Ngôi sao -

Showbiz Việt tranh cãi quyết liệt vì dòng nhạc sến Bolero

(Tamsugiadinh.vn) - Xưa nay, cái gì thái quá thì cũng đều bất cập. Dòng nhạc bolero đang gây ra nhiều tranh cãi quyết liệt về cách trình diễn và cách tiếp nhận!
Showbiz Việt tranh cãi quyết liệt vì dòng nhạc sến Bolero
Showbiz Việt tranh cãi quyết liệt vì dòng nhạc sến Bolero

Những người dù không mấy quan tâm đến đời sống âm nhạc cũng dễ dàng nhận thấy sự lên ngôi của dòng nhạc bolero trong vài năm gần đây. Lý do rất đơn giản, dòng nhạc bolero xuất hiện dày đặc trên màn ảnh nhỏ cả nước, từ “Tình bolero” đến “Thần tượng bolero”.

Dòng nhạc bolero đang trỗi dậy dữ dội. Không chỉ hàng loạt ca sĩ từ vô danh đến ngôi sao đua nhau ra album nhạc bolero mà những cuộc thi bolero liên tục được tổ chức trên truyền hình. Xưa nay, cái gì thái quá thì cũng đều bất cập. Dòng nhạc bolero đang gây ra nhiều tranh cãi quyết liệt về cách trình diễn và cách tiếp nhận!

Sau một thời gian im lắng, dòng nhạc bolero bỗng dưng được đắc dụng. Từ phòng trà nho nhỏ cho đến đại nhạc hội hoành tráng, đều vang lên những ca khúc bolero. Danh sách các ca sĩ phát hành album bolero cứ dài ra từng ngày, từ Đàm Vĩnh Hưng, Lệ Quyên, Thanh Thảo cho đến Quang Dũng, Anh Thơ, Hồ Quỳnh Hương. Và lạ lùng hơn, nghe nhạc bolero cũng trở thành một thứ mốt.

Nhạc sĩ Quốc Trung không giấu giếm sự thất vọng về sự hưng thịnh đột ngột của dòng nhạc mà anh gọi là nhạc sến: “Nó có chỗ đứng trong lịch sử và sự phát triển của nền âm nhạc Việt Nam nhưng nếu nó vẫn chiếm đa phần và lấn át trong đời sống âm nhạc đó là điều nguy hiểm không chỉ cho âm nhạc mà còn cho cả xã hội. Nó biểu hiện cho sự bế tắc, lười biếng chộp giật của tầng lớp nghệ sĩ và sự đứt gãy xa cách giữa các thế hệ”.

Không chỉ vậy, nhạc sĩ Quốc Trung cũng không chút e dè đánh giá về công chúng đang tiếp nhận dòng nhạc bolero một cách háo hức: “Những thanh niên, trí thức trẻ tuổi thông thạo công nghệ, sành điệu hoặc sở hữu những bộ dàn Hi-End đắt tiền nhưng lại đắm đuối với những ca khúc uỷ mị, sướt mướt có cách đây gần 100 năm có gọi là bình thường hay không?”.

Ý kiến của nhạc sĩ Quốc Trung lập tức gây ra tranh cãi quyết liệt. Đứng về phía nhạc sĩ Quốc Trung, với tư cách một người hoạt động âm nhạc, nhạc sĩ Huy Tuấn quan niệm về cuộc chạy đua ca hát nhạc bolero: “Tôi nghĩ đây là một việc làm hoàn toàn nghiệp dư và thiếu nhận thức về con đường đi của mình, đá nhầm sân chỉ là sự a dua mà thôi!”.

Trong khi đó, nhạc sĩ Quốc Bảo cho rằng: “Tôi chưa phủ định nhạc bình dân. Nó có công chúng, có các bài hát hay bên cạnh nhiều bài dở. Tôi cho rằng, nhạc bolero chịu ảnh hưởng của dân nhạc người Chăm. Có chất liệu dân gian, có các tác giả viết đều, lời ca lại nói đúng nỗi niềm của người ta, tại sao mình lại chê? Không có nhạc cấp thấp, chỉ có nhạc dở!”.

