Thông tin sức khỏe -

Những cách xử trí sai lầm khi trẻ lên cơn sốt

(Tamsugiadinh.vn) - Khi con sốt, mẹ thì vội mặc cho con cái áo, người thì lấy đá lạnh chờm hay dán miếng dán hạ sốt. “Nhưng tất cả những quan niệm trên đều sai lầm, không có tác dụng gì giúp trẻ hạ sốt”, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng cho biết.
Những cách xử trí sai lầm khi trẻ lên cơn sốt
Những cách xử trí sai lầm khi trẻ lên cơn sốt

Sốt là triệu chứng thường gặp ở trẻ. Các bà mẹ trẻ thường rất lo lắng mỗi khi bé bị sốt và bối rối không biết phải làm sao. Có người vội vàng mặc thêm cho bé cái áo, bên ngoài lại quấn thêm cái khăn lông dày...làm cho trẻ càng nóng hơn. Bà mẹ khác thì dùng nước đá để lau hay dán miếng dán hạ sốt. 

 
PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: “Tất cả những quan niệm trên đều là sai lầm và không có tác dụng gì trong việc giúp trẻ hạ sốt”. Thuốc hạ sốt Paracetamol là thuốc hàng đầu để chữa sốt của trẻ con hiện nay. Thuốc chia thành 2 dạng: thuốc đặt hậu môn và thuốc uống. Thuốc hạ sốt Paracetamol đặt hậu môn dành cho trẻ không uống được thuốc hoặc uống vào hay bị nôn.
 
Những cách xử trí sai lầm khi trẻ lên cơn sốt
PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai 

Khi sử dụng có hai điều cần lưu ý: Thứ nhất, phải đặt đúng liều, không được chia đôi viên thuốc, mỗi lần chỉ được đặt 1 viên, không được đặt cùng lúc 2 viên. Vì thế, liều lượng phải tính chính xác cho phù hợp với cân nặng của trẻ. Liều thông thường là 10 - 15 mg/kg cân nặng, thông thường chúng tôi hay tính 15 mg/kg. Như vậy, sẽ có một số viên thuốc không hợp với cân nặng của đứa trẻ. 
 
Thuốc hạ sốt Paracetamol đặt hậu môn hiện nay chỉ có loại 80 mg, 150 mg và 300 mg. Giả sử đứa trẻ nặng 15 – 16 kg, khi đó đặt loại 150 mg thì chưa đủ liều nên không có hiệu quả, loại 300 mg thì quá liều gây nguy hiểm. Vì vậy, với những trẻ lỡ cỡ cân như vậy ta không nên dùng thuốc đặt hậu môn. Trong trường hợp này thì phải dùng loại 250 mg thuốc hạ sốt uống. Với những trẻ đã lớn, nặng cân nhưng nhiều phụ huynh vẫn sử dụng thuốc liều lượng thấp thì thuốc không có tác dụng hạ sốt như ý muốn. 
 
Thứ hai, với trẻ bị đi ngoài cũng không nên dùng thuốc hạ sốt đặt hậu môn. Khi trẻ bị đi ngoài 7 - 8 lần/ngày, hậu môn đã loét đỏ rồi, tiếp tục đặt thuốc sẽ gây viêm loét khu vực hậu môn, khả năng hấp thụ thuốc sẽ kém, thậm chí thuốc sẽ theo đường phân thải ra ngoài. “Khi trẻ sốt, nên dùng thuốc hạ sốt đường uống, chỉ trừ khi trẻ không thể dùng đường uống được hoặc trong đêm, trẻ đang ngủ không muốn đánh thức trẻ dậy thì mới nên đặt thuốc”, PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh.
 
Rất nhiều phụ huynh cho rằng, thuốc hạ sốt đặt hậu môn hấp thu nhanh hơn thuốc uống, giúp trẻ hạ sốt nhanh hơn, nhưng thực chất đấy chỉ là cảm giác. Thực tế, thuốc hạ sốt đặt hậu môn có tác dụng giống như thuốc uống. Việc trẻ hạ sốt nhanh hơn không phải do thuốc mà do thể trạng của trẻ, thời tiết, môi trường thoáng mát. Nếu thời tiết nóng, bạn mở cửa hay bật quạt, bật điều hòa thì trẻ sẽ hạ sốt nhanh hơn là mặc cho trẻ nhiều áo, đóng kín cửa hay ủ chăn. 
 
Những cách xử trí sai lầm khi trẻ lên cơn sốt
Sốt là phản ứng của cơ thể chống lại vi khuẩn, vi rút
Thân nhiệt của trẻ em không cố định mà có thể thay đổi theo nhiệt độ môi trường. Khoảng thân nhiệt bình thường của trẻ dao động từ 36,5 - 37,5 độ C. Khi thân nhiệt trên 37,5 độ C là trẻ có biểu hiện sốt và sốt cao khi nhiệt độ trên 38,5 độ  C. Theo quy định của Y tế thế giới, trẻ sốt 38,5 độ C trở lên mới được dùng thuốc hạ sốt vì trẻ sốt trên 38,5 độ C có thể bị co giật, nên y học mới lấy ngưỡng này để cho trẻ uống thuốc.

