sao lại không nên kéo dài tuổi nghỉ hưu so với hiện tại, thì các cơ quan chứ năng nên cân nhắc những khía cạnh này: Thứ nhất, hiện tại đối với công chức nhà nước, đang có một thực tế là một tỉ lệ đáng kể (có ý kiến cho rằng vào khoảng 30%) cán bộ công chức “có cũng được không có cũng không sao”.

Tức vẫn tồn tại dạng công chức “sáng cắp ô đi tối cắp về”, hiệu quả làm việc rất thấp, tư duy ì trệ, ấu trĩ, năng lực đóng góp vào công việc rất hạn chế. Nếu kéo dài tuổi hưu chính là góp phần kéo dài sự ì trệ của bộ phận công chức này.

Trong khi đó, con số thống kê năm 2015 cho thấy, chúng ta đang có gần 178.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp. Cái gọi là “lao động chất lượng cao” ấy đang thừa mứa như vậy mà lại kéo dài một bộ phận công chức còn khả năng đóng góp hạn chế rõ ràng là không hợp lý. 

Thứ hai, nếu nói rằng tăng  tuổi nghỉ hưu do  tuổi thọ của người Việt cao hơn trước thì cũng thiếu thuyết phục. Cho dù là tuổi thọ cao hơn trước nhưng môi trường bị ảnh hưởng, chất lượng cuộc sống rất thấp, đặc biệt là sức khỏe của người lao động có còn phù hợp với người lao động cao tuổi hay không lại là vấn đề cần phải bàn. 

Nhiều ý kiến cho rằng, chúng tôi đã làm việc 30-40 năm rồi, mệt mỏi lắm rồi, giờ muốn nghỉ để dưỡng già, hoặc chỉ đơn giản là có thời gian giúp con cái trông nom dạy dỗ các cháu. Người ta chỉ có thể tiếp tục lao động khi thể lực còn tốt chứ không phải là làm việc cho đến lúc nghỉ hưu là chuyển từ cơ quan vào bệnh viện. 

Thứ ba, về nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm. Nguy cơ này là có thật. Theo dự báo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), với các chính sách hiện hành, đến năm 2021, quỹ bảo hiểm xã hội của Việt Nam sẽ mất cân đối thu chi, buộc phải lấy từ nguồn kết dư để chi trả.

Tuy nhiên, thực tế khả năng vỡ quỹ bảo hiểm xã hội có thể xảy ra sớm hơn. Nguyên nhân là do tỉ lệ thu quá thấp so với mức chi bảo hiểm xã hội. Số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đang tăng bình quân 0,3 triệu người/năm nhưng số người nghỉ hưởng chế độ một lần lại tăng gấp đôi con số này.

Nguyên nhân khác khiến số thu thấp là mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội chỉ đạt 66% tiền lương thực tế do các doanh nghiệp tìm mọi cách lách luật. Vấn đề nan giải trong quản lý, sử dụng, giám sát quỹ bảo hiểm xã hội hiện nay là tình trạng trốn đóng và nợ bảo hiểm xã hội diễn ra ở hầu hết địa phương. 

Vậy vấn đề đặt ra là phải giải quyết nguyên nhân gây vỡ quỹ chứ không phải chống đỡ bằng cách kéo dài  tuổi lao động. Nguyên nhân ở đâu xử lý ở đó, đấy là cách giải quyết đối với mọi vấn đề trong đời sống xã hội.

Thiết nghĩ, cần kiên quyết thực hiện công tác thu nợ và có chế tài đủ mạnh để tình trạng này không tái diễn. Mục tiêu là thu đúng, thu đủ, thu triệt để, thậm chí có thể tính đến việc tăng thu bảo hiểm xã hội để đảm bảo cho thu chi cân đối, hợp lý. 

Theo Đỗ Hà (Tuổi Trẻ & Đời Sống)
Tâm Sự Gia Đình