Điều gì ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ tại nhà chồng?

Phong tục Việt Nam ta từ xưa đều nói con gái không được thờ bố mẹ đẻ tại gia đình nhà chồng. Nếu cố tình thờ cúng thì thần linh cũng không cho vào hưởng lễ. Xin chuyên gia cho tôi đôi lời giải đáp vì gia đình tôi chỉ có hai chị em gái, sau này, biết lấy ai hương khói cho bố mẹ đã khuất đây?
Điều gì ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ tại nhà chồng?
Điều gì ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ tại nhà chồng?

Điều gì ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ tại nhà chồng?

Mẹ tôi cứ khăng khăng đòi đích thân hương khói cho bố tôi ít nhất chừng một đến ba năm chứ không chịu dọn về ở chung với chúng tôi

Kính thưa chuyên gia và cộng đồng bạn đọc, 

Tôi là người Hà Nội, gốc 100%, gia đình rất nền nếp. Từ bé tôi và chị gái đều được bố mẹ nuôi nấng dạy dỗ nghiêm chỉnh, khôn lớn thành người. Đến nay hai chị em đều đã ngoại tứ tuần, chúng tôi lúc nào cũng một lòng muốn hiếu kính cha mẹ chu đáo để đền đáp công ơn dưỡng dục của hai đấng sinh thành. 

May mắn là tôi và chị gái đều lấy chồng gần nhà nên rất tiện đến thăm nom chăm sóc bố mẹ ruột. Trước hai ông bà sống riêng tại căn hộ tập thể được Nhà nước phân cho ở đường Giảng Võ, nhưng 6 tháng trước bố tôi đột ngột qua đời vì một cơn đau tim nên giờ chỉ còn một mình mẹ tôi sống tại đó. 

Tôi và chị gái nhiều lần muốn đón mẹ về ở cùng nhưng mẹ tôi cứ khăng khăng nói phải hương khói cho bố tôi ít nhất chừng một đến ba năm, để bố tôi khi nào nhớ nhà còn biết đường mà về chứ không chịu đi đâu. 

Tôi và chị gái xót xa lắm nên hễ có thời gian rảnh là thường xuyên tụ tập ở nhà mẹ đẻ để bà luôn thấy ấm cúng, hạnh phúc. Chủ nhật tuần trước, lúc cả gia đình đang ăn trưa, mẹ tôi bỗng nhiên chép miệng bảo: “Sau này mẹ “đi” rồi, các con hỏa táng “gửi” mẹ về quê cho ông cậu để lọ tro ở nhà thờ tổ hoặc là xây mộ ở quê nhé. Đất xây mộ ở trên này đắt quá, mẹ không muốn bắt các con tốn tiền làm mộ đôi đâu”.

Tôi và chị gái ngớ người ra, ban đầu không hiểu mẹ nói gì, sau mới vỡ lẽ, vì mẹ tôi biết, phong tục Việt Nam ta từ xưa đều nói con gái không được thờ bố mẹ đẻ tại gia đình nhà chồng. Nếu cố tình thờ cúng thì thần linh, gia tiên nhà chồng cũng không cho vào hưởng lễ. Chúng tôi cũng đã biết nhiều gia đình sinh toàn vịt trời, khi bố mẹ qua đời, quanh năm ngày tháng chẳng thể hương khói ông bà tử tế được nên chỉ đợi đến dịp giỗ hàng năm mới tổ chức linh đình để “tạ tội”. 

Tôi nghe mẹ nói mà buồn rớt nước mắt nên bàn với chị, sẽ giữ lại bằng được căn nhà của bố mẹ đẻ, không bán đi lấy tiền chia đôi như trong di chúc của bà đã viết sẵn. Để căn nhà lại, khi bà tạ thế, chị em chúng tôi còn có điều kiện mà qua hương khói cho ông bà thường xuyên, không phải cậy nhờ gia đình bên nội. 

Xin chuyên gia cho tôi đôi lời giải đáp và khuyên giải để tôi có thể dùng đôi chút lý lẽ chuyên gia chia sẻ mà tâm sự với chồng. Nếu anh ấy đồng ý cho tôi được thờ cúng bố đẻ và sau này là cả mẹ ruột tại chính gia đình mình thì tốt quá!

Chân thành cảm ơn chuyên gia. 

Mai Hồng Duyên (Hoàng Mai, Hà Nội)

Bạn thân mến, 

Bạn láu lỉnh đấy nhé. Láu lỉnh ở chỗ là muốn chuyên gia khuyên nhưng là khuyên theo ý mình muốn (?) để  rồi ta mang cái “lý lẽ” ấy về để vận động đấng phu quân.

Nhưng công nhận, hai chị em bạn là những cô gái hiếu thảo và chu toàn, đã quyết định sau này sẽ không bán căn hộ của mẹ lấy tiền chia nhau mà để làm nơi thờ tự phòng trường hơp “xấu” nhất. Để tham vấn với chồng, trước hết bạn cần tìm hiểu sâu sâu một chút thế này: 

Thật ra, cái gốc của việc thờ cúng là học làm NGƯỜI, bên nhà Phật gọi là giác ngộ. Và việc thờ cha mẹ đẻ, là cầu nối trên hành trình tâm thức ấy. Cha mẹ là một trong những hiện thân của đấng sáng tạo gần gũi và yêu thương nhất mà ta biết. Còn ý nghĩa thiết thực nhất của việc thờ cúng cha mẹ nên chỉ mang ý nghĩa giáo dục và phát triển tình yêu chân thành.

