Phóng sự -

Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

(Tamsugiadinh.vn) - Rong ruổi trên những con tàu quanh năm suốt tháng, những người làm nghề thợ lặn đánh cược cả mạng sống của mình dưới đáy đại dương để truy tìm cổ vật mong đổi đời.
Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương
Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

Xóm chài tại thị trấn Long Hải hiện còn rất nhiều người làm nghề thợ lặn

Đổ xô đi tìm cổ vật

Thị trấn Long Hải, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước nay vẫn nổi tiếng với nghề lặn truy tìm đồ cổ dưới đáy đại dương. 

Vào những năm 1989 – 1990, ngư dân Long Hải phát hiện một chiếc tàu đắm chứa hàng nghìn món đồ cổ gần đảo Hòn Cau, huyện Côn Đảo. 

Trước khi được Nhà nước phát hiện và thu hồi, các thợ lặn đã kịp lấy đi hàng trăm món đồ cổ để bán. Những tay buôn đồ cổ từ khắp mọi nơi đổ về nơi đây để tìm mua cổ vật với giá cao. Từ đó, nhiều thanh niên trai tráng dong thuyền khắp nơi, lặn sâu xuống đáy đại dương để săn đồ cổ. 

Ông Nguyễn Văn Ba đã có hơn 30 năm làm nghề thợ lặn, nếm trải nhiều niềm vui và cũng không ít nước mắt với nghề. Theo ông Ba, việc lặn tìm đồ cổ ở Long Hải chỉ mới có khoảng hơn 20 năm trở lại đây, còn nghề thợ lặn thì đã có từ lâu đời. 

Từ khi còn là một thanh niên, ông đã ra biển cùng nhiều ngư dân khác để lặn bắt tôm hùm, đi mò ngọc trai. Rồi ông ngậm ngùi chia sẻ, từ khi giới săn đồ cổ tìm về mua những món đồ gốm sứ được trục vớt lên từ biển, một cuộc truy tìm đồ cổ đã diễn ra ráo riết tại xóm chài thời bấy giờ.

Các cuộc tranh giành khốc liệt đã diễn ra khi nhiều ngư dân bất chấp tình nghĩa, đặt cổ vật lên hàng đầu. 

Ông Ba cho biết khi lặn sâu xuống đáy biển, áp suất của nước rất lớn, nếu không có kỹ thuật, không có kinh nghiệm thì rất dễ mất mạng. Ông tâm sự: “Ống cao su căng tròn được đưa xuống nhưng vì áp suất của nước mà bị méo mó biến dạng huống gì con người”. 

Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

Để có được một món đồ cổ người thợ lặn phải đương đầu với nhiều mối nguy hiểm

Kinh nghiệm của ông Ba là phải lên từ từ để giảm áp, bơi được 5 sải thì nghỉ một chút để lấy sức. Bản thân ông Ba cũng từng gặp nạn khi đang lặn sâu dưới biển lại bơi lên quá nhanh khiến nửa người ông bị tê liệt. Thời điểm đó, nhờ hai cậu con trai đưa ông trở lại đáy biển để giảm áp nên ông không chết nhưng hai chân của ông sau này luôn bị nhức mỏi. 

Trong 30 năm làm nghề của mình, ông từng chứng kiến những cái chết đau thương mà bất lực không thể giúp gì được. Đau đớn hơn, chính hai cậu con trai của ông cũng bỏ mạng ngoài biển khơi. 

Cha làm nghề thợ lặn, ba cậu con trai cũng theo nghề thợ lặn. Người con cả của ông Ba trong một lần lặn sâu xuống biển để trục vớt tàu chìm vì quá mệt nên khi lên đến tàu đã đột ngột ra đi. 

Ít năm sau, người con thứ hai của ông cũng ra đi khi tuổi đời còn trẻ. Ông Ba cho biết: “Nó thật không may, nó lên ăn cơm xong thấy người mệt nên nhảy xuống biển để giảm áp, lên tiếp tục thấy mệt nên nó nhảy xuống giảm áp thêm hai lần nữa. Khoảng một giờ sau thì nó ra đi theo anh nó”.

Từ khi hai người anh bị nạn, cậu con trai thứ ba của ông Ba và ông Ba đều bỏ nghề thợ lặn. 

Không riêng gì gia đình ông Ba, rất nhiều người trong làng đã chết vì nghề và không chỉ gặp áp suất nước quá mạnh mà chết, có những người chân bị vướng vào lưới chết, người thì bị tuột ống hơi nên chết ngạt, có người về đến bờ được vài giờ thì chết.

Anh Trần Trung Thành (một người dân trong làng) cho biết: “Cứ khoảng 10 người đi nghề này thì hơn phân nửa không chết thì cũng có bệnh, như chú Tư bị điếc, anh Điệp thì bị liệt nửa thân dưới bao nhiêu năm nay phải nằm một chỗ, nghề này nó bạc lắm.

Những người may mắn khỏe mạnh như tôi rất hiếm, nhưng cũng bởi tôi bỏ nghề sớm chứ không cũng chưa biết sẽ thế nào”. 

Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

Những món cổ vật được trục vớt từ con tàu chìm năm 1990 tại Hòn Cau được trưng bày tại khu du lịch Bạch Dinh (TP. Vũng Tàu)

Những cái chết ngoài biển khơi

Thời gian chủ yếu cánh thợ lặn ở đây tập trung cho việc lặn tìm đồ cổ, cũng có nhiều người ở đây kiêm luôn nghề trục vớt tàu chìm và xác người chết. Mỗi lần kể lại những câu chuyện về vớt xác người khiến ông Nguyễn Văn Ba vẫn phải nổi gai ốc bởi mỗi xác chết là một ký ức đáng sợ với ông. 

