Chàng giám đốc trẻ và ước mơ “số hóa mộ liệt sĩ”

Theo Bộ LĐ-TB&XH, nước ta có khoảng 1,1 triệu liệt sĩ đã hi sinh trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Trong đó khoảng 600.000 liệt sĩ vẫn chưa tìm được hài cốt. Trăn trở với thực tế này, chàng trai Lê Công Thành đã cùng những người bạn sáng lập ra dự án “Lietsi.com” nhằm đưa di hài các liệt sĩ về đoàn tụ với gia đình.
Chàng giám đốc trẻ và ước mơ “số hóa mộ liệt sĩ”
Chàng giám đốc trẻ và ước mơ “số hóa mộ liệt sĩ”
loading...

Chàng giám đốc trẻ và ước mơ “số hóa mộ liệt sĩ”

Chàng trai 8x với ước mơ số hóa mộ liệt sĩ Lê Công Thành

Xuất phát từ mơ ước “dị thường”

Nhiều năm là giảng viên của Trường Đại học Thủy lợi Hà Nội, từng du học tại Paris và hiện đang là giám đốc của một công ty cổ phần, Lê Công Thành (SN 1983, trú tại huyện Đan Phượng, Hà Nội) được biết đến là một chàng trai tài năng.

Nhưng rồi chàng trai sinh năm 1983 ấy đã dừng việc giảng dạy để tập trung cho dự án “Số hóa mộ liệt sĩ”. Dự án mà nhiều người cho là… rảnh hơi.

Nói về ý tưởng sáng lập ra trang web tìm mộ liệt sĩ, Thành chia sẻ: “Mình đến với dự án này cũng như một cái duyên thôi. Bản thân gia đình mình cũng có người thân là liệt sĩ chưa tìm được mộ nên mình hiểu những khó khăn, trăn trở của những gia đình có người thân là liệt sĩ”. 

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế của giảng đường đại học, Thành sớm suy nghĩ đến một phần mềm có thể tự động nhận dạng chữ trên bia mộ thông qua ảnh chụp. Ý tưởng được hình thành từ đầu năm 2000, song thời điểm đó tại Việt Nam, công nghệ chưa đủ tốt, máy tính chưa phổ biến, các trang mạng xã hội chưa phát triển. Máy ảnh kỹ thuật số, điện thoại di động cũng chưa thông dụng nên ý tưởng của Thành tưởng như không khả thi và bị chững lại do khó khăn về nguồn dữ liệu.

Mấy năm sau, nhờ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, những gì Thành từng thấy khó khăn bỗng trở nên thuận lợi vô cùng. Máy tính, điện thoại, máy ảnh kĩ thuật số, internet, mạng xã hội... ở Việt Nam bùng nổ. Lê Công Thành quay trở lại ngay với ý tưởng số hóa mộ liệt sĩ luôn đau đáu trong anh. 

Thành quyết định triển khai ý tưởng của mình thành một dự án và phát triển dựa trên mô hình thông qua internet tập hợp sự tham gia, cộng tác rất nhỏ của mọi người để tạo nên những giá trị vô cùng lớn. Một số công ty, tổ chức công nghệ hàng đầu đã thành công với loại hình cùng cộng tác này như trang thông tin Bách khoa toàn thư mở Wikipedia hay Công ty Google với việc số hóa hơn 80  triệu bản sách.

Bản thân là một giám đốc, có những công việc riêng, một mình Thành không thể đi chụp ảnh và số hóa từng bia mộ khi cả nước có tới 3.000 nghĩa trang liệt sĩ. Anh chọn tiếp cận theo hướng tận dụng yếu tố công nghệ để giảm tải công việc của con người.

Thành thấy ít có cách thức tiến hành nào phù hợp hơn với việc kêu gọi sự đóng góp của cộng đồng. 

Những thành công đầu tiên

Thành và nhóm bạn của anh bắt đầu bằng cách đi đến các nghĩa trang dọc các tỉnh biên giới phía Bắc, chụp được khoảng hơn 10.000 tấm bia mộ. Sau đó nhóm xây dựng website, xây dựng công cụ cho phép mọi người trên Facebook tham gia số hóa ảnh.

Sau khi có nhiều người tham gia số hóa ảnh, nhóm của Thành lại tiếp tục vận động mọi người đi chụp ảnh bia mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ quanh khu vực họ sinh sống và gửi về cho dự án. 

Trên cơ sở những bức ảnh thu được, hệ thống sẽ sử dụng phần mềm nhận dạng ảnh, nhận dạng ký tự để phân tích các thông tin liên quan: Tên, năm sinh, quê quán, cấp bậc, chức vụ, đơn vị, thời gian hi sinh kèm thông tin địa điểm hi sinh... Với những ảnh chụp bị mờ, bị nhòe, máy tính không có khả năng nhận dạng, Thành và nhóm của anh đăng tải lên website Lietsi.com nhờ cộng đồng internet nhập liệu giúp.

Thông thường chỉ mất khoảng 10 đến 20 giây để nhập thông tin của bức ảnh. Mọi người đều có thể tham gia một cách đơn giản, tự chủ về thời gian và lựa chọn công việc phù hợp nhất với mình (chụp ảnh hoặc nhập liệu).