Ý nghĩa thiết thực nhất của việc thờ cúng cha mẹ nên chỉ mang ý nghĩa giáo dục và phát triển tình yêu chân thành

Trở về nguồn gốc, ngày xưa người Việt mình có văn hóa thờ Mẫu, không lập bàn thờ cha mẹ như bây giờ đâu, khi thờ các vị tổ tiên là các thần linh đất Việt, thờ mẹ Đất, cha Trời (tâm thức rằng trong đó đã bao gồm thờ cha mẹ đẻ rồi). 

Nhưng sau này, có lẽ bắt đầu từ khi người Hán đô hộ thì Nho giáo ảnh hưởng mạnh mẽ đến nước mình, chế độ phụ hệ và tục lệ thờ cúng trong nhà là hai yếu tố ảnh hưởng sâu rộng nhất vào đời sống văn hóa Việt. 

Vậy nên sau thời nhà Minh cai trị, phụ nữ  rất khổ, “xuất giá tòng phu” là phải làm “ma” nhà chồng, thờ kính cha mẹ chồng. Nhiều gia đình vận dụng cứng nhắc quan niệm thờ cúng gây ra phân biệt kỳ thị. 

Nhưng nhờ hồng phúc mà rất nhiều gia đình giữ nét văn hóa thuần Việt, hài hòa giữa đạo trời đất của người Việt xưa, đạo Nho và đạo Phật về sau. Đó là lập bàn thờ nhưng là để giáo dục lòng hiếu thuận, phát huy tinh thần uống nước nhớ nguồn.

Nếu có lập bàn thờ trong nhà cũng là để thờ hương linh (tâm, tổ tiên có công), và cùng nhau yêu thương nâng đỡ vượt lên chứ không thái quá thờ vong hồn sai quấy.

Như vậy, điều ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ ở nhà chồng là do quan niệm kết cứng của người chồng và ảnh hưởng của xã hội nói chung

Vậy lập bàn thờ và không lập thì điều gì có thể xảy ra?

- Dựa theo các kinh sách nhà Phật thì nếu tấm lòng con cái vẫn trong sáng, thơm thảo thì lập bàn thờ hay không đều không quan trọng vì năng lượng trong lành ấy giúp cha mẹ ngay sau khi qua đời đã về với cõi thiên hoặc đầu thai thành người sau 49 ngày rồi.

- Tuy nhiên, do phần lớn chúng ta còn giữ nếp xưa nên vẫn cần lập bàn thờ cho yên tâm. Điều này cũng rất tốt và là một trong những con đường hướng Tâm. Nhưng nhà Phật cũng khuyến cáo là luyến ái với vong hồn nhiều thì cũng rất khổ cho cả hai bên. Cha mẹ đã khuất khó về nước Chúa nước Phật, còn bản thân mình thì cứ u u mê mê cả hai bên đều rất mệt.

Để dung hòa, nhiều gia đình đã sáng tạo lập hai ban thờ, ban thần Phật cao hơn bàn thờ gia tiên. Hoặc lập một ban thờ trong đó bát hương ở giữa là thờ các vị thần linh, bát hương hai bên là nội ngoại (và rất nhiều hình thức linh động khác). 

Quan niệm của nhiều người Việt mình là làm như thế thì cả bên nội, bên ngoại đã khuất và con cháu đang sống cùng hướng Phật hướng tâm. Tôi thấy cách này rất hay, chỉ có điều, dâng lễ Phật thì chỉ dâng hoa quả, đồ chay thôi. Lễ cha mẹ có thể làm đồ mặn. Vậy mỗi lần hương khói, cần chú ý trong sắp xếp mâm lễ sao hợp lý.

Phân tích  như thế để bạn có cái nhìn rộng hơn và tiếp tục đào sâu hơn. Điều ngăn cản con gái không được thờ cúng bố mẹ đẻ ở nhà chồng là do quan niệm kết cứng của người chồng và của nhiều người. Quan niệm đó có đúng hoặc sai tùy gia cảnh nhưng chưa phải là hài hòa.  

Hãy tâm sự, trao đổi và cho chồng bạn thời gian để chấp nhận việc bạn muốn thờ cúng bố mẹ đẻ tại gia đình riêng chứ đừng tranh luận, dùng lý lẽ

Với ông xã, bạn đừng tranh luận lý lẽ. Hãy cứ tâm sự những gì bạn nghĩ, việc còn lại là cho anh ấy thời gian và nếu thật sự anh ấy vẫn không muốn thì không thể ép, vì ép gây nhân quả.  Còn những dự tính và quyết định của mẹ, bạn hãy tôn trọng và cũng có thể chia sẻ suy nghĩ của mình.  

Và hơn hết theo tôi hiểu thì thờ cúng cốt ở tấm lòng. Bàn bàn thờ thiêng là bàn thờ được lập nên trong tâm của mình.

Chúc bạn luôn  hạnh phúc bên gia đình thân yêu!

Hoàng Dương Bình

(Theo Tuổi Trẻ Thủ Đô)

loading...
Theo Tuổi Trẻ Thủ Đô
Tâm Sự Gia Đình