Tin tức 24h -

Vì sao hàng hóa lậu có giá trị tiền tỷ cứ phải tiêu hủy?

(Tamsugiadinh.vn) - Giám đốc Sở Công thương TP. Cần Thơ vừa kiến nghị nên cho tái xuất thuốc lá lậu, vừa có tiền, vừa đỡ tốn kém kinh phí tiêu hủy như thời gian qua. Và nên chăng, nhiều mặt hàng nhập lậu cũng nên áp dụng cách này?
Vì sao hàng hóa lậu có giá trị tiền tỷ cứ phải tiêu hủy?
Vì sao hàng hóa lậu có giá trị tiền tỷ cứ phải tiêu hủy?
Nhiều hàng hóa giá trị bị tiêu hủy vì là hàng nhập lậu
Tiêu hủy, vừa mất sạch, vừa tốn tiền
Người đề xuất ý tưởng này là ông Nguyễn Minh Toại, Giám đốc Sở Công thương TP. Cần Thơ. Ông đã phát biểu khi làm việc với đoàn công tác liên ngành của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (gọi tắt là Ban chỉ đạo 389) vào ngày 4/7 vừa qua, và cho rằng, việc tiêu hủy là rất tốn kém, và hàng đống tiền sẽ thành tro sau khi tiêu hủy!
Theo ông Toại, việc tiêu hủy thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu gây lãng phí của cải xã hội, Nhà nước phải bỏ ra một khoản tiền thực hiện việc tiêu hủy và kinh phí hỗ trợ việc tiêu hủy thuốc lá ngoại nhập lậu. 
Như 1 gói thuốc Hero - giá trên dưới 15.000đ, thì tiêu hủy vừa đốt 15.000đ này thành tro, vừa mất thêm 3.400đ theo mức chi để hỗ trợ tiêu hủy. Lấy con số đơn giản, từ tháng 12/2014 đến nay, Cần Thơ đã tiêu hủy gần 251.000 bao thuốc lá điếu các loại.
Theo đó, số tiền hỗ trợ các lực lượng gần 838 triệu đồng. Trong khi nếu được tái xuất, ngân sách vừa không mất gần cả tỷ bạc, và chỉ tính giá bán được 10.000đ/bao thuốc, thì ngân sách thu về 2,51 tỷ đồng - nếu tính đúng thì ngân sách được lợi đến 3,348 tỷ đồng (vì không phải chi hỗ trợ 838 triệu đồng tiêu hủy). Nếu tính trên phạm vi cả nước và với nhiều mặt hàng, chỉ cần với thời gian 1 năm, con số này là kinh khủng!
Việc tiêu hủy heo bẩn là hợp lý
Trong khi đó, Chi cục Quản lý thị trường là đơn vị đầu mối thu gom thuốc lá ngoại bị bắt giữ nhưng không có kho bãi chứa để chờ ngày tiêu hủy. Do vậy dễ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe người tham gia tiêu hủy do hít khói, bụi... Rồi cơ quan chức năng phải ký kết hợp đồng tiêu hủy ở các lò gạch, vừa gây ô nhiễm môi trường, chi phí tiêu hủy cao…
Theo ông Toại, nếu tái xuất thuốc lá ngoại sẽ thu được một số tiền, tránh lãng phí của cải xã hội, hạn chế ô nhiễm môi trường từ việc tiêu hủy thuốc lá. Số tiền thu được từ việc tái xuất thuốc lá ngoại sẽ để lại hỗ trợ phục vụ công tác chống buôn lậu… Tiện cả trăm bề. Từ đó, Ban chỉ đạo 389 TP. Cần Thơ đề nghị Ban chỉ đạo 389 Quốc gia trình Phó thủ tướng, - Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia xem xét cho chủ trương thực hiện tái xuất thuốc lá ngoại còn chất lượng bị tịch thu. 
Sao cái gì cũng đốt bỏ?
