Tin tức -

Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)

(Tamsugiadinh.vn) - Dù không phải bà con thân thuộc nhưng gia tộc Nguyễn Hoàng ở huyện Chợ Gạo đã cưu mang Bạch Công tử Tư Phước lúc cuối đời sa cơ. Họ lo hậu sự khi ông qua đời và cúng giỗ ông suốt 65 năm qua.
Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)
Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)

Gặp người hàng năm cúng giỗ Bạch Công tử

Ngày 31/5 (tức ngày 14/4 âm lịch), tại căn nhà nhỏ số 141 ở ấp Thạnh Kiết (xã an Thạnh Thủy, huyện Chợ Gạo), có một bà cụ lặng lẽ bày mâm cơm canh lên bàn thờ trong góc nhà, thắp nén nhang cho người đã khuất. Trên bàn thờ có một tấm ảnh trắng đen khổ lớn chụp 2 người đàn ông đứng cạnh nhau trên bậc tam cấp của một căn nhà xưa. Người đứng bên phải trong ảnh gày gò, còn người đứng cạnh to lớn bệ vệ như người châu Âu.

Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)

Cụ Võ Thị Ba

Cụ bà đang thắp nhang giỗ người đã khuất ấy là cụ Võ Thị Ba (SN 1927). Cụ Ba là vợ của ông Nguyễn Hoàng Lũy, tài xế riêng của Bạch Công tử trong một thời gian dài và là con dâu của ông Nguyễn Hoàng Phi, bạn chí thân của cậu Tư Phước. Cụ Ba nói, gia đình cụ về đây cư ngụ đã hơn 50 năm. Bàn thờ của Bạch Công tử Tư Phước cũng được gia đình cụ đem về đây. Hàng năm cứ đến ngày 14/4 âm lịch, cụ lại bày biện cơm, canh cúng giỗ cậu Tư.

Nhấc tấm ảnh trắng đen trên bàn thờ xuống, cụ Ba giải thích: “Người gày gò trong ảnh là chồng tui, ông Nguyễn Hoàng Lũy. Còn người to lớn bệ vệ đứng cạnh chồng tui chính là cậu Tư Phước Bạch Công tử. Tấm ảnh này chụp trước căn nhà xưa của cha chồng tui là ông Nguyễn Hoàng Phi ở thị trấn Chợ Gạo. Bức ảnh chụp đúng vào ngày chồng tui lên Sài Gòn tìm được cậu Tư Phước đón về Chợ Gạo theo lệnh của cha chồng tui vào cuối năm 1949. Lúc đó cậu Tư Phước đã bệnh rất nhiều, lại mắc thêm tật ghiền thuốc phiện. Sau khi về sống tại nhà cha chồng tui ở thị trấn Chợ Gạo chưa được nửa năm thì cậu Tư Phước qua đời. Lúc đó cậu Tư mới tròn 49 tuổi”.

Cụ Ba nói, sau khi chồng qua đời, cụ sống một mình trong căn nhà này. Khi cụ đau yếu thì có vợ chồng người con trai là ông Sáu Hiệp (Nguyễn Hoàng Thành) ở cách nhà cụ chừng 50m chạy sang chăm sóc. Cuộc sống của cụ Ba chủ yếu nhờ vào hoa lợi của vườn dừa và tiền trợ cấp liệt sĩ của người con trai hy sinh trong chiến tranh biên giới Tây Nam.

“Hồi xưa lúc gia đình còn khấm khá, chồng tui còn sống thì đến ngày giỗ của cậu Tư Phước mâm cơm cúng trên bàn thờ cũng tươm tất. Nhưng bây giờ tui già yếu rồi, đến ngày giỗ cậu Tư chỉ làm mâm cơm canh. Chắc cậu Tư cũng hiểu cho hoàn cảnh của tui”, cụ Ba ngậm ngùi nói.

Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)

Bàn thờ Bạch Công Tử

Theo lời cụ Ba, từ ngày cậu Tư Phước qua đời đến nay hàng năm gia đình cụ đều lo chuyện cúng giỗ. Thân nhân của cậu Tư không thấy ai tìm đến thăm viếng, thắp nhang.