Còn ca sĩ Bảo Yến thẳng thừng phản bác nhạc sĩ Quốc Trung: “Trong từ điển âm nhạc Việt Nam không có từ nhạc sến, chỉ có dòng nhạc thính phòng, nhạc trữ tình, nhạc quê hương mang âm hưởng dân ca 3 miền. Nhạc sến là dùng để ngồi nói chuyện với nhau trong cuộc sống hàng ngày. Người ngoài không phải là ca sĩ, nhạc sĩ có thể dùng từ đó nhưng Quốc Trung là một nhạc sĩ mà dùng từ này để “hạ bệ” dòng nhạc trữ tình là không nên.

Nhạc sến là gì? Vì sao có từ "sến" Quốc Trung có hiểu không? Nó bắt nguồn từ thời Pháp thuộc để chỉ những người phụ nữ không có học hành mà ăn diện lòe loẹt, đỏm dáng nhưng ưa nói chữ nghĩa để ra vẻ ta đây là dân sành điệu. Vì vậy, mọi người mới dùng từ sến cũng đồng nghĩa với từ con sen (người giúp việc) để ghép với cái tên Mary thành "Mary sến". Từ đó, từ sến ra đời và người ta chỉ dùng từ này để nhận xét về thẩm mỹ của một ai đó chứ không phải để nói đến âm nhạc”.

Đồng thời ca sĩ Bảo Yến cũng khước từ thái độ của nhạc sĩ Huy Tuấn: “Người ta có quyền thích nhạc sang lẫn nhạc trữ tình và tôi là một điển hình. Còn Huy Tuấn có lẽ chỉ thích một phía và đó là phần khiếm khuyết của anh ấy. Làm sao có thể không mê dòng nhạc nổi tiếng từ bấy lâu nay của Trần Thiện Thanh, Trúc Phương, Lam Phương… vốn là những tay “phù thủy” của ngôn từ và giai điệu?”.

Ca sĩ Bảo Yến thẳng thừng phản bác ý kiến của nhạc sĩ Quốc Trung về dòng nhạc Bolero

Khi nói về quan điểm “thanh niên mà nghe nhạc sến là bất bình thường” của nhạc sĩ Quốc Trung, và nhận định của nhạc sĩ Huy Tuấn “hát nhạc sến là sự a dua thiếu nhận thức”, nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc cho biết: “Nhạc của Huy Tuấn, Quốc Trung cũng không hơn gì những dòng nhạc kia, chó chê mèo lắm lông, nhạc của họ sáng tác cũng hay hơn gì nhạc sến đâu, cũng là nhạc showbiz.

Chẳng qua dòng nhạc sến là showbiz của nông thôn, của mấy anh đó là dòng nhạc showbiz thành phố, nhạc sến thành thị chê nhạc sến nông thôn! Để so sánh nhạc sến thành thị với nông thôn nếu phải chọn tôi sẽ chọn nhạc sến nông thôn vì nó bắt nguồn từ dân ca Nam bộ, có giai điệu hay. Nhạc của Huy Tuấn, Quốc Trung nó có hay hơn gì đâu thậm chí còn kém, cậy có trống, jazz, rap của Tây thì nghĩ mình hay hơn, nhưng nó chỉ là dòng bình dân cả”.

Mỗi người có một góc độ riêng và một khuynh hướng thẩm mỹ riêng. Một nền nghệ thuật cởi mở luôn chấp nhận mọi sự khác biệt. Tuy nhiên, vấn đề ở đây không phải cân đong sở thích khán giả, mà phải nhìn trực diện vào giá trị đích thực của dòng nhạc bolero.

Dù được gọi bằng mỹ từ “nhạc vàng” hay khinh từ “nhạc sến” thì dòng nhạc bolero vẫn đã hiện diện và chứng minh sức sống dài lâu trong lòng đối tượng bình dân. Bản chất của dòng nhạc bolero là giai điệu chậm buồn và ca từ mộc mạc. Do vậy, dòng nhạc bolero dễ nhớ, dễ thuộc và dễ hát. Người nghe dòng nhạc bolero không nhất thiết phải có trình độ ngôn ngữ cao siêu để nắm bắt ca từ. Còn người hát dòng nhạc bolero không nhất thiết phải có trình độ thanh nhạc điêu luyện để thể hiện giai điệu.