Tính đến thời điểm hiện tại, dự án đã thu thập được hơn 200.000 dữ liệu về các liệt sĩ. Thông qua trang web, đã có hơn 50 gia đình tìm được mộ người thân là liệt sĩ. Anh Nguyễn Anh Tuấn (một trong những trường hợp may mắn tìm được mộ người bác là liệt sĩ thông qua website) cho biết, gia đình anh đã nhiều lần đi tìm, thử đủ mọi biện pháp nhưng không tìm thấy mộ bác.

Trong một lần vô tình truy cập vào trang web và tra cứu thử tên của bác, anh tìm được thông tin mộ liệt sĩ đúng tên Nguyễn Văn Bình, quê quán Ninh Xá, Bắc Ninh trùng khớp với thông tin mà anh đang tìm kiếm.  

Chàng giám đốc trẻ và ước mơ “số hóa mộ liệt sĩ”

Mô hình hoạt động của website Lietsi.com 

Còn bà Hoàng Thị Hoa (huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An) cho hay hơn 40 năm nay gia đình bà luôn đau đáu tìm phần mộ của liệt sĩ Hoàng Thanh Tùng (SN 1948), đã hy sinh trong một trận chiến năm 1972. Được một người bạn giới thiệu tìm kiếm trên website “Lietsi.com”, bà Hoa đã không kìm được xúc động khi biết tin anh trai mình đang yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Dương. Gia đình bà đã thu xếp để đón phần mộ của liệt sĩ Hoàng Thanh Tùng về quê hương.

Còn nhiều gian nan…

Anh Thành cho biết việc số hóa mộ liệt sĩ thông qua hình ảnh mới chỉ là giai đoạn 1 của dự án. Mục tiêu trọng tâm mà anh hướng tới chính là xây dựng ngân hàng gen từ những hài cốt liệt sĩ vô danh.

Theo đó, dữ liệu ADN được số hóa từ ngân hàng gen sẽ được đem ra để đối chiếu với ADN của những người đang đi tìm người thân hy sinh trong chiến tranh. Qua đó họ có thể xác định danh tính của những liệt sỹ vô danh giúp cho việc tìm hài cốt các liệt sỹ của những người thân được nhanh chóng và chính xác hơn.

Cũng theo anh Thành, dự án mang tính sáng tạo và thiết thực cao, song lại khó thực hiện. Chi phí cho việc giám định một mẫu gen ở Việt Nam hiện nay khá cao và không phải người nào cũng có đủ điều kiện tài chính để làm việc đó.

Đồng thời, để đối chiếu được với mẫu gen hài cốt, cần lấy được gen của người trực hệ. Nếu để lâu, nguồn gen này sẽ bị mất đi. Trên thực tế, nhiều liệt sĩ hi sinh khi tuổi đời còn trẻ, không có con cái nên chỉ lấy được mẫu gen của bố mẹ, anh em các liệt sĩ. Những người này nay nếu còn sống thì đều đã tuổi cao sức yếu, nên làm càng sớm thì càng tốt.  

Đây cũng chính là khó khăn mà Thành và các cộng tác viên của anh đang trăn trở. Hiện nay Nhà nước cũng đã thực hiện việc xét nghiệm ADN đối với nhiều trường hợp liệt sĩ vô danh, được tìm thấy trong vòng 5 năm trở lại đây. Song đó mới chỉ là con số hữu hạn, rất nhỏ. 

Bên cạnh đó, truyền thông cũng đang là một trong những khó khăn mà dự án gặp phải. Do khả năng truyền thông yếu, nên ít người biết đến dự án và càng ít người tham gia xây dựng dữ liệu. Vì thế gần đây lượng dữ liệu đóng góp cho dự án đang có xu hướng suy giảm.

Các nghĩa trang lớn được số hóa đã khá nhiều, nhưng còn các nghĩa trang ở vùng sâu vùng xa, nằm sát biên giới, có rất ít người ghé qua và chụp ảnh gửi cho dự án. Có được nguồn dữ liệu này thực sự gian nan!

Khi được hỏi, vì sao biết khó khăn mà vẫn dấn thân vào dự án, Thành chỉ cười nói: “Mình cứ làm thôi. Việc gì khi bắt đầu cũng đều có khó khăn cả. Huống hồ, đây lại là một việc làm mang lợi ích thực tế cho cộng đồng, cũng là cho những anh hùng đã ngã xuống trong hai cuộc chiến tranh vệ quốc. Tìm lại danh tính cho các anh, cho nhân thân gia đình các anh, để khẳng định rằng các anh không vô danh!”.

Bài toán số hóa nghĩa trang là bài toán thiết thực và mang lại nhiều lợi ích. Đặc biệt, nó là minh chứng rõ ràng và thuyết phục nhất về việc áp dụng các biện pháp khoa học có cơ sở (như ứng dụng công nghệ thông tin) trong việc giúp các nhân thân tìm kiếm được thông tin một cách tốt hơn.

“Lietsi.com” là dự án phi lợi nhuận, được triển khai từ tháng 4/2012 đến nay. Dự án đã thu được những kết quả khả quan, có tính hiệu ứng xã hội cao, qua đó nhiều gia đình đã tìm được mộ người thân của mình một cách nhanh chóng, chính xác và ít tốn kém nhất.

Thùy Dung

(Theo Tuổi trẻ & Đời sống)

loading...

    
Tâm Sự Gia Đình