Pháp Luật -

Chị gái đã đi lấy chồng còn quay về đòi chia phần trên đất hương hỏa

(Tamsugiadinh.vn) - Bố tôi là con út trong gia đình 4 người con. Hai anh trai công tác trên tỉnh, chị gái lấy chồng xã bên, thương bà nội vò võ một mình nên bố tôi chuyển công tác về gần để tiện chăm nom bà. Bà mất đi, các bác giao bố trách nhiệm thờ cúng tổ tiên. Nay bố tôi muốn được sang tên sổ đỏ mảnh đất bà tôi để lại thì xảy ra tranh chấp.
Chị gái đã đi lấy chồng còn quay về đòi chia phần trên đất hương hỏa
Chị gái đã đi lấy chồng còn quay về đòi chia phần trên đất hương hỏa

Bà nội tôi có một căn nhà và sân vườn trên mảnh đất rộng hơn 600 m2, là đất do tổ tiên để lại. Căn nhà ngói ba gian mát rượi vào mùa hè và ấm áp trong mùa đông. Khu vườn được bà tôi vun trồng chăm sóc, bốn mùa sum suê cây trái, rợp bóng mát của những cây nhãn cổ thụ và lúc lỉu những quả ổi găng ngon ngọt thơm ngát.

Ông tôi đi bộ đội và đã anh dũng hy sinh ở chiến trường miền Nam, trong trận chiến 81 ngày đêm lịch sử tại thành cổ Quảng Trị. Yêu chồng và thương con, bà tôi ở vậy, tần tảo sớm hôm nuôi dạy các con khôn lớn, trưởng thành. Cả bốn người con đều học hành thành đạt. Hai người con trai lớn công tác trên tỉnh, còn người con gái cả lấy chồng xã bên.

Bố tôi là con trai út, học xong cũng làm việc trên huyện. Nhưng vì thương bà vò võ một mình, bố tôi đã xin chuyển về xã nhà công tác để có điều kiện chăm nom, săn sóc bà nội. Bà nội bảo bố tôi là sau này có xây biệt thự thì cũng vẫn phải giữ nguyên căn nhà ngói ba gian làm nơi thờ tự. Sau khi bà mất, bố tôi được các bác giao trách nhiệm thờ cúng tổ tiên, ông bà.

Chị gái đã đi lấy chồng còn quay về đòi chia phần trên đất hương hỏa
Bác gái nói nếu trong nhà không tự chia được thì sẽ khởi kiện ra pháp luật

Nay bố tôi muốn được sang tên sổ đỏ mảnh đất mà bà tôi để lại thì xảy ra tranh chấp. Bác gái cả quay về đòi hỏi quyền lợi, đòi phải được chia phần trên mảnh đất đó. Ý đồ đòi chia đất của bác gái là để sau đó đem bán. Vì sau khi Nhà nước quy hoạch làm đường, căn nhà và mảnh đất bỗng dưng ra mặt đường, có giá trị rất lớn.

Các anh em đã ngồi nói chuyện, hòa giải nhiều lần với bác gái, nhưng bác vẫn khăng khăng giữ nguyên ý kiến và bảo nếu trong nhà không tự chia được thì sẽ khởi kiện ra pháp luật, nhờ tòa án phân xử. Khi đó toàn thể gia đình tôi đã họp lại, cùng nhau ký vào biên bản.

Trong biên bản nói rõ hai bác trai nhường quyền cho bố tôi phần đất của mình, không tranh chấp gì, chỉ có bác gái và bố tôi giải quyết với nhau. Biên bản này chưa được công chứng.

Vậy nếu tòa án phân xử thì bố tôi được bao nhiêu phần của mảnh đất đó? Biên bản hòa giải ký hôm họp gia đình có được pháp luật chấp nhận hay không? Tôi xin nhờ luật sư giúp đỡ để việc phân chia tài sản đúng pháp luật mà vẫn giữ được tình cảm gia đình.

Chị Tâm thân mến, pháp luật có quy định thời hiệu về thừa kế và quyền khởi kiện. Do thông tin chị cung cấp không rõ là bà nội chị mất năm nào, nên chúng tôi chia ra hai trường hợp. Chị tự xem xét trường hợp nào của nhà mình nhé.

1. Trường hợp thứ nhất, trong thời hạn 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế, nếu các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế.

Hoặc sau khi kết thúc thời hạn 10 năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia, thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế.

Khi có tranh chấp và yêu cầu tòa án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết… (Theo điều 2 mục I Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán TANDTC).

Vậy, nếu đã hết thời hiệu về thừa kế (hết 10 năm kể từ ngày bà nội chị mất đến nay) thì bác chị không còn quyền khởi kiện chia thừa kế nhưng có thể khởi kiện chia tài sản chung.

Do bà nội chị mất, không để lại di chúc và không có hợp đồng tặng cho nên việc tặng cho không có giá trị pháp lý. Việc tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký.

Theo quy định của pháp luật, bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu. Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký (Điều 467 Bộ luật Dân sự).

Như vậy, khi bác chị khởi kiện ra tòa thì tòa án sẽ áp dụng quy định trên để chia tài sản chung, căn cứ theo công sức đóng góp để chia. Trường hợp không có căn cứ để tính được công sức đóng góp thì tòa án sẽ chia đều cho mỗi người con một phần bằng nhau.

2. Trường hợp chưa hết thời hiệu về thừa kế (từ thời điểm bà chị mất đến nay chưa hết 10 năm) nếu bác chị khởi kiện ra tòa thì sẽ được chia thừa kế theo pháp luật. Do bà nội chị mất không để lại di chúc nên những người thừa kế theo luật được quyền hưởng di sản của bà.

Theo quy định tại điều 676 Bộ luật Dân sự thì những người được hưởng di sản thừa kế của bà chị gồm có bố chị, hai bác trai và bác gái. Mảnh đất được chia thành bốn phần, mỗi người con một phần. Nếu các bác trai nhường quyền cho bố chị thì bố chị sẽ được ba phần, còn bác gái được một phần.

Biên bản gia đình cần phải được công chứng hoặc chứng thực mới có giá trị pháp luật. Trong đó cần ghi rõ là phần thừa kế của những người con trai khác đều cho bố chị. Tên bố chị cần được ghi rõ ràng, chính xác.

Tránh trường hợp không ghi rõ, tòa án sẽ coi như hai người kia từ chối nhận di sản thừa kế, và mảnh đất sẽ được chia đôi cho bố chị và bác gái. Bố chị và các bác trai có thể cân nhắc không thỏa thuận trước khi tòa án phân xử mà hai bác chỉ ủy quyền cho bố chị tham gia tố tụng.

Sau khi có kết quả phân xử của tòa án cho bốn người thì hai bác trai mới cho bố chị để tránh việc nhầm lẫn đáng tiếc giữa từ chối hưởng quyền thừa kế với tặng cho tài sản thừa kế. Bố chị và hai bác trai có thể nhờ cậy người có ảnh hưởng đến bác gái để thêm một lần thuyết phục, nói chuyện phải trái.

Đây là đất hương hỏa tổ tiên ông bà để lại, chỉ nên làm nơi sinh sống, thờ cúng, tụ họp anh chị em, con cháu chứ không thể đem bán. Hy vọng bác gái hiểu ra để gia đình chị lại có được không khí hòa thuận, đầm ấm, vui vẻ.

Theo Báo Người Giữ Lửa
Tâm Sự Gia Đình