Xâm hại tình dục trẻ em tại Việt Nam: Những con số “biết khóc” sẽ làm bạn choáng váng

Trong 5 năm qua, có 8.200 vụ xâm hại trẻ em đã diễn ra tại Việt Nam, trong đó có đến 5.300 vụ là xâm hại tình dục. Bạn đã làm cha mẹ, có con nhỏ, chắc chắn, bạn sẽ không thể ngồi yên khi biết con số này.
Chuyên gia Phí Mai Chi
Chuyên gia Phí Mai Chi
loading...

Hãy nhìn thẳng vào con số trên, đó là thực tế, và không có gì đảm bảo con cái của các bạn sẽ được “ưu tiên” nằm ngoài đối tượng bị xâm hại.

Số liệu được cung cấp và chia sẻ bởi chuyên gia Phí Mai Chi. Chị Mai Chi đã có hơn 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu và đánh giá Chính sách về Quyền trẻ em. Cũng là một người mẹ, có con đang trong lứa tuổi thanh thiếu niên – hơn ai hết, chị vô cùng trăn trở, lo lắng và không ngừng tham gia các hoạt động, chương trình, dự án hỗ trợ các bậc cha mẹ, trẻ em. Chị cũng là diễn giả, chuyên gia tư vấn được tin cậy của rất nhiều chương trình Hội thảo, với chủ đề gia đình, con cái. Những lời khuyên của chị Mai Chi đối với các bậc cha mẹ thực sự là kho kiến thức, kỹ năng hết sức thiết thực, hữu ích và quý giá mà ai đang làm bố, mẹ đều cần nằm lòng – để hiểu, đồng hành cùng con trong những giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời.

Nói với con về Sexlà dự án mới nhất mà chị Mai Chi vừa hoàn thiện. Vì không thể sắp xếp thời gian tham dự nhiều chương trình trò chuyện, chị đã số hóa các bài chia sẻ của mình thành một chuỗi video và mong muốn những ông bố, bà mẹ đang có con cái ở giai đoạn dậy thì được cùng mình trao đổi, chia sẻ và tháo gỡ các vấn đề thường gặp. 

Chuyên gia Phí Mai Chi cùng trò chuyên với tác giả Hoàng Anh Tú và MC Phan Anh trong Hội thảo 30 ngày cùng con học hiểu về chống xâm hại.

Nói chuyện ấy với con – phải trở thành “chuyện nhỏ”

- Được biết , chị vừa cho ra mắt khóa học NÓI VỚI CON VỀ SEX – khóa học giống như một “cây cầu” kết nối giữa các bậc phụ huynh và con cái mình ở lứa tuổi từ 8 – 14 tuổi. Vì sao trong vô số chủ đề có thể nói với con, chị lại chọn chủ đề khá “nhạy cảm” này?

- “Không có một cuốn sách, một khóa học nào hoàn hảo để giáo dục giới/tính dục và an toàn thân thể cho con bằng chính BẠN -  Đó chính là “cuốn sách sống” hoàn hảo nhất dành cho con. Khóa học “Nói chuyện với con về Sex” cũng được xây dựng trên tinh thần như vậy.

Tôi tin rằng, các giá trị gia đình, văn hóa nơi con lớn lên có vai trò quan trọng trong thực hành giới và tính dục của con. Vì vậy mỗi bài học như một câu chuyện, một lời tâm sự, chia sẻ được đúc rút trước tiên từ các kết quả nghiên cứu khoa học, tiếp đến là các gợi ý, bài học kinh nghiệm trên 20 năm làm việc về quyền trẻ em và từ trải nghiệm của chính cá nhân đã nuôi dạy con trai, con gái của mình.