Mới nghe qua, nhiều người dân đã tỏ vẻ đồng tình. Bởi sẽ lãng phí nếu tiêu hủy hàng đống tiền như thế. Ngay cả băng đĩa chưa sao chép (trắng), đường cát, điện thoại nhập lậu, không rõ nguồn gốc, theo quy định nếu bắt được cũng phải tiêu hủy, dù đống hàng ấy vẫn còn sử dụng được. 
Như ngày 30/5/2016, tại Lào Cai, hơn 100 chiếc điện thoại di động các loại không rõ nguồn gốc, nhập lậu, vừa bị cơ quan chức năng tiêu hủy. Trước sự chứng kiến của Hội đồng tiêu hủy, toàn bộ số điện thoại giá trị của các hãng gồm Galaxy, Nokia, Oppo đã được tiêu hủy bằng cách dùng… búa đập và dùng xe cán qua để không còn khả năng sử dụng. Quả là lãng phí! “Kẻ hủy không hết, người kiếm xài không ra!”. 
“Hàng lậu chẳng qua là do trốn thuế nhập khẩu và có thể là những mặt hàng do bảo hộ trong nước nên không cho nhập. Hàng lậu có giá trị sử dụng, thậm chí một số mặt hàng có chất lượng cao hơn sản xuất trong nước, thị trường chấp nhận tiêu thụ giá cao hơn hàng nội. Vậy tại sao lại hủy?”, anh Hùng Long, người dân Cần Thơ bày tỏ. 
Những thùng hàng lậu cháy ngùn ngụt
Hay như tháng 5/2015, số hàng 4 tấn gồm rượu ngoại, quần áo, dầu gội, sữa Ensure... nhập lậu trị giá hơn 3 tỷ đồng cũng bị chi cục quản lý thị trường tỉnh Quảng Ngãi tiêu hủy. Có rất nhiều mặt hàng trong số này không có dấu hiệu bất ổn về chất lượng, mà chỉ vì… trốn thuế!
Ngay sau khi báo chí đăng tin về 4 tấn hàng này bị đốt, nhiều bạn đọc đã ngỡ ngàng nêu ý kiến: “Sữa và quần áo sao không chuyển về cho các em vùng sâu vùng xa”, “Tại sao không kiểm định chất lượng các thực phẩm như sữa,.. Nếu đạt thì để làm từ thiện, mà lại đem đi thiêu hủy vậy? Thật uổng phí!”; “Nên có sự phân định lại, loại hàng nào cần phải tiêu hủy, loại nào bán sung công quỹ, đốt hết thì phí quá”…
Rõ ràng, thịt heo bẩn, thực phẩm bẩn, hàng kém chất lượng… không thể sử dụng bởi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, thì tiêu hủy là việc không phải bàn. Nhưng hàng hóa còn sử dụng được, đem tiêu hủy sạch và còn tốn thêm tiền mua xăng đốt, thuê chỗ, chi cho nhân công… thì quá phí.
Đề xuất của ông Toại cũng hay! Và tại sao chỉ riêng thuốc lá, cần áp dụng cho nhiều mặt hàng tiêu dùng lắm chứ!
Liệu có khả thi?
Nhưng từ câu chuyện của ngành đường, có người cho rằng đề xuất của ông Toại sẽ gây khó lại cho chính lực lượng chống buôn lậu? Lâu nay, một số tay buôn lậu đã tìm cách mua một số đường của các nhà máy trong nước, hoặc tham gia đấu giá mua đường, tất nhiên sẽ có hóa đơn hẳn hoi.
Với hóa đơn ấy, họ sẽ “hợp thức hóa” cho hàng loạt lô đường nhập lậu, được thay vỏ bao, ung dung vận chuyển khắp nơi. Khi bị kiểm tra, cứ đưa hóa đơn mua đường kia ra là xong! 