“Ngày cậu Tư qua đời, cha chồng tui đã đích thân đi gặp bên ngoại của cậu Tư đề nghị được đưa thi hài của cậu về quê ngoại an táng. Nhưng bên họ ngoại của cậu Tư cương quyết chối từ, không nhìn nhận cậu Tư, vì cho rằng cậu là người ăn chơi sa đọa, phá tan sản nghiệp của gia đình. Cha chồng tui giận quá mới đưa quan tài của cậu Tư về chôn cất trên đất nhà. Có lẽ cũng vì lý do đó mà mấy chục năm qua bên ngoại của cậu Tư cũng không ngó ngàng gì đến chuyện mộ phần, ngày giỗ của cậu”, cụ Ba kể.

Những câu chuyện buồn

Trong lúc trò chuyện với cụ Ba, chúng tôi đề cập đến một số thông tin cho rằng, việc ông Phi sai ông Lũy lấy xe hơi lên Sài Gòn tìm cậu Tư Phước đưa về nhà ông Phi ở Chợ Gạo là do sự sắp xếp của bà Phùng Há. Cụ Ba lập tức phản bác: “Làm gì có chuyện đó! Theo tui biết thì bà Phùng Há chẳng hề nhờ vả cha chồng tui giúp cậu Tư Phước. Cha chồng tui là người nhiều lần khuyên can cậu Tư Phước hồi tâm chuyển ý, bỏ chuyện ăn chơi, nghiện ngập, nhưng cậu Tư không nghe. Đến khi hay tin cậu Tư bị bệnh nặng, nghèo khổ trắng tay đang mướn nhà trọ ở Sài Gòn thì cha chồng tui sai chồng tui đi rước về”.

Theo lời cụ Ba thì đúng 49 năm sau ngày cậu Tư Phước qua đời, năm 1999, bà Phùng Há (lúc này là Nghệ sĩ Nhân dân Phùng Há) mới tìm về Chợ Gạo, hỏi đường vào nhà gặp vợ chồng cụ Ba để tìm mộ Bạch Công tử. Lúc đó mộ Bạch Công tử đắp bằng đất, nhưng hàng năm đều được gia đình cụ Ba chăm sóc kỹ càng.

Sau khi tìm được mộ Bạch Công tử Tư Phước, bà Phùng Há một mực đòi lấy xương cốt của cậu Tư Phước để hỏa táng đưa vào chùa. Tuy nhiên lúc đó chồng cụ Ba cương quyết không cho đào mộ, vì đã nhận lời ủy thác gìn giữ, chăm sóc phần mộ và cúng giỗ hàng năm của cô Lyly (con riêng của cậu Tư Phước với một người đàn bà Pháp).

“Hồi đó chồng tui nói, nếu bà Phùng Há có được tờ giấy của cô Lyly đồng ý cho lấy xương cốt cậu Tư Phước thì chồng tui sẽ không ngăn cản. Do không lấy được hài cốt của cậu Tư Phước nên bà Phùng Há ra xe về Sài Gòn. Sau đó không lâu thì trên báo chí dậy lên thông tin khi cậu Tư Phước qua đời, gia đình tui chỉ bó xác cậu Tư bằng một chiếc chiếu rách rồi đem chôn lấp sơ sài. Đọc báo biết được thông tin đó, chồng tui rất tức giận, quyết tâm xây lại mộ cho cậu Tư Phước. Khi làm mộ lại, ai cũng thấy rõ ràng chiếc quan tài của cậu Tư Phước được đóng bằng loại gỗ tốt”, cụ Ba kể.

