Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”

Vụ công an phường đánh người bán hàng rong gây xôn xao và phẫn nộ trong dư luận. Để có cái nhìn đa chiều, PV có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Thạch Thảo (Văn phòng luật sư Nguyễn Thạch Thảo, Đoàn Luật sư TP.HCM) một người rất quan tâm đến vấn đề này…
Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”
Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”
loading...

Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”

Luật sư Nguyễn Thạch Thảo

- Thưa LS Nguyễn Thạch Thảo, chắc ông đã xem qua clip "công an quật ngã người bán hàng rong", xin ông cho biết cảm xúc của ông?

- Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: Vâng. Cảm giác đầu tiên của tôi khi thấy hình ảnh anh công an dùng một thế võ khá thuần thục để hạ anh bán hàng rong, liền đó là hình ảnh té bật ngửa của anh này đập đầu xuống đất. Có thể trong đoạn clip được tung lên mạng là chưa thể hiện hết toàn bộ diễn biến sự việc ngay từ đầu, những tranh cãi, những va chạm trước đó… 

Nhưng ở một góc độ nào đó thì hình ảnh người chiến sĩ công an quật ngã người bán hàng rong (không phải tội phạm, không có hành vi chống trả) trong trường hợp trên thật sự là phản cảm và không thể chấp nhận được. Tôi nghĩ hình ảnh xấu này làm ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh của các chiến sĩ CAND còn lại.

- Thưa luật sư, lâu nay ở TP. HCM chúng ta vẫn thường thấy công an phường cùng với lực lượng trật tự đô thị, dân phòng... đứng ra dọn dẹp lòng lề đường, truy đuổi người bán hàng rong... Vậy theo luật sư thì trong những lực lượng này thì ai là người có quyền "lập lại trật tự đô thị" và đuổi bắt hay tịch thu đồ của người bán hàng rong?

- Theo qui định Luật CAND 2014 thì nhiệm vụ và quyền hạn của CA được nêu ra gần 20 mục. Tuy nhiên trong phạm vi liên quan đến việc dọn dẹp lòng lề đường thì trách nhiệm của công an là bảo đảm trật tự, an toàn xã hội là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn xã hộ. Đó là điểm cơ bản nhất của CA khi tham gia thực hiện nhiệm vụ này.

Có thể thấy trong nhiệm vụ dọn dẹp lòng lề đường, chấn chỉnh hành vi buôn bán hàng rong thì vai trò của các đơn vị như CA phường, cán bộ trật tự đô thị và lực lượng dân phòng là cần thiết. Cần có sự phối hợp với nhau.

Tuy nhiên, vấn đề tôi muốn quan tâm ở đây là những hình ảnh rượt đuổi, giành giật với người bán hàng rong của các lực lượng chức năng là rất không nên. Dễ gây nên hình ảnh phản cảm, kéo theo sự phản ứng của đám đông trong việc bảo vệ kẻ yếu thế. 

Vì vậy, theo tôi, để giải quyết vấn để trên các cơ quan chức năng nên có các giải pháp hữu ích nào khác như một khu vực chỉ dành riêng cho những người bán hàng rong. Nếu họ có công ăn việc làm đàng hoàng, đủ ăn đủ mặc, chắc chắn họ sẽ không làm những việc cực nhọc và… nguy hiểm như thế.

- Theo quan sát của chúng tôi thì những người bán hàng rong cũng biết điều này, mỗi khi thấy bóng dáng công an xuất hiện là họ lo bỏ chạy, họ chẳng dại gì mà chống đối lại. Chỉ trong những trường hợp ví dụ như bị tịch thu đồ (mà họ bán) hoặc tài sản (xe) thì họ mới phản ứng lại. Vậy theo ông, trong những trường hợp này, người thực thi công vụ phải làm gì?

- Nếu bị bắt và tịch thu thì đó là một thảm họa với gia đình những người bán rong trong những ngày kế tiếp. Do vậy, với chức năng và quyền hạn của mình, trách nhiệm của các cơ quan đó phải thực hiện nhằm đảm bảo về trật tự an toàn xã hội, đó là nhiệm vụ cần thiết, bắt buộc phải làm. 

Nhưng, nếu các lực lượng chức năng xử lí tình huống không khéo, sẽ dễ đẫn đến tâm lí dồn họ vào đường cùng và họ sẽ có những hành vi thái quá, chống đối kịch liệt và điều đó vô tình đẩy sự việc vượt quá tầm kiểm soát của chúng ta, vượt quá mục đích của việc thiết lập trật tự, an toàn xã hội. 

