Tiền -

Thành công vì ... phản khoa học và bị giáo sư bàn giấy "ném đá"

(Tamsugiadinh.vn) -
Thành công vì ... phản khoa học và bị giáo sư bàn giấy "ném đá"
Thành công vì ... phản khoa học và bị giáo sư bàn giấy "ném đá"
 
Ông Nguyễn Văn Hồng nhiều lần được vinh danh vì trồng bưởi Diễn giỏi
"Tôi có hơn 20 năm trồng bưởi Diễn. Tôi đã tự rút ra kinh nghiệm cho mình và được nhiều giải thưởng vì trồng bưởi giỏi. Thế mà vị chuyên gia nào sau khi nghe cách trồng bưởi của tôi đều phán là… phản khoa học” – người cựu binh Nguyễn Văn Hồng thẳng thắn cho biết. 
Bấu víu vào cây bưởi khi lâm bước đường cùng
Tròn 21 năm từ khi ông Nguyễn Văn Hồng (Cẩm Lĩnh, Ba Vì, Hà Nội) bắt đầu trồng bưởi Diễn trên mảnh đất 1.000m2 ven một quả đồi ở xã Cẩm Lĩnh. Ông thường tự hào khoe mình có hai “tấm huy chương danh giá” để ghi nhận về thành tích trồng bưởi.
Thứ nhất, những tấm giấy khen của các hội, ban, ngành... treo kín trên tường ngôi nhà 3 tầng khang trang. Thứ hai, những cây bưởi san sát, trĩu trịt quả. Bưởi của ông Hồng nổi tiếng ngọt thanh, nhiều nước, cùi mỏng và ít hạt. Vì thế, trong khi các vườn chỉ bán buôn với giá 25.000-27.000 đồng/quả, bưởi trong vườn của ông Hồng luôn được thương lái đặt mua với giá trên dưới 40.000 đồng/quả. 
Thành công với cây bưởi Diễn như vậy, song ít ai biết ông đến với loại cây đặc sản này vào một hoàn cảnh rất éo le. Ông chậm rãi kể: “Tôi nhập ngũ năm 1981, được điều động làm lính quân y. Gần 10 năm sau, tôi giải ngũ. Hai vợ chồng tôi mua mảnh đất ở Cẩm Lĩnh này để sinh sống chứ không có ý định làm nông nghiệp. Khi ấy, phần lớn diện tích mảnh đất này là sình lầy, chỉ có khoảng hơn trăm m2 là đất đồi. Hai vợ chồng tôi dựng cái nhà nho nhỏ để che mưa che nắng. Năm 1991, sau khi vợ tôi sinh con gái đầu lòng, bà ấy mắc bệnh nặng rồi qua đời. Tôi ôm đứa con bé tý trên tay, bơ vơ, mất phương hướng vì không biết làm gì để sống”.
Chấp nhận nghỉ việc ở cơ quan Nhà nước để chăm sóc con và tính kế sinh nhai, ông Hồng định đi buôn. Song đồng vốn ngắn, ông Hồng lại không có chút kinh nghiệm buôn bán nào nên cách ấy không ổn. Tính đi tính lại, trong tay chỉ còn mảnh đất, ông Hồng quyết tâm tìm nguồn sống từ đó. Ông bắt tay làm nông nghiệp.
Nhớ lại những ngày tháng gian nan, người cựu binh chia sẻ: “Năm 1992, tôi bắt tay vào cải tạo đất để trồng cây ăn quả. Nói chung, tâm lý của tôi khi ấy là tự mình phải cứu lấy mình thôi. Quan sát những hộ xung quanh, tôi quyết định khởi nghiệp với cây táo. Nhưng chỉ qua một năm, tôi phải phá bỏ do năng suất kém. Tôi lại học người ta trồng cây khế Đài Loan. Cây này được ưu điểm là ra quả bốn mùa, mà lại không có gai góc gì hết”. Cây này dễ sống nên nhiều người trồng. Vài năm sau đó, nhà nhà người người đua nhau trồng khế Đài Loan khiến cho thị trường bội thực. Thêm một lần nữa, ông Hồng phải chuyển hướng sang loại cây khác. 
Sau thời gian suy nghĩ, cây bưởi Diễn được ông Hồng lựa chọn để trồng trong vườn. Lý do ông đưa ra: “Cây bưởi Diễn không quá kén chọn thổ nhưỡng. Nơi tôi ở không có thổ nhưỡng như chính đất Diễn, song có thể dễ dàng cải tạo đất bằng phân bón đủ lượng. Ngoài ra, lợi thế đặc biệt của bưởi Diễn là có thể giữ được rất lâu, thậm chí là bảo quản cả năm sau vẫn ngon ngọt bình thường. Cái này là yếu tố quan trọng để tránh bị thương lái ép giá. Ai muốn bán trước cứ bán, tôi cứ thủng thẳng bán sau mà không sợ quả bưởi hỏng, thối”.
Sau 3 năm trồng bưởi Diễn, từ 3 gốc ban đầu, ông Hồng đã phát triển lên 100 gốc bưởi. Cứ đến tháng 10 hàng năm, lại có nhiều thương lái đến tận nhà ông để thu mua bưởi. 100 gốc bưởi, mỗi năm cho ông thu khoảng 6.000 quả, trừ chi phí cũng lãi khoảng 150 đến 200 triệu đồng. Song song với cây bưởi Diễn, năm 2009, ông Hồng lại nhận đấu thầu đất của các hộ khác ở trong thôn để trồng giống chanh 4 mùa. Hiện tại, ông đã trồng 200 gốc chanh này, thu lãi khoảng 150 triệu đồng/năm.
