Dạy con -

Bí quyết dạy con hơn 1 tuổi đã biết dọn dẹp, nấu ăn của mẹ Việt ở Nhật

(Tamsugiadinh.vn) - Mặc dù nuôi con nhỏ nhưng chị Nguyệt (sống ở Nhật Bản) không quá đầu bù tóc rối, tất bật chăm con như nhiều mẹ trẻ khác. Bởi chị có cách dạy con tự lập từ tấm bé.
Bí quyết dạy con hơn 1 tuổi đã biết dọn dẹp, nấu ăn của mẹ Việt ở Nhật
Bí quyết dạy con hơn 1 tuổi đã biết dọn dẹp, nấu ăn của mẹ Việt ở Nhật

Sống ở Tokyo, Nhật Bản được hơn 10 năm, chị Nguyệt (32 tuổi) cùng chồng và con gái có một ngôi nhà nhỏ xinh đầy ắp tiếng cười hạnh phúc.

Trước khi mang bầu, chị Nguyệt là nhân viên văn phòng nhưng từ khi chuẩn bị sinh con, chị nghỉ ở nhà. Ban đầu chị giúp đỡ chồng những việc nhỏ ở công ty. Sau thời gian sinh con, chị vừa nuôi con, chăm con vừa tự kinh doanh.

Dù cuộc sống bận rộn nhưng chị vẫn dành cho mình những khoảng riêng yêu thích như tập đàn violon, nghe nhạc, nấu nướng và đọc sách cũng như tìm hiểu về các kiến thức nuôi dạy con. Ngày trong tuần khá bận rộn nên ngày cuối tuần chị luôn cố gắng nấu các món mới để gia đình cùng thưởng thức. Sở thích của cả gia đình chị là ăn các món ăn Việt Nam như bún, bánh cuốn...

cách dạy con tự lập
Chị Nguyệt cùng con gái nhỏ trong một chuyến dã ngoại

Một điều dễ nhận thấy rằng, mặc dù nuôi con nhỏ nhưng chị Nguyệt không quá tất bật chăm con như nhiều mẹ trẻ khác. Không đầu bù tóc rối, không kêu than vất vả bởi chị có những phương pháp riêng dạy con tự lập từ tấm bé. Chị cùng con trải nghiệm và khám phá cuộc sống, dõi theo con thay vì làm cho con.

- Chào chị, bé nhà chị được mấy tuổi rồi ạ? Bé có sở thích gì đặc biệt không?

- Bé nhà mình cuối tháng 12 này sẽ tròn 4 tuổi. Bé thích màu hồng, thích các loại nhạc cụ như đàn violon, piano, sáo. Bé có thể gấp giấy Origami rất tốt. Ngoài ra, bé cũng thích vẽ, tô màu và cùng mẹ nấu ăn. Bé nhà mình hiện tại thuộc tuýp indoor, đi học về là có thể ở trong nhà cả ngày chỉ vẽ, tô màu hay tập đàn, thế nên nhiều khi mình phải tìm cách dẫn bé ra ngoài đi dạo, đi bộ cho khoẻ.

cách dạy con tự lập

- Chị có thể chia sẻ bí quyết giúp bé yêu thích công việc và tự giác làm việc thay vì nhờ sự giúp đỡ của bố mẹ? 

- Ở thời điểm hiện tại, ngoài việc làm hết được những việc cá nhân như tắm, đánh răng, tự chuẩn bị quần áo đi học, chuẩn bị quần áo đi du lịch, tự dọn dẹp..., bé cũng khá tích cực hào hứng trong việc giúp đỡ mẹ nấu nướng. Thật sự là suy nghĩ của bé rất tự lập, đôi khi chán ăn thì có bảo mẹ bón cơm cho thôi, còn ngoài ra những việc của mình mà mình làm được, bố mẹ định làm hộ thì bé sẽ nói luôn: Con tự làm được, bố mẹ không được làm. 

Về cách dạy con tự lập, mình không có bí quyết gì cả. Công thức của mình chỉ là một chút động viên, khích lệ, với một chút kiên trì, khen ngợi và một chút nghiêm khắc. 

Khích lệ động viên con

Mình không bao giờ nói với bé: Con còn bé chưa làm được, hay phải mấy tuổi con mới làm được. Mà luôn nói: con làm được, cứ yên tâm. Hoặc con cứ làm thử đi, không sao đâu mà. Nếu lần đầu hỏng thì lần thứ hai sẽ tốt hơn, muốn giỏi muốn tốt thì cái gì cũng phải làm nhiều. 

Kiên nhẫn trong việc dạy con 

Thật sự mình thấy nhiều ông bà, bố mẹ rất thiếu kiên nhẫn trong việc dạy con. Con mới ăn cơm, ăn được ít, ăn lâu thì sốt ruột, sợ con đói nên thay vì để con ăn cơm, họ cứ duy trì cho con ăn cháo. Khi con mới bắt đầu tập múc canh thì sợ con làm đổ canh ra ngoài nên cứ giành lấy múc canh cho con. Khi con mới tập uống nước bằng cốc thì sợ con làm đổ ra quần áo nên giành lấy cầm cốc nước đưa đến tận mồm.