Khóa học đặc biệt bởi lẽ không nặng về kiến thức giáo dục giới và tính dục vì những kiến thức này đã có nhiều ở khắp mọi nơi, nhưng khóa học sẽ giúp bạn trở  thành CUỐN SÁCH SỐNG dành cho con. Dù bạn không biết nhiều về chủ đề này nhưng bạn sẽ nắm được các nguyên tắc trò chuyện, khơi gợi, thảo luận để tránh các xung đột về giá trị giữa hai thế hệ, về vẻ đẹp dưới góc nhìn của mỗi cá nhân, biết cách hướng dẫn con cách thực hành từ những trải nghiệm và giao tiếp hàng ngày. Bạn sẽ biết cách tôn trọng, tạo dựng sự tin tưởng ở con để không xảy ra “cuộc chiến tuổi dạy thì”. Bạn trở thành NGƯỜI ĐỒNG HÀNH với những trải nghiệm về sự lớn lên của cơ thể, những rung động đầu đời trong tình yêu thương và có trách nhiệm đối với con.

Chuyên gia Phí Mai Chi trong tọa đàm giới thiệu sách: “Cơ thể chúng ta – Bản thân chúng ta”

Theo chị, trong khóa học có chủ đề nào “nóng” nhất, “thời sự” nhất và đặc biệt được các bậc phụ huynh quan tâm? 

-Trước tiên, khóa học cung cấp những kiến thức nền tảng để trẻ hiểu về cơ thể mình, biết tôn trọng, yêu thương và tự tin về nó. Cha mẹ giúp con không có cảm giác lạ lẫm, bối rối với chính cơ thể mình.

Thứ hai, cha mẹ biết cách kiểm soát và làm chủ cuộc trò chuyện với con trong suốt quãng thời gian “dạy thì” của con. Chỉ ra những rào cản từ chính cha mẹ từ nhận thức đến cảm xúc, bạn cũng nhận biết những vấn đề con phải đối mặt và các nguyên tắc cha mẹ cùng con tháo gỡ. Bạn sẽ nắm được nguyên tắc Dạy gì? Khi nào? Ở đâu? và tìm kiếm sự trợ giúp trong quá trình đó.

Thứ ba, khóa học đưa ra một số tình huống giả định để giúp cha mẹ biết cách “xử lý tình huống khó xử” như con thủ dâm, xem phim sex, yêu sớm, phát hiện con có bao cao su/viên tránh thai trong cặp, con bị quấy rối/xâm hại tình dục. Các bài học phân tích và hướng dẫn trình tự các quy tắc ứng xử phù hợp. Đây đều là chủ đề “nóng” mà các bậc cha mẹ rất mực quan tâm.

- Gần đây, có nhiều vụ liên quan đến quấy rối, lạm dụng và xâm hại tình dục mà trẻ em là nạn nhân. Chị có thể chia sẻ những kinh nghiệm gì để các bậc phụ huynh có thể giúp con em mình luôn được an toàn?

- Bạn đừng quá hy vọng vào những khóa học trong một vài ngày hoặc mua một vài cuốn sách cho con rồi yên tâm. Điều này là cần thiết nhưng chưa đủ. Bạn mới chính là người cần phải học, đọc và suy ngẫm về vấn nạn này. Các con cần bạn củng cố, hỗ trợ và hướng dẫn từ những ứng xử trong cuộc sống hàng ngày. Đó mới là thầy giáo và bài học tuyệt vời nhất của con. 

                 Chị Phí Mai Chi trao đổi cùng đồng nghiệp và phụ huynh có con dưới 8 tuổi về dự án giáo dục giới và an toàn thân thể "Trò chuyện cùng TUTI"

Bạn nên nhớ, con bạn luôn có nguy cơ bị quấy rối tình dục cho dù con đã được dạy dỗ một cách chu đáo, sống trong môi trường bạn gọi là “an toàn”. Vì vậy dạy con “tự bảo vệ  mình” là điều cực kỳ quan trọng. Một sự thật cần được nhìn một cách thẳng thắn: Bạn chỉ có thể giúp con giảm nguy cơ bị quấy rối/xâm hại tình dục chứ không thể giúp con “luôn được an toàn”. nhiều khi chỉ đơn giản là hướng dẫn về cách ăn mặc, nói năng, đi đứng của con cũng đã góp phần làm giảm nguy cơ rồi.

