Tin tức 24h -

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

(Tamsugiadinh.vn) - "Tôi rất ngượng và phải nói là vô cùng xấu hổ khi những ngày nghỉ thứ bảy hoặc chủ nhật, nhiều vị đại sứ các nước, hoặc các du khách quốc tế họ thường lao động công ích bằng cách tham gia nhặt rác quanh Hồ Gươm. Đấy chính là lời “nhắc nhở” của họ về ý thức bảo vệ môi trường", nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”
Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

Người dân ném rác từ trên ô tô xuống đường

- Lâu nay, khi nhắc tới những hình ảnh phản cảm trên đường phố như vứt rác bừa bãi, thậm chí đi vệ sinh ở gốc cây, hè phố, người ta vẫn lên án ý thức của người dân, hoặc nêu lên như một hiện tượng “người Việt xấu xí”, ông nghĩ sao?

- Đây là vấn đề rất “nhức nhối”. Đây cũng là điều được nhiều người quan tâm, không phải chỉ lãnh đạo Hà Nội, người dân Hà Nội, mà đồng bào cả nước. Bởi Hà Nội đâu phải của riêng người Hà Nội. Đây là Thủ đô. Là bộ mặt của một đất nước đang phát triển.

Những chuyện “gai mắt” kia, dẫu sao vẫn ở gốc cây, ở góc công viên, hay vệ đường tuyến phố. Sự thật còn khủng khiếp hơn nhiều. 

Đã từng có ông vô ý thức “đi tè” vào dải phân cách ở giữa đường phố trong giờ cao điểm, người xe đông nghịt cả hai làn đường. Đoạn clip ấy đã gây sốt trong cộng đồng mạng. Nhà tôi ở phố Bồ Đề, quận Long Biên, hàng ngày tôi vẫn đi về trên đường Trần Nhật Duật. Ở đó có bức tranh tường bằng gốm sứ dài 5km dọc đê Sông Hồng. Nhiều sự kiện lịch sử của dân tộc, nhiều danh thắng nổi tiếng của đất nước được các họa sĩ kỳ công tái hiện bằng gốm sứ. 

Vậy mà hầu như ngày nào, tôi cũng gặp những quý ông cứ dựng xe máy ở vệ đường rồi ngang nhiên phóng thẳng những luồng khai mò vào đó. Họ đã biến bức tranh tường thành cái toa lét khổng lồ.

Đấy là tuyến phố chính đi Hải Phòng, Hạ Long rồi ra sân bay. Có bao khách quốc tế qua lại. Người ta sẽ thấy kinh hoàng và không còn hiểu chúng ta ra làm sao cả. Nhưng nói đi cũng phải nói lại.

Bài tiết là nhu cầu tối thiểu của con người. Cả tuyến phố dài như thế, chẳng có cái nhà vệ sinh nào, thì người ta biết “đi” vào đâu? Nếu họ đáng trách một thì chúng ta đáng trách mười. Không ai “vô can” trong chuyện này cả...

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

Nơi đâu có biển cấm vứt rác... nơi đó có rác

- Đúng vậy. Đấy là chuyện đi vệ sinh. Còn chuyện những bãi rác, hay việc vứt rác ở Hà Nội cũng là điều đáng bàn. Nhà thơ là người đã đi nhiều nơi và cũng gặp gỡ nhiều bạn bè quốc tế, vậy có chia sẻ gì về những điều mắt thấy tai nghe quanh chuyện ứng xử văn minh nơi công cộng?

- Chỉ ở Việt Nam mới thế thôi. Còn ở nhiều nước không bao giờ có chuyện như vậy. Đường phố của họ đẹp lắm. Đẹp và sạch. Khí hậu lại mát mẻ. Vì thế quần áo ít khi bị bẩn. Lúc nào muốn giặt thì giặt thôi. Còn ở ta mồ hôi cộng với bụi đường, chỉ sau mấy tiếng, cổ áo đã vàng khè.