Nếu trẻ sốt dưới 38 độ C mà mệt quá, lả đi thì phụ huynh phải xem xét, cái mệt ấy do đâu, có phải do sốt không hay mệt do bệnh. Các nghiên cứu khoa học cho thấy, thông thường trẻ mệt lả đi không phải do sốt mà là do bệnh, khi đó cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.
 
Thực tế, sốt là phản ứng tốt của cơ thể, cơ thể đang vận động để tiêu diệt, chống lại vi khuẩn, vi rút. Nếu trẻ sốt dưới 38,5 độ C mà phụ huynh đã vội cho trẻ uống thuốc hạ sốt sẽ không tốt. Uống thuốc vào sẽ ngăn chặn sức đề kháng đó đi, khiến khả năng tiêu diệt vi rút của cơ thể kém hơn. Vì vậy, nếu trẻ đang sốt mà không thấy mệt mỏi, chán ăn, vẫn chơi đùa bình thường thì các bậc cha mẹ không nên dùng bất cứ loại thuốc hạ sốt nào. Không nên tùy tiện dùng thuốc hạ sốt, chỉ dùng thuốc hạ sốt khi trẻ mệt mỏi, khó chịu, đau đớn hay ảnh hưởng đến ăn uống, sinh hoạt. 
 
“Khi trẻ sốt dưới 38,5 độ C tôi cũng khuyến cáo các bậc phụ huynh không nên dùng các biện pháp vật lý như ép trẻ uống thuốc hạ sốt, đặt thuốc, dùng miếng dán hạ sốt hay lau người, chườm nước, đặt khăn trên trán... Vì tất cả các biện pháp này không có tác dụng gì để chữa sốt. Đặc biệt là miếng dán hạ sốt, tôi khuyến cáo không nên dùng cho trẻ con vì nó không có tác dụng. 
 
Chỉ cần mặc ít quần áo cho trẻ theo thời tiết, đặt trẻ trong môi trường thoáng mát, cho trẻ uống đủ nước và chỉ uống thuốc khi nhiệt độ 38,5 độ C trở lên với những trẻ sốt đơn thuần. Nếu sốt 1 - 3 ngày mà trẻ vẫn ăn chơi, chạy nhảy tung tăng thì cứ theo dõi ở nhà. Với trẻ sốt kèm thêm các triệu chứng ho, khó thở, co giật… thì nên đưa trẻ đi khám.
 
Thông thường thuốc hạ sốt uống cách 4 - 6 giờ, có tác dụng từ 15 - 30 phút sau khi uống, những trẻ tái sốt nhanh hơn hoặc uống lần một chưa thấy tác dụng có thể uống thêm nhưng thời gian phải thưa ra. Thuốc hạ sốt pha nhiều nước hay ít nước không quan trọng, không ảnh hưởng đến chất lượng của thuốc miễn là đứa trẻ uống hết lượng thuốc đó. Thuốc hạ sốt không được dùng dài ngày, chỉ dùng 3 - 5 ngày là phải đi khám bác sĩ để điều chỉnh. Nếu uống triền miên sẽ có hại đến gan, thận của trẻ”, PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng cho biết thêm.

“Lau người, chườm nước, dán miếng hạ sốt không có tác dụng gì”
 
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ: “Trước đây tôi cũng từng lau người, chườm nước cho các cháu bị sốt. Nhưng các nghiên cứu khoa học của chúng tôi cho thấy đây là những quan niệm cũ không còn đúng nữa. Việc lau người, chườm nước hay đắp khăn lên trán không có tác dụng gì trong việc hạ sốt. Chỉ nên lau người hay tắm rửa khi cơ thể của trẻ bẩn mà thôi.
 
Về việc sử dụng miếng dán hạ sốt cho trẻ: Diện tích da trên cả khuôn mặt mới chiếm 9 - 18% diện tích da trên cơ thể, diện tích trán chỉ chiếm 1% diện tích da trên toàn cơ thể. Khi dán miếng dán hạ sốt vào trán trẻ để hạ nhiệt độ, thì một chút diện tích da trên trán không đủ để lấy nhiệt, không có tác dụng gì trong việc giúp trẻ hạ nhiệt độ. Nếu muốn làm giảm nhiệt độ thì phải làm giảm trên toàn bộ diện tích da của cơ thể. 
 
Tôi đã thấy nhiều bà mẹ còn dán miếng dán hạ sốt vào trán, vào cả lưng cho con, xong lại mặc cái áo vào. Như thế là sai lầm. Thêm nữa, miếng dán hạ sốt thường lạnh, mà lạnh thì lại càng nguy hiểm, vì nó làm co mạch lại, khiến da bị trắng bợt, không thoát được hơi, không trao đổi khí với bên ngoài”.
Theo Báo Người Giữ Lửa
Tâm Sự Gia Đình