Hai yếu tố đơn giản và thuận lợi này tương tác với nhau mang lại sự cộng hưởng rất nhanh và rất rộng trong xúc cảm đám đông. Vì thế, dòng nhạc bolero giống như cơm bình dân không bị khuôn hẹp phạm vi ở nông thôn lẫn ở thành thị. Nơi nào người ta cần vài câu hát ngọt lạt an ủi lúc trống trải thì nơi ấy dòng nhạc bolero có cơ hội thăng hoa.

Nhạc sĩ Huy Tuấn “hát nhạc sến là sự a dua thiếu nhận thức”

Nhạc sĩ Quốc Trung cho rằng các ca sĩ hát dòng nhạc bolero có biểu hiện “lười biếng chộp giật” không hề quá lời. Xưa nay, cái thói quen “thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào” rất phổ biến trong giới ca sĩ. Thế nhưng, nhạc sĩ Quốc Trung cho rằng thanh niên có lối sống hiện đại mà nghe dòng nhạc bolero là “không bình thường” thì hơi định kiến chủ quan. Một xã hội càng văn minh thì sở thích càng đa dạng. Và sở thích cá nhân thì không ai có quyền phán xét sang hèn.

Dòng nhạc bolero ở Việt Nam cũng tương tự dòng nhạc đồng quê ở nước Mỹ. Không người nào dám bảo những tỷ phú phố Wall tại New York kém cỏi về năng lực trí tuệ và bản lĩnh văn hóa. Vậy mà những tỷ phú phố Wall thừa sức bỏ tiền đầu tư một dàn nhạc giao hưởng lớn nhất thế giới, vẫn có sở thích nghe nhạc đồng quê!

Thực tế, hát nhạc bolero cũng không đơn giản. Ca sĩ Chế Linh được xưng tụng rất nhiều với dòng ca khúc bình dân, đã chia sẻ kinh nghiệm: “Khi hát nhạc bolero điều tối kỵ nhất là pha chế. Có những bài hết sức bình thường, không sôi động thì nhất định không được chuyển tiết tấu để trở nên vui nhộn hơn. Trong văn hóa nghệ thuật, không có khía cạnh gì là xấu hổ. Trong vườn hoa thì bông hoa nào cũng đẹp. Nói thật lòng, tôi có thể hát tất cả các dòng nhạc, trong đó có nhiều dòng dễ dàng hơn Bolero rất nhiều vì chỉ cần hát bằng phổi chứ không phải bằng cảm xúc. Nhưng bao nhiêu thập kỷ qua, tôi chưa bao giờ lung lay vì lựa chọn của mình”.

Nói thật sòng phẳng, dòng nhạc bolero không có tội tình gì để oán trách hay dè bỉu. Điều băn khoăn là cách ứng xử của truyền thông với dòng nhạc bolero. Khi cả Đài truyền hình quốc gia cũng công khai cổ súy dòng nhạc bolero, thì có hai thái độ cần phải hạn chế.

Thứ nhất, không được dùng tâm đắc cá nhân để xưng tụng các ca khúc trong dòng nhạc bolero là “tuyệt phẩm”, “đỉnh cao” hoặc “bất hủ”. Bởi lẽ, tiết tấu của dòng nhạc bolero không có nhiều tính sáng tạo, còn ca từ của dòng nhạc bolero cũng không có nhiều tính văn học. Thứ hai, không được đánh đồng dòng nhạc bolero với tác phẩm của những nhạc sĩ cùng thời. Bởi lẽ, ca khúc của Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Hoàng Thi Thơ có màu sắc khác, không thể xếp chung vào dòng nhạc bolero!

Giọng ca Chế Linh chinh phục khán giả qua nhiều ca khúc bolero
Theo Tâm Huyền (Tuổi Trẻ & Đời Sống)
Tâm Sự Gia Đình