Ngoài đường thì bụi và rác ngập ngụa. Người Việt mình chỉ có thói quen giữ vệ sinh ở trong căn nhà mình. Còn ngoài cửa sổ là đường phố. Đường phố thì không phải nhà mình, họ có thể xả rác bừa bãi. Chẳng ai nhắc nhở.

Vào ngày rằm, mồng một, hay ngày Tết cúng ông Công ông Táo, người ta thả cá và xả cả rác xuống Sông Hồng. Hai bên đường dành cho xe máy ở cầu Chương Dương, ngập ngụa túi ni lông và rác thải.

Với người nước ngoài, điều ấy thật kinh khiếp. Tôi rất ngượng và phải nói là vô cùng xấu hổ khi vào những ngày nghỉ thứ bảy hoặc chủ nhật, nhiều vị đại sứ các nước, hoặc các du khách quốc tế họ thường lao động công ích bằng cách tham gia nhặt rác quanh Hồ Gươm. Đấy chính là lời “nhắc nhở” của họ về ý thức giữ gìn cảnh quan và bảo vệ môi trường đấy. 

Cán bộ của ta chưa có thói quen “xuống đường” làm người văn minh như thế này. Ở các nước không bao giờ có chuyện ném mẩu thuốc lá xuống đường chứ đừng nói đến chuyện xả rác ở nơi công cộng. Đường phố họ rất sạch. 

Nhà văn nổi tiếng Cao Tiến Lê sau chuyến thăm Mỹ đầu tiên, đã viết đến mấy phóng sự. Trong đó có chi tiết ông nói rằng, đường phố Mỹ sạch đến mức, nếu có lấy khăn mùi xoa mà quệt xuống đường thì chiếc khăn vẫn trắng bóng và không hề nhuốm bụi.

Tôi nhớ lúc ấy, có người còn tỏ ra bực bội, đã gay gắt phê phán nhà văn ăn phải bả của bọn tư bản dãy chết, đã ca tụng đế quốc sài lang. Nhưng những ai đã từng qua Mỹ, sẽ thấy nhà văn dù có chút cường điệu, cũng chẳng có gì sai trái. Đường phố Mỹ sạch là điều có thật. Và không phải chỉ ở Mỹ.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

Một vị khách cặm cụi nhặt rác ở Bờ Hồ

Đường phố quốc gia văn minh nào cũng thế. Sạch đẹp và nề nếp. Nó sạch đến mức chỉ nghĩ đến việc vứt mẩu thuốc hay cái giấy gói kẹo xuống là đã thấy ngần ngại, xấu hổ rồi. Và nếu như ai lỡ tay, vứt mẩu thuốc ra đường thì sẽ bị phạt từ 200 đến 500 USD, hoặc còn nặng hơn nữa.

Nhưng để bảo đảm cho việc giữ vệ sinh môi trường như thế, trên đường phố của họ luôn có những thùng rác và nhà vệ sinh. Cứ mấy trăm mét lại có một thùng rác. Thùng rác mang hình con chim cánh cụt hay cái bình hoa. Nó thực sự là một vật trang trí trên đường phố rất đẹp và trang nhã.

Nhà vệ sinh cũng vậy. Khu vệ sinh nằm chìm dưới lòng đất, hoặc nếu có nhô lên thì cũng được trang trí rất đẹp như một cảnh quan để có thể dễ dàng hòa nhập vào môi trường xung quanh.

Ở ta có khi cả một tuyến phố dài, chẳng có một thùng rác nào cả. Nhà vệ sinh cũng không. Mà như tôi đã nói, bài tiết là nhu cầu tối thiểu của mỗi con người. Cái nhu cầu tối thiểu ấy không được đáp ứng thì điều gì xảy ra tất sẽ xảy ra thôi. Đó là sự phi lý. Và nhìn đâu, tôi cũng thấy sự phi lý...

- Vâng đúng vậy. Ta thấy rất rõ thực trạng ở nhiều tuyến phố lớn, nơi công cộng của Hà Nội còn thiếu nhà vệ sinh, thiếu các thùng rác mà các nhà quản lí còn thiếu thực tế, chưa đi sâu đi sát và cũng chưa làm tròn trách nhiệm của mình.

