Thông tin sức khỏe -

Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa

(Tamsugiadinh.vn) - Trẻ mắc viêm màng não mủ dù có tránh được nguy cơ tử vong thì hệ thần kinh trung ương vẫn sẽ bị tổn thương nặng nề. Do đó, việc nhận biết và phòng tránh sớm viêm màng não mủ đóng vai trò rất quan trọng.
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa

Viêm màng não mủ là một bệnh nhiễm trùng nặng nề tại hệ thần kinh do vi khuẩn hoặc virut gây ra. Ngay cả trường hợp nếu được cứu sống, trẻ vẫn có thể bị các biến chứng kéo dài trên hệ thần kinh và có thể bị tổn thương não vĩnh viễn.

Như trường hợp bé Dương Minh Phát - nạn nhân bị một phụ nữ tâm thần đâm dao xuyên sọ khi mới 11 ngày tuổi, hiện đang được cấp cứu trong Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM vì viêm màng não mủ, bác sĩ cho biết bé phải đối mặt với những di chứng rất nặng nề như: bại não, não ủng thủy, ảnh hưởng đến tâm thần, vận động, nguy cơ mất khả năng học tập, đi lại sau này.

Có nhiều tác nhân gây bệnh xâm nhập vào màng não gây bệnh màng não mủ. Con đường máu là con đường hay gặp nhất. Tất cả các trường hợp nhiễm trùng huyết đều có khả năng gây viêm màng não mủ: ví dụ như Apxe não, viêm xương chũm, viêm xoang. Hay chấn thương sọ não gây kẽ nứt để các vi khuẩn như phế cầu, Hemophilus influenza gây viêm màng não mủ tái đi tái lại.

Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
Viêm màng não mủ để lại những tổn thương nặng nề ở hệ thần kinh trung ương của trẻ (ảnh internet)

 

Một số trẻ em mắc bệnh thoát vị màng não và qua đó vi khuẩn lan đến màng não. Hoặc các vi khuẩn có thể xâm nhập vào màng não do các dụng cụ y tế, do kim chọc dò nước não tuỷ không vô trùng, ống thông trong không khi phẫu thuật não úng thuỷ. Hay ban đầu trẻ chỉ bị viêm đường hô hấp.

Sau đó vi khuẩn xâm nhập vào đường máu để vào màng não. Sự viêm nhiễm sẽ gây nên tình trạng sinh mủ bên trong hệ thống thần kinh trung ương. Bệnh có thể gặp ở bất cứ tuổi nào nhưng đại bộ phận là trẻ từ 3 tháng đến 6 tuổi vì sức đề kháng kém.
 
Biểu hiện lâm sàng của viêm màng não mủ ở trẻ em rất đa dạng. Mỗi độ tuổi có thể có những biểu hiện không giống nhau nên phụ huynh thường dễ nhầm lẫn với các triệu chứng bệnh khác. Ở trẻ lớn hơn 2 tuổi khi mắc viêm màng não sẽ có những biểu hiện: đang khoẻ mạnh bỗng sốt cao, rét run, nhức đầu, nôn, co cứng cơ ở cổ, ở lưng, ở đầu, bệnh nhân bị táo bón hoặc nhức đầu.

Tư thế nằm của bệnh nhân kiểu "cò súng", mặt quay vào phía ít ánh sáng. Ngoài ra thăm khám toàn thân bệnh nhân còn có bệnh tại bộ phận khác như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm họng...
 
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
Viêm phổi, viêm tai giữa dễ biến chứng thành viêm màng não (ảnh internet)
 
“Việc chẩn đoán viêm màng não mủ ở trẻ dưới 1 tuổi khó hơn. Ở tuổi này, trẻ có những lâm sàng khác với trẻ lớn, người lớn, chẩn đoán khó. Nếu người ta nói triệu chứng cổ điển viêm màng não của người lớn, trẻ lớn là đau đầu, táo bón, cứng gáy thì ở trẻ dưới 1 tuổi không có triệu chứng đó mà lại là triệu chứng gây tiêu chảy. Chính vì thế, bác sĩ dễ bị lạc hướng điều trị”, bác sĩ PGS Nguyễn Tiến Dũng, cố vấn cao cấp, nguyên Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai cho biết thêm.
 