Vì vậy, theo tôi các lực lượng chức năng nên có những giải pháp nhắc nhở khéo léo, cảnh cáo và ra cho họ một điều kiện nếu tiếp tục tái phạm thì sẽ bị xử lí như thế nào…

Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”

Thượng sỹ Việt Hà quật ngã anh Phong 

- Vậy nếu người bán hàng rong không chấp hành thì công an hay dân phòng có quyền đánh họ hay không?

- Về nguyên tắc, không một cá nhân nào kể cả công an hoặc dân phòng được phép đánh người khác. Những hành vi đó chỉ được thực hiện khi họ đang làm nhiệm vụ trấn áp tội phạm hay các đối tượng vi phạm có những hành vi chống đối quyết liệt. 

Khi đó những người đang thực hiện công vụ mới có quyền khống chế và bắt giữ. Ngoài những trường hợp trên, việc đánh người khác đều là hành vi lạm quyền.

- Nếu bị đánh gây thương tích, hoặc bị xúc phạm đến nhân phẩm, những người lao động có quyền khiếu kiện không? Và các thủ tục phải tiến hành như thế nào?

- Nếu người dân bị đánh gây thương tích hoặc bị xúc phạm nhân phẩm thì họ đều có quyền khiếu nại và yêu cầu xử lí trách nhiệm của những người đã có hành vi trái pháp luật. 

Nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trước khi yêu cầu pháp luật can thiệp thì bản thân những người bị hại cần phải biết tự bảo vệ các chứng cứ, các thương tích mình bị gây ra bằng các kết quả xét nghiệm của các cơ sở y tế, bệnh viện. Và tốt nhất là họ nên có sự hỗ trợ pháp lý của các luật sư ngay từ đầu.

- Thưa luật sư, trong quá trình hành nghề, ông có gặp trường hợp người dân nào bị công an đánh nhờ ông tư vấn pháp lý chưa?

- Bản thân tôi đã từng tham gia tư vấn pháp lý cho nạn nhân liên quan đến hành vi gây thương tích của đối tượng trong khi thực hiện nhiệm vụ đã có những hành vi vượt quá mức cho phép. Ví dụ như trường hợp cô gái bị CSGT Rạch Chiếc làm vỡ mũi… 

Tôi cũng muốn nói thêm rằng, những vụ việc chúng ta thấy hoặc biết là do báo chí thông tin hoặc người dân quay clip tung lên mạng. Nhưng còn nhiều trường hợp mà chúng ta không được biết, đó là điều rất đau lòng. 

Luật sư Nguyễn Thạch Thảo: “Không một cá nhân nào kể cả công an được phép đánh người khác”

Anh Phong đang điều trị trong bệnh viện và vẫn chưa tỉnh táo

- Những công an hay dân phòng hành hung người bán hàng rong gây thương tích nặng thì phải bị xử lý thế nào?

- Theo quy định của pháp luật, nếu hành vi đó được các định là lạm quyền thì tùy theo mức độ và tỷ lệ thương tật của nạn nhân, người gây thương tích sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích theo điều 104 BLHS hoặc tội giết người theo điều 93 BLHS nếu nạn nhân chết. 

- Chúng ta quay lại với thực tế là hiện nay ở những khu đô thị lớn như TP. HCM, tình trạng lấn chiếm lòng lề đường, mất trật tự đô thị xảy ra phổ biến, đặc biệt là những khu chợ tự phát. Vậy có cách nào quản lý mà không cần phải huy động rất đông lực lượng gồm cả công an, dân phòng, trật tự đô thị; mà cuối cùng thì đâu vẫn vào đấy?

Theo tôi, vấn đề đặt ra là làm thế nào để giải bài toán người dân buôn bán hàng rong nhiều mà không đưa các sản phẩm đó vào chợ hay siêu thị để kinh doanh. Đây có thể là một bài toán lâu dài, đòi hỏi phải có sự tham gia, đóng góp ý kiến của các nhà kinh tế. 

Vấn đề cơ bản là phải làm thế nào để phát triển kinh tế từ đó mới kéo theo nhận thức và suy nghĩ của mỗi cá nhân. 

- Xin cảm ơn luật sư về cuộc trao đổi này. 

Việt Quê

(Theo Tuổi Trẻ & Đời Sống)

loading...

    
Tâm Sự Gia Đình