Tất cả sự chăm sóc quá mức này đã khiến ý thức muốn tự lập của bé mới hình thành đã bị dập tắt. Nhiều người quên mất rằng, trước khi trẻ có thể đi vững được thì trẻ cũng phải vấp ngã, phải khóc rất nhiều lần, trẻ đâu thể một ngày mà làm ngay được nếu mình không kiên trì, cho trẻ cơ hội luyện tập.

Mình nhận thấy rằng tất cả mọi trẻ đều thích được khen, được thừa nhận năng lực của mình, thành quả của mình dù chỉ là điều rất nhỏ. Khi trẻ làm được một việc nhỏ, trẻ sẽ mong chờ ánh mắt của mẹ và mong chờ được nghe mẹ nói: Ôi con làm được rồi.

Thế nên khen ngợi, động viên luôn luôn là cần thiết, không chỉ khi bé thành công mà ngay cả khi bé thất bại. Nếu bé thất bại mình sẽ khen bé theo kiểu, còn một chút thôi là con làm được hoặc là dù chưa được nhưng mẹ cũng thấy nó tốt hơn ngày hôm qua hay tốt hơn lần trước rồi đấy. 

Nghiêm khắc với con

Mình nghĩ mình cũng là người mẹ khá nghiêm khắc với con. Quần áo con thay ra luôn phải tự mình cho vào máy giặt. Đồ đạc đi học bé phải tự mình chuẩn bị, tự quản lý... Dù con còn nhỏ nhưng mình luôn nói với con, con phải tự làm để khi không có mẹ con cũng làm được... Tuy vậy mình không bao giờ lơ là việc quan sát con, mỗi khi con làm luôn đứng bên để kiểm tra nhắc nhở.

Có những người muốn con tự lập nên mặc kệ con làm gì thì làm, mang gì đi thì mang. Thiếu thì mượn trường, quần áo không đúng quy định bị cô nhắc nhở thì về tự nhờ. Họ định nghĩa đây là tự lập và con sẽ học được bài học từ những lần "thất bại" đó. Nhưng mình thì nghĩ là không, trẻ còn nhỏ, đôi khi còn phán đoán sai nên nếu cứ mặc kệ bé thì sẽ là sự vô trách nhiệm. Quan điểm của mình là dạy con để con tự làm mọi việc nhưng mẹ luôn đồng hành, hỗ trợ, nhắc nhở con. 

cách dạy con tự lập
 Khi bé hơn 1 tuổi rưỡi, bé xung phong cầm rác đi đổ giúp mẹ

- Chị còn nhớ việc đầu tiên bé có thể tự làm được mà không cần nhờ sự giúp đỡ của bố mẹ?

- Mình còn nhớ việc đầu tiên bé làm đó là khi bé tầm 1 tuổi 1 tháng gì đó, bé đã có thể tự cầm cốc nước thuỷ tinh và uống. Lúc đó mình rất lo sợ con làm đổ cốc nhưng cứ thử bỏ tay ra xem sao. Khi mình bỏ tay thì thấy hai tay bé cầm cốc rất chắc và tự đưa lên uống. Lúc đó mình đã rất cảm động. Nước để trong bình giữ nhiệt bé biết tự mở, tự rót ra và tự uống rất thành thạo mà không bị đổ ra ngoài.

- Theo chị, vai trò của người lớn trong việc giúp bé tự lập như thế nào?

- Theo mình vai trò của người lớn sẽ phải giảm dần tương tự với sự phát triển của con. Bố mẹ luôn đóng vai trò là người hướng dẫn, người chỉ bảo con nhưng đồng thời bố mẹ cũng cần giảm dần việc làm hộ, hỗ trợ con để con có cơ hội trưởng thành.

Từ lúc con sinh ra đến khi con khoảng 1 tuổi bố mẹ phải làm hộ con hết tất cả mọi thứ từ thay quần áo, cho con ăn, cho con tắm... Nhưng khi con hơn 1 tuổi, bố mẹ cần hướng dẫn con làm những việc cơ bản như cầm thìa ăn, mặc quần áo, đi giày, đánh răng cũng như hướng dẫn con làm một số việc đơn giản để giúp đỡ gia đình như đổ rác (ít thôi), bê bát, cầm đũa.

Và khi con làm thành thục thì dù có chậm bố mẹ cũng nên kiên nhẫn để chờ con hoàn thành công việc cá nhân của mình. Vai trò lúc này của bố mẹ chủ yếu là hỗ trợ chứ không còn là giúp đỡ như trước đây nữa. 

cách dạy con tự lập
Bé được chị Nguyệt hướng dẫn cách làm bánh, cách thái đậu, đập trứng, nấu canh miso khi gần 2 tuổi
cách dạy con tự lập
Bé tập cầm dao thái đồ ăn
cách dạy con tự lập
Bé tập đánh trứng
cách dạy con tự lập
Bé học cách làm bánh

- Theo chị việc giúp con tự lập từ sớm có ảnh hưởng như thế nào đến tính cách và sự phát triển của trẻ?