Ông Ba kể có một lần một chiếc ghe chìm ngoài biển, chủ ghe liên lạc với nhóm thợ lặn của ông để trục vớt chiếc ghe và cam kết nếu có xác chết ở dưới thì vớt lên cho họ, tiền vớt xác sẽ tính riêng khoản trục vớt tàu. 

Ông Ba cùng gần 10 người khác xác định vị trí ghe chìm và lặn sâu xuống để đưa tàu lên. Nhóm của ông phát hiện hai thi thể vẫn còn mắc lại trong ghe cá. 

“Thi thể chết được mấy ngày nên người trương phình và nổi bồng bềnh trong khoang máy khiến ai nấy đều khiếp sợ, lúc đó có người định bỏ lên nhưng được các bạn khác trấn an nên quay lại tiếp tục làm”, ông Ba cho biết.

 

Sau khi cột thi thể vào dây để trên tàu kéo lên thì mới đến công đoạn trục vớt tàu chìm. Nhiều ống bơm được đưa xuống biển buộc chặt vào xung quanh con tàu chìm, sau đó cắm ống khí vào để bơm căng lên. Khi bơm được hết các ống thì con tàu sẽ từ từ nổi lên. 

Ông Nguyễn Văn Y (tên thường gọi là Việt, một thợ lặn lâu năm) cho biết có những chiếc ghe nghi xác chết vẫn còn mắc kẹt trong tàu nhưng thợ lặn xuống thì không thấy có. 

Mỗi lần đưa ghe lên và không thấy thi thể, ông Việt lại xúc động chứng kiến sự tuyệt vọng của thân nhân những người xấu số.

Ông nghẹn ngào: “Nghề đi biển như chúng tôi, sống hôm nay biết hôm nay, sinh tử coi như chuyện thường rồi, nhưng chứng kiến cảnh người nhà trông đợi xác chết từ dưới tàu lên không khỏi đau lòng”. 

Khoảng năm 1990, ghe của ông Việt phát hiện một vật thể lạ ở dưới đáy biển, ông Việt cùng nhiều người nữa lặn xuống thì phát hiện một bộ xương người bên cạnh có một chiếc nhẫn tay, một chiếc thẻ bài và nhiều đồ cá nhân khác. 

Những chuyện chưa biết về nghề lặn tìm đồ cổ và vớt xác người dưới đáy đại dương

Ông Việt kể về những tháng ngày rong ruổi trên biển lặn tìm cổ vật 

Mọi người vội nhặt xương và tất cả vật liên quan mang lên tàu, đưa về đất liền. Ông Việt cho biết: “Đó có thể là một người lính bị chết từ thời chiến tranh đến nay tình cờ ghe chúng tôi mới tìm thấy được”. 

Sau một thời gian liên hệ theo tên tuổi địa chỉ thì bên Mỹ cũng đã liên hệ với chủ ghe để nhận hài cốt cũng như tư trang của người lính trên.

Kinh hoàng nhất đối với ông Việt, ông Ba chính là những lần chạm trán với đàn cá mập ở dưới đáy đại dương. Ông Việt chia sẻ khoảng gần mười năm trước, ông cùng nhiều bạn ghe lặn xuống đáy biển để tìm đồ cổ trên chiếc tàu bị đắm lâu năm. 

Khi cả đoàn vừa tiếp cận được chiếc tàu thì lúc đó xuất hiện một đàn cá mập đang ở phía trong tàu. Nghe tiếng động đàn cá mập bơi ra khỏi tàu và nhìn về phía đoàn người. Lần đầu tiên nhìn thấy cá mập, ông Việt hoảng hốt định bơi lên nhưng có bạn đi cùng ra hiệu không nên bơi vội lên, dễ gây sự chú ý với đàn cá mập. 

Ông Việt tâm sự: “Đàn cá mập này không quá lớn, có con chỉ khoảng 1 tạ, có con vài chục ký nhưng chúng rất hung hãn nhìn chằm chằm vào đoàn thợ lặn. Khi thấy chúng tôi nhả bong bóng từ ống thở thì chúng lại hoảng sợ tản ra.

Chúng chỉ tản ra thôi chứ không bỏ đi mà lượn quanh chiếc tàu chìm để kiếm ăn, cũng có thể đó là chỗ trú ngụ của bọn chúng. Biết không thể xâm phạm đến lãnh thổ của chúng nên cả đoàn bơi thoát lên trên”. 

Thợ lặn ngoài đối đầu với cá mập, với sóng to gió lớn, còn có cuộc chiến trên các tàu ghe cũng muôn phần nguy hiểm, nạn chém giết tranh giành cổ vật và phân chia lãnh thổ diễn ra trên biển còn phức tạp hơn ở đất liền. 

Nhắc lại câu chuyện tranh giành cổ vật, ông Việt cho biết khi tìm thấy một tàu chìm có chứa đồ vật quý hiếm thì các tàu tới để tranh giành, thợ lặn xuống dưới vớt được đồ cổ giật dây để đưa lên thì dây bị người khác cắt là chuyện thường.

Lúc lên đến bờ, lời qua tiếng lại rồi đám thủy thủ, thợ lặn lại lao vào nhau ẩu đả, đâm chém. Có những người vì giành giật khiến cổ vật vỡ toác, các mảnh vỡ lại trở thành vũ khí tấn công nhau. 

Để có được một món đồ cổ người thợ lặn phải đương đầu với nhiều mối nguy hiểm, thậm chí tính mạng luôn bị đe dọa nhưng vì kế sinh nhai, họ lại tiếp tục ra biển mưu sinh. 

Bảo Anh

(Theo Tuổi trẻ & Đời sống)


    
Tâm Sự Gia Đình