Chuyện ít biết về Bạch Công tử ăn chơi khét tiếng, từng thi… đốt tiền luộc trứng với Công tử Bạc Liêu (Kỳ cuối)

Căn nhà của cụ Ba ở ấp Thạnh Kiết

Về thông tin Bạch Công tử Tư Phước mải mê ăn chơi để 2 đứa con của ông và bà Phùng Há chết trẻ, cụ Ba nói: “Chuyện này chỉ đúng một phần. Lỗi của cậu Tư Phước thì đã quá rõ ràng, nhưng việc 2 đứa con bị bệnh chết cũng có một phần lỗi của bà Phùng Há. Theo tui biết thì khi những đứa con bị bệnh nặng, cậu Tư mê ăn chơi không ngó ngàng gì đã đành, bà Phùng Há cũng mê đi hát, giao con cho một bà vú em chăm sóc. Khổ nỗi, bà vú em này lại có tật mê… đánh bài, nên cũng bỏ bê bọn trẻ. Đến khi bệnh tình quá nặng thì không còn cứu kịp”.

Theo lời cụ Ba, sau khi chôn cất cậu Tư Phước xong, cô Lyly trở về Pháp và cho đến nay gia đình cụ cũng không nhận được tin tức gì của cô này. Nhưng gia đình cụ Ba vẫn chăm sóc mộ phần và cúng giỗ mỗi năm cho Bạch Công tử. “Tui nghĩ, người ta khi sống làm chuyện gì không biết, nhưng khi chết thì cũng nên bỏ qua hết lỗi lầm. Cậu Tư tên Phước mà lại bạc phước, nên gia đình tui mới cưu mang. Tui còn sống thì vẫn còn cúng giỗ cậu Tư Phước. Khi nào tui chết thì mấy đứa con tui tiếp tục cúng giỗ cậu Tư”, cụ Ba nói.

Ông Ngô Minh Quân, Trưởng Phòng VHTT TP. Mỹ Tho, nói: “Sau khi công nhận di tích nhà Bạch Công tử, tôi nghĩ cần phải khôi phục lại toàn bộ không gian xưa của ngôi nhà này và khôi phục lại rạp hát Huỳnh Kỳ. Việc này rất khó khăn và tốn kém, nhưng cần thiết phải làm, để tôn vinh một người từng hết lòng vì nghệ thuật”.

 Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện tại tòa nhà xưa của Bạch Công tử Lê Công Phước hiện tọa lạc tại số 62 đường Đinh Bộ Lĩnh, phường 3, TP. Mỹ Tho (Tiền Giang), trong khuôn viên rộng 4.600m2, ngay góc đường Đinh Bộ Lĩnh và Đốc Binh Kiều. Ở 2 mặt tiền đường Đinh Bộ Lĩnh và Đốc Binh Kiều, hàng rào khuôn viên đã được Phòng VHTT TP. Mỹ Tho phục chế lại theo đúng nguyên trạng ngày xưa. Nhưng bên trong khuôn viên toàn bộ cảnh quan đã bị thay đổi với các hạng mục xây dựng thô kệch, không biết để sử dụng vào mục đích gì.

Theo ông Quân, có rất nhiều phần việc cần làm để di tích Bạch Công tử trở thành điểm tham quan hấp dẫn và trở thành một địa chỉ du lịch, giống như tỉnh Bạc Liêu đã làm với khu nhà của Hắc Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy. Hai khó khăn lớn nhất mà phòng VHTT TP. Mỹ Tho chưa thể giải quyết được là việc phục chế lại những bức bích họa phong cảnh trên tường của ngôi nhà xưa và thu hồi lại phần đất bị người dân lấn chiếm của rạp hát Huỳnh Kỳ để cho một ngân hàng thuê làm trụ sở.

Riêng đoàn “ghe bầu nhà lầu” 4 chiếc nổi tiếng của Bạch Công tử Tư Phước dùng để chở gánh hát Huỳnh Kỳ đi lưu diễn khắp nơi, ông Quân cho biết lực bất tòng tâm. Vì theo thời giá hiện tại để đóng được 4 chiếc ghe bầu như cậu Tư Phước ngày xưa thì tốn kém không dưới 20 tỷ đồng. Phòng VHTT TP. Mỹ Tho sẽ mời chuyên gia nghiên cứu phục dựng lại mô hình thu nhỏ của đoàn “ghe bầu nhà lầu” này để trưng bày trong khu di tích. 

An Hòa

Theo Báo Tuổi trẻ & Đời sống
Tâm Sự Gia Đình