Bác sĩ Dũng nhấn mạnh phải luôn luôn chú ý viêm phổi có thể biến chứng viêm màng não vì hai con vi khuẩn này giống nhau nên chữa viêm phổi phải luôn luôn nghĩ có thể viêm màng não.
 
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
PGS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai (ảnh internet)

Hiện nay việc chẩn đoán viêm màng não rất dễ dàng. Bác sĩ sẽ chẩn đoán bằng cách chọc dịch não tủy sau đó cấy vi sinh để phân biệt viêm màng não do siêu vi với các bệnh khác ở não (như viêm màng não do lao, áp xe não, u não, xuất huyết não, viêm não). Nếu trẻ từng bị viêm màng não mủ trước đây, trẻ có thể sẽ mắc lại lần nữa. Bệnh có thể tái đi tái lại ở trẻ có khiếm khuyết miễn dịch hay xương sọ, hoặc có bệnh tai mũi họng mạn tính, khi tái lại triệu chứng cũng tương tự như lần đầu. 
 
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
Việc chẩn đoán viêm màng não được thực hiện bằng cách chọc dịch não tủy (ảnh internet)

Cũng theo PGS Nguyễn Tiến Dũng: “Những ngày gần đây, khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai liên tục tiếp nhận nhiều bệnh nhi bị viêm màng não. Đáng chú ý là việc cha mẹ đưa con đi khám muộn, cộng thêm tình trạng sử dụng kháng sinh vô tội vạ khiến bệnh tình ngày một phức tạp hơn. Có đến 80 – 90% trẻ nhập viện đã bị cha mẹ tự ý cho dùng kháng sinh.

Thậm chí có những cha mẹ khi được hỏi đã điều trị gì cho trẻ chưa thì hồn nhiên trả lời là đã tự đi mua thuốc về điều trị và cho cháu… “uống tạm kháng sinh”. Đây là điều không thể chấp nhận được, gây nguy hiểm cho trẻ vô cùng và là nguyên nhân khiến tình trạng kháng thuốc ngày một trầm trọng. Không những thế, biểu hiện ban đầu của bệnh vì thế cũng bị che khuất đi hoặc có thêm những triệu chứng phức tạp khó nhận biết, gây khó khăn cho điều trị, dễ chẩn đoán nhầm sang bệnh lý khác”.
 
Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm phổi, viêm tai giữa
Tiêm phòng là biện pháp phòng ngừa tốt nhất bệnh viêm màng não (ảnh internet)
 
Bác sĩ Dũng khuyến cáo khi thấy con sốt cao không đỡ cha mẹ nên nghĩ có thể viêm màng não vì hiện nay nhiều phụ huynh nghĩ là sốt bình thường. Biện pháp phòng ngừa tốt nhất là tiêm vắc-xin ngừa viêm màng não mủ cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 5 tuổi. Vắc-xin phòng bệnh viêm màng não mủ còn có thể được tiêm cùng lúc với các vắc-xin khác như bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt.
 
Mẹ nên làm để giúp trẻ tránh bệnh
- Khi trẻ bị viêm đường hô hấp dù là viêm đường hô hấp trên hay đường hô hấp dưới cũng rất cần cho trẻ đi khám bệnh càng sớm càng tốt.
- Vệ sinh họng, miệng cho trẻ hàng ngày. Đối với trẻ lớn cần tập thói quen cho trẻ tự vệ sinh họng, miệng bằng cách đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy.
- Nên định kỳ cho trẻ đi khám bệnh về đường hô hấp. Nếu bác sĩ phát hiện trẻ mắc bệnh về đường hô hấp thì cần cho trẻ điều trị dứt điểm theo đơn của bác sĩ khám bệnh cho con mình.
- Nơi địa phương đang có dịch hoặc có trẻ nghi mắc bệnh viêm màng não mủ thì cần cách ly bệnh nhi và tránh tiếp xúc với trẻ bị bệnh vì vi khuẩn có thể lây qua các giọt nước bọt, chất nhày họng do bệnh nhi ho, hắt hơi hoặc nói bắn ra không khí xung quanh rồi trẻ lành trực tiếp hít phải sẽ mắc bệnh.
- Cần có chế độ dinh dưỡng tốt cho trẻ.
- Chủ động tiêm phòng vắc-xin cho con.
Theo TTTĐ
Tâm Sự Gia Đình