"Hơn 90% kẻ xâm hại tình dục là người quen của trẻ"

- Những kẻ xâm hại thường có những thủ đoạn chung gì? Theo chị, các bậc phụ huynh cần trang bị kiến thức ra sao để “nhận diện” những kẻ bệnh hoạn này?

- Hơn 90% kẻ xâm hại tình dục là người quen của trẻ. Các nghiên cứu từ những vụ việc xâm hại tình dục đã chỉ ra rằng kẻ phạm tội sẽ có 5 bước để thực hiện hành vi xâm hại, bao gồm:

1. Xác định đối tượng

2. Xây dựng niềm tin với trẻ

3.Tạo nguyên tắc, áp lực để trẻ giữ bí mật

4. Bắt đầu có hành vi gần gũi, động chạm để trẻ khó phát hiện giữa sự “thân tình” hay “xâm hại” và các hành động này liên tục “leo thang”

5.Và cuối cùng mới là hành vi “Xâm hại tình dục”. Trẻ sẽ bị xâm hại lần thứ n cho đến khi  một trong 5 bước này không được trẻ khai báo hoặc không bị cha mẹ nghi ngờ, phát hiện.

Vì vậy, bạn hoàn toàn có khả năng ngăn ngừa nếu duy trì nói chuyện với con hàng ngày, biết cách quan sát biểu hiện tâm, sinh lý của con và hướng dẫn con nhận diện được các nguy cơ để con có thể tự bảo vệ mình trước tiên. 

Xem nội dung khóa học Nói với con về Sex của chuyên gia Phí Mai Chi 

“Tôi bị ám ảnh bởi những con số về xâm hại trẻ em”

- Từ khi nào chị bắt đầu quam tâm đến vấn đề Chính sách về Quyền trẻ em? Cơ duyên nào dẫn chị đến với “sự nghiệp” này?

- Nghề chọn tôi, chứ không phải tôi chọn nghề. Ngay sau khi ra trường năm 1994, tôi bắt đầu vào làm việc tại Ủy ban Bảo vệ, chăm sóc trẻ em Việt Nam. Trong suốt hơn 20 qua, tôi đã liên tục làm công việc nghiên cứu, đánh giá chính sách về Quyền trẻ em. Đây là công việc mà tôi rất tâm huyết.

Trong suốt 20 năm thực hiện công việc Nghiên cứu, đánh giá chính sách về Quyền trẻ em, đâu là vấn đề khiến chị còn trăn trở?

- Tôi liên tục làm việc với những con số, tôi tham gia xây dựng chỉ số giám sát Quyền trẻ em và cơ sở dữ liệu. Tôi đã học hỏi được nhiều điều từ những con số này. Điều khiến tôi luôn cảm thấy trăn trở là số vụ xâm hại trẻ em được khai báo trong cả nước. Công bố mới nhất của Bộ LĐTB&XH, trong 5 năm (2012-2016), cả nước phát hiện trên 8.200 vụ xâm hại trẻ em, với gần 10.000 nạn nhân, trong đó số vụ bị xâm hại tình dục là 5.300. Số vụ việc xâm hại tình dục trẻ em không hề giảm trong suốt 10 năm qua và luôn chiếm hơn 50% số vụ việc xâm hại trẻ em với hàng ngàn nạn nhân mỗi năm. Đó là những con số biết nói và tôi muốn tiếng nói này trở nên mạnh mẽ hơn trong cộng đồng.

- Xin cảm ơn chị,  chúc chị luôn thành công với công việc và những dự án của mình!

Đào Cư Phú

loading...
Tuổi trẻ & Đời sống 
Tâm Sự Gia Đình