Bởi vậy, nếu cho tái xuất thuốc lá ngoại nhập lậu, tức phải thông qua đấu giá, và sẽ có ít nhất 1 doanh nghiệp trúng thầu. Và họ sẽ có trong tay hóa đơn mua thuốc lá ngoại hợp lệ từ cơ quan chống buôn lậu. Ai đảm bảo “lá bùa” này không lọt ra ngoài, giao cho các tay buôn lậu thuốc lá ung dung chở hàng xe tải thuốc lá từ biên giới về. Bị chặn, cứ chìa ra hóa đơn: “Hàng mua để chuẩn bị tái xuất!”. Chỉ cần 1 tuần lễ, bao nhiêu thuốc lá lậu sẽ ung dung vào Việt Nam?
Tuy nhiên, theo thạc sĩ - luật sư Trần Thanh Phong, Đoàn Luật sư TP. Cần Thơ, không khó để kiểm tra việc này. “Khi mua để tái xuất, thì phải có hóa đơn nhập kho, xuất kho, ngày nào giờ nào. Nếu cơ quan chức năng tích cực truy ra, không khó! Theo tôi, cần ủng hộ đề xuất tái xuất thuốc lá nhập lậu, vì nhiều cái lợi cho ngân sách”, ông Phong nói.
Nhưng theo luật hiện nay, người dân chỉ cần bán vài gói thuốc lá nhập lậu đã có thể bị truy tố, ngồi tù. Và nếu chúng ta đồng ý chủ trương tái xuất thuốc lá ngoại nhập lậu, thì chính các cơ quan chức năng sẽ… cung cấp thuốc lá lậu để tái xuất, sẽ sai luật?
Theo luật, việc này lại không sai! Bởi người dân có thể bị truy tố nếu bán thuốc lá nhập lậu, nhưng đó là bán cho chính người Việt Nam. Còn nếu bán ra nước ngoài - tái xuất, thì không vi phạm”, luật sư Phong nói. Có thể dẫn chứng như các casino, nghiêm cấm người bản địa vào cờ bạc, nhưng với người nước ngoài thì vô tư. Hoàn toàn có sự phân biệt.
Nhưng có người vẫn chưa hết thắc mắc. Như ngày 13/6 vừa qua, cơ quan Thú y và thực phẩm nông nghiệp Singapore (AVA) cho biết, vừa thực hiện tiêu hủy 7,9 tấn ngà voi trị giá trên 9 triệu USD. Đây là số lượng ngà voi bị chính quyền nước này thu giữ kể từ tháng 1/2014 đến nay và lần đầu tiên được tiến hành tiêu hủy.
Quá phí? Tại sao họ không… tái xuất để thu về 9 triệu USD? Lý do rất đơn giản. Ông Desmond Lee, Bộ trưởng cấp cao Bộ Phát triển quốc gia và Bộ Nội vụ Singapore, nhấn mạnh: việc thiêu hủy lượng ngà voi trên sẽ gửi một thông điệp mạnh mẽ rằng Singapore lên án việc thương mại hóa động vật hoang dã bất hợp pháp!
Bởi nếu đem số ngà voi ấy bán đi, tức Singapore xem đấy như chuyện đã rồi, voi dù sao cũng bị giết, và vô tình chấp nhận việc tiêu diệt động vật hoang dã!
Như vậy, phải chăng nếu chúng ta chấp nhận việc tái xuất, tức cam tâm sống chung với buôn lậu? “Theo tôi, không nên nghĩ như thế, và cũng khó so sánh chuyện ở Singapore. Bởi Singapore quá giàu, và số tiền ấy, có lẽ không đáng kể đối với họ. Còn Việt Nam vẫn là quốc gia còn nhiều khó khăn, đâu sang đến nỗi cái gì cũng đốt, cũng hủy?”, luật sư Phong nói.
Hồ Hùng
(Theo Tuổi Trẻ & Đời Sống)

    
Tâm Sự Gia Đình