Bí quyết trồng bưởi “phản khoa học”
Anh hùng Phạm Tuân đến thăm vườn bưởi nhà ông Hồng​
Từ sản phẩm bưởi Diễn của mình, vườn cây bưởi của ông Nguyễn Văn Hồng đã được vinh danh trong lễ tôn vinh thương hiệu vàng nông nghiệp năm 2014, 2015 và nhiều danh hiệu cao quý trong ngành nông nghiệp. Đồng thời, ông được mời đến nhiều hội thảo để trình bày về phương thức trồng bưởi Diễn.
Nói về điều này, ông có vẻ hơi... giận dỗi: “Tôi nói thật, tôi không muốn đến những hội thảo ấy làm gì. Tại sao? Vì đến hội thảo, sau khi nghe tôi trình bày về phương pháp trồng bưởi của mình, kiểu gì cũng có mấy vị học giả bắt bẻ, mắng tôi là không biết gì, là phản khoa học. Có vị giáo sư còn nói vào mặt tôi như tát nước: “Tôi đã giảng dạy 40 năm về kỹ thuật trồng cây bưởi, chú tuổi gì mà nói như thế”. Tôi trả lời: “Em chỉ có thực tế để chứng minh”.
Trong các cuốn sách dạy kỹ thuật trồng bưởi Diễn đều nhấn mạnh về mật độ trồng cây này, cụ thể là tuỳ theo từng vùng đất xấu hay tốt để bố trí mật độ khác nhau. Ví như đất xấu, khoảng cách trung bình 5m x 6m, mật độ 12 cây/sào Bắc Bộ. Đất tốt, điều kiện thâm canh cao có thể trồng dày, khoảng cách 3m x 3,5m, mật độ 35 cây/sào Bắc Bộ hoặc khoảng cách 3m x 3m, mật độ 40 cây/sào Bắc Bộ. 
Song, với kinh nghiệm đúc rút từ hơn 20 năm trồng cây bưởi Diễn, ông Hồng lại có cách làm khác. Những gốc bưởi trong vườn của vị cựu binh này được trồng khá dày, khoảng cách chỉ từ 1m x 1,2m. Ông Hồng giảng giải: “Cây bưởi là loại cây ưa tán xạ. Ánh sáng mạnh không phù hợp với nó. Tất nhiên, ánh sáng mạnh cũng không làm chết cây, nhưng sự phát triển sinh trưởng của cây sẽ hạn chế. Nếu trồng dày, tán cây xen vào nhau, cây sẽ chống chọi được với nắng to, quả sẽ không bị héo, nám. Hơn nữa, đặc điểm của cây bưởi Diễn là ra hoa vào tháng 2, thời điểm thường có sương muối. Nếu gặp sương muối, tỷ lệ đậu quả chắc chắn sẽ thấp. Tôi trồng cây với mật độ dày nhằm làm giảm thiểu tác hại của sương muối đối với khả năng đậu quả. Chưa hết, bưởi là loại quả có múi, cây rất cần độ ẩm ổn định. Nếu dưới gốc khô trắng thì lấy đâu ra nước để quả mọng, to? Tán lá dày cũng giải quyết vấn đề này khi độ ẩm của đất luôn được giữ ổn định”.
Ngoài chuyện tranh cãi về mật độ trồng cây, không phải cái gì ông Hồng cũng “cãi” khoa học. Ngược lại, ông còn tuân thủ khắt khe và nghiêm túc các kỹ thuật được nghiên cứu nhiều năm về cách thức khiến cho quả bưởi Diễn mỏng cùi, mọng nước, ngọt và thanh.
Ông chia sẻ: “Chăm sóc cây bưởi Diễn là cả một quá trình tỉ mỉ. Trong quá trình sinh trưởng, phải bón phân thế nào, khi ra hoa đậu quả, phải làm sao… Tất cả đều có ghi trong sách. Quan trọng là chọn thời điểm siết nước thích hợp. Các cụ có câu “mẹ mòn con mới lớn” mà. Cứ như tôi, tầm tháng 10 trở đi, tôi phải cuốc đất ở gốc, không cho ăn phân, cho cây nghỉ. Nếu để cây tiếp tục phát triển, cây lên lộc chồi sẽ ăn hết dinh dưỡng ở quả, thậm chí gây sượng quả, hoặc trong ruột bị nở hạt, ăn sẽ rất đắng. Đặc biệt, trong thời kỳ chăm sóc cây bưởi phải chú ý đến các loại sâu bệnh như bệnh nấm gỉ sắt, thán thư, nhện đỏ, sâu vẽ bùa. Đối với con ruồi vàng, kinh nghiệm của tôi là giã tỏi cộng với nước gừng, chất dính, từ đó ruồi vàng thấy mùi tỏi và gừng bỏ đi”. 
Không ngại thú nhận rằng từng bị người bạn đời hiện tại gọi là “dở, điên” khi tự làm theo ý mình mà không theo sách vở (liên quan đến kỹ thuật trồng bưởi Diễn), ông Hồng vẫn vui vẻ với thành tựu do quá trình tự mày mò, nghiên cứu. Ông thường ngâm nga: “Bưởi nhà mình, ngọt như đường cát, mát như nước dừa, ăn từ sáng đến trưa không thấy chán. Không ăn thì thiệt, ăn vào thì ráo kiệt mồ hôi...”.
Vũ Cường
(Theo Tuổi Trẻ Thủ Đô)
 

    
Tâm Sự Gia Đình