- Theo mình, trẻ sẽ tự tin hơn khi có thể tự làm nhiều việc từ sớm, không chỉ ở nhà mà ngay cả khi ra ngoài, trẻ sẽ luôn chủ động, muốn được đóng góp cho tập thể. Ví dụ như bé nhà mình về Việt Nam, bé sẽ xung phong đơm cơm cho cả nhà, khi đi học bé luôn xung phong được chia đồ ăn cho các bạn, xung phong được cắt hoa quả và bé luôn được cô giáo đánh giá cao ở điểm này.

- Chị có thể chia sẻ thêm về những việc bé có thể làm được ở từng giai đoạn phát triển giúp con chủ động hơn trong cuộc sống mỗi ngày?

- Khi bé 1 tuổi: Mẹ có thể khuyến khích bé tập ăn bằng thìa, tự cầm cốc uống nước. Khoảng 1 tuổi rưỡi trở đi mẹ có thể khuyến khích bé tự đi giày, tự tháo giày, hướng dẫn bé mặc quần áo. Tất nhiên, ban đầu chúng ta chỉ chọn quần chun, áo phông rộng để bé dễ mặc, sandal chỉ cần đính vào là được.

Giai đoạn này bố mẹ cũng có thể cho con tự lựa chọn quần áo theo sở thích. Ví dụ đưa ra 2 cái hỏi con thích cái nào? Điều này rất có ý nghĩa trong việc nuôi dạy tính tự chủ, ý thức cá nhân của bé. Ngoài ra, bố mẹ cũng có thể nhờ bé những việc đơn giản như bê cái bát nhỏ ra bàn ăn, cầm đũa ra bàn ăn. Dù ít thôi nhưng nói sẽ khiến bé vui, cho bé cảm giác mình có ích, mình là một thành viên của gia đình. 

Từ 2-3 tuổi, mình có thể dạy trẻ một số kĩ năng khác nữa như ăn cơm bằng đũa, đi giày thể thao, mặc quần áo, kéo được khoá áo...Ngoài ra bố mẹ có thể dạy con một số kĩ năng làm việc nhà đơn giản như dùng dao, dùng kéo, dùng gọt hoa quả, rửa bát cho bố mẹ, dùng máy hút bụi... Tất nhiên giai đoạn này bé có thể chỉ làm một chút là chán nhưng bố mẹ vẫn nên hướng dẫn con và nên quan sát con để nếu cần thì "cấp cứu kịp thời".

Khi con ngoài 3 tuổi, bố mẹ có thể giao cho con tự chuẩn bị đồ dùng mang đi học như quần áo để thay, sổ liên lạc, khăn tay... Con tự quản lý đồ đạc cá nhân của mình. Dù ban đầu bé làm thực sự còn rất chậm, nhiều khi cũng chẳng nghĩ ra là đi tất xong rồi thì phải làm gì hoặc đang chuẩn bị đồ nhìn thấy đồ chơi là lại quên mất việc chính nên bố mẹ sẽ luôn cần có mặt cùng con để đôn đốc cũng như để nhắc nhở con. Nhưng rồi dần dần con sẽ làm tốt hơn, nhanh hơn. 

Nhiều lúc nhìn con làm chậm cũng muốn nổi cáu, muốn nhảy vào làm hộ con nhưng mình đã cố gắng kiềm chế, chờ cho đến khi nào xong thì thôi. Hôm nào con nhanh thì mẹ sẽ khen ngợi rõ ràng. Nhưng mình cũng không quá nguyên tắc, nếu hôm nào con nói: Mẹ ơi con muốn làm cùng mẹ thì mình cũng vẫn sẵn sàng giúp đỡ con một chút. Mình quan niệm, dạy con tự lập là điều tốt, nhưng cũng cần phải dạy con biết nhờ người khác giúp đỡ và giúp đỡ lại người khác khi cần thiết. 

cách dạy con tự lập
Dạy con tự lập và giúp còn tìm hiểu đồ ăn
cách dạy con tự lập
Bé hoàn thiện được những kỹ năng đơn giản ngay cả khi làm việc nhà
cách dạy con tự lập
Bé tự nạo thức ăn
cách dạy con tự lập
Phơi quần áo giúp mẹ.

- Cảm ơn chị rất nhiều đã dành thời gian chia sẻ những điều hữu ích với độc giả Tamsugiadinh.vn, chúc chị và gia đình luôn mạnh khỏe và hạnh phúc.

Đừng bỏ lỡ
Theo Cỏ Ba Lá - Tuổi trẻ Thủ đô
Tâm Sự Gia Đình