Và năm nay là năm thứ 3 liên tiếp, Hà Nội thực hiện năm trật tự văn minh đô thị, vậy nhưng có vẻ như các nhà quản lí vẫn còn chưa chú trọng đến những vấn đề nhỏ mà không nhỏ như thùng rác và nhà vệ sinh công cộng, chính vì thế mà có một thực tế, là có rất nhiều người, trong đó có cả khách du lịch nước ngoài đến Hà Nội, dù rất có ý thức, rất văn minh lịch sự, song chính sự bất cập và thiếu sâu sát của các đơn vị quản lí đã buộc họ phải trở thành những người thiếu văn minh bất đắc dĩ, nếu không nói là vô văn hóa.

Vậy ông có gợi ý gì để Hà Nội thực sự xứng đáng là thành phố hòa bình, là thủ đô văn minh, thanh lịch?

Nhà thơ Trần Đăng Khoa: Rác, ý thức người dân và “nếu vi phạm thì phạt thật nặng...”

Mọi người cần chung tay để bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp

Điều đáng mừng là kíp lãnh đạo mới của Thủ đô đã rất quan tâm đến vấn đề này, như lời nhắc nhở của Bí thư Thành ủy Hoàng Trung Hải mà tôi đã dẫn ở trên. Mới đây, tình cờ gặp Chủ tịch Thành phố Nguyễn Đức Chung, tôi cũng biết ông đang triển khai rốt ráo những việc làm trước mắt. Trong 8 vấn đề đang tiến hành, có việc xây dựng nhà máy xử lý rác thải và vệ sinh môi trường.

Là một cử tri Thủ đô, tôi mong các vị lãnh đạo, các nhà quản lý hãy khẩn trương vào cuộc, không phải chỉ “quán triệt” chung chung, mà hãy làm những việc cụ thể: Đặt các thùng rác ở các tuyến phố. Cứ mấy trăm mét lại có một thùng rác. Rồi xây dựng các nhà vệ sinh công cộng. Về vấn đề này, chúng ta cần tham khảo các nước văn minh, đừng để các thùng rác quá lớn gây phản cảm, cũng không để lưu cữu gây hôi thối.

Nhà vệ sinh cũng vậy. Phải xây dựng như một cảnh quan để hòa nhập với bối cảnh chung của phố phường. Rồi kết hợp cùng giới truyền thông, Bộ Công an, Bộ Giáo dục, tuyên truyền, giáo dục người dân có ý thức bảo vệ môi trường ngay từ lúc mới lẫm chẫm bước chân vào lớp một. Cha ông ta rất sâu sắc. Các cụ bảo: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/ Dẫu không thanh lịch cũng là người Tràng An”. Không phải chỉ có người Hà Nội, ai cũng là người Tràng An cả.

Bởi trong đời, ai chẳng một lần ghé qua Hà Nội. Ở Hà Nội, dù chỉ chốc lát, ta cũng vẫn là người Hà Nội, nghĩa là vẫn phải đại diện cho gương mặt sáng láng của cả nước, nơi “lắng hồn núi sông ngàn năm” để ứng xử những việc trước mắt, cả những điều chỉ trong giây lát. Bởi đây là Thủ đô. Và nếu vi phạm thì phạt thật nặng...

- Vâng xin cảm ơn những chia sẻ của nhà văn nhà báoTrần Đăng Khoa trong câu chuyện làm người văn minh thanh lịch ở Thủ đô. Cho dù đó chỉ là một, hai lát cắt trong những mục tiêu của thành phố, song hy vọng các nhà quản lí cũng như mỗi người dân và khách du lịch tới thủ đô Hà Nội cùng nỗ lực góp phần để Hà Nội luôn là những hình ảnh đẹp như trong thơ ca, nhạc họa...

Kim Thu ghi

(Theo Tuổi trẻ & Đời sống)


    
Tâm Sự Gia Đình