Ngư dân phải đu dây “giải quyết nhu cầu” vì tàu đánh cá không có nhà vệ sinh

0
418

Đu dây đi vệ sinh như… làm xiếc

Hôm 13/12, một ngư dân trên tàu cá miền Trung đi vệ sinh trong đêm, đã bị rơi xuống biển mất tích. Ông Nguyễn Văn Sáu (56 tuổi, ngụ khu phố 2, thị trấn Vàm Láng, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang) có thâm niên hơn 30 năm làm tài công trên tàu cào đánh bắt xa bờ, nói:

“Tội nghiệp! Chắc tay này mới xuống tàu làm ngư phủ, gặp sóng to gió lớn nên xui xẻo như vậy. Ở giữa biển khơi mênh mông, ban đêm ai cũng lo ngủ lấy sức, chỉ có tài công tập trung điều khiển tàu nên lỡ rớt xuống biển là cầm chắc mất xác vì không ai hay biết”.

Ông Sáu kể, làm nghề ngư phủ là phải chấp nhận nhiều mối nguy hiểm chết người có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi tàu đang hoạt động trên biển. Chính vì vậy mà mỗi ngư dân khi xuống tàu làm việc đều phải học tất cả mọi chuyện, từ việc sử dụng các ngư lưới cụ, cách ứng xử, ăn ngủ trên tàu đến… việc đi vệ sinh.

“Chủ yếu là học kinh nghiệm từ người đi trước lâu năm truyền dạy lại cho người mới vào nghề. Người mới xuống tàu làm ngư phủ sợ nhất 2 chuyện: say sóng nôn ói tới mật xanh mật vàng và đi vệ sinh trên biển. Nhưng say sóng nôn ói chỉ vài ngày là hết, còn chuyện đi vệ sinh thuộc về “kỹ năng” của từng người, bởi chỉ cần sơ suất chủ quan là có thể rơi xuống biển mất mạng, mất xác”, ông Sáu cho biết.

Theo ông Sáu, từ xưa đến nay trên tàu đánh cá không được bố trí nhà vệ sinh, nên mỗi khi có nhu cầu thì ngư phủ mạnh ai nấy “giải quyết” xuống biển từ ngay bên hông tàu.

Trên tàu đánh cá, phần boong trước mũi và boong sau lái đều chất đầy ngư lưới cụ và các phương tiện phục vụ việc đánh bắt hải sản, chỉ còn 2 lối đi rộng khoảng 1m dọc theo cabin là nơi để các thuyền viên, tài công “đi toa-lét” khi có nhu cầu.

Đặc điểm của tàu đánh cá là có rất nhiều dây thừng, nên mỗi khi có nhu cầu đi vệ sinh thì các ngư phủ tìm 1 đoạn thừng, 1 đầu được buộc vào nơi chắc chắn trên tàu, còn đầu kia thì họ cầm chặt trong 1 tay, sau đó leo ngồi trên be tàu mà “hành sự”.

Những lúc trời yên biển lặng hoặc tàu đang neo đậu thì việc leo lên be tàu đi vệ sinh chẳng có gì đáng ngại. Nhưng ngư phủ sợ nhất là những khi sóng to gió lớn, con tàu liên tục nhảy chồm chồm quăng quật nên chuyện tuột tay khỏi dây bám rơi xuống biển xảy ra như cơm bữa.

“Nếu bị rớt xuống biển lúc ban ngày thì anh em trên tàu nghe kêu cứu sẽ xúm lại quăng dây, quăng phao vớt lên. Nguy hiểm nhất là ban đêm, sóng to gió lớn, tàu đang di chuyển mà đi vệ sinh bị rơi xuống biển thì không ai hay biết, nên ngư phủ thường mất tích vì biển cả mênh mông, trời tối đen, biết đâu mà tìm”, ông Sáu nói.

Tài công Võ Văn Điểu (Năm Điểu, 65 tuổi, ngụ ấp Lăng, hơn 40 năm lái tàu cào đôi) cho biết, ông từng chứng kiến nhiều người những ngày đầu xuống tàu đánh cá đã sợ đến mức phải lấy dây cột thân mình vào 1 nơi thật chắc chắn rồi mới dám ra be tàu đi vệ sinh. Ấy thế mà họ vẫn “mặt cắt không còn hột máu”.

Lâu ngày mọi người đều quen, dù mỗi khi trời nổi giông bão, biển nổi sóng to thì chuyện đi vệ sinh của ngư phủ chẳng khác nào “làm xiếc” với tính mạng. Nhưng họ vẫn phải “giải quyết” vì không thể nhịn được đến khi trời yên biển lặng.

Ông Năm Điểu kể: “Ở Vàm Láng có hơn 500 tàu hành nghề cào xa bờ với hơn 3.000 ngư phủ. Mỗi chuyến ra khơi phải mất 2-3 tháng mới về bến nên ai cũng phải nắm chắc “kỹ năng” đi vệ sinh trên biển. 

Do thành thạo nên khoảng 5 năm gần đây ở Vàm Láng không có ngư dân nào mất tích vì rơi xuống biển trong lúc đi vệ sinh. Nhưng cứ 1-2 tháng lại nghe tin có người mất tích trong lúc đi vệ sinh trên biển, chủ yếu xảy ra với ngư dân mới vào nghề trên các tàu miền Trung”.

Tài công Nguyễn Văn Sáu kể chuyện “đu dây làm xiếc” đi vệ sinh trên tàu cá

Đóng tàu tiền tỷ nhưng không thể làm nhà vệ sinh

Theo thống kê của Chi cục Thủy sản tỉnh Tiền Giang, toàn tỉnh hiện có hơn 1.200 phương tiện tàu thuyền khai thác hải sản trên biển, trong đó có 886 tàu có công suất trên 90CV đủ khả năng vươn ra khai thác các ngư trường xa bờ, nhưng không tàu nào có thiết kế nhà vệ sinh.

Điều kỳ lạ là thời gian gần đây các chương trình hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ chỉ tập trung trang bị máy móc, phương tiện hiện đại nhằm tăng năng suất, sản lượng, chất lượng thủy sản chứ không hề đề cập đến chuyện… làm nhà vệ sinh trên tàu phục vụ nhu cầu thiết thực và giảm thiểu rủi ro, tai nạn cho ngư dân.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về trang bị an toàn tàu cá do Bộ NN&PTNT ban hành ngày 1/6/2015 thì tàu đánh cá khi ra biển hoạt động phải đảm bảo có đủ hàng chục thiết bị an toàn như: xuồng cấp cứu, phao bè cứu sinh, pháo hiệu, đèn hiệu, máy thu phát vô tuyến, ra đa, máy thu định vị vệ tinh….

Nhưng trong bộ quy chuẩn này hoàn toàn không đề cập đến hạng mục nhà vệ sinh trên tàu cá. Một cán bộ của Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Tiền Giang cho biết, từ trước đến nay hạng mục nhà vệ sinh không nằm trong quy chuẩn kiểm tra, kiểm định kỹ thuật an toàn, thiết kế của tàu đánh cá và chưa có quy định nào bắt buộc tàu cá phải có nhà vệ sinh.

Nhiều chủ tàu đánh cá tại cảng cá Mỹ Tho xác nhận, lâu nay khi kiểm định tàu cá thì không cơ quan nào đặt vấn đề trên tàu phải có nhà vệ sinh, cho nên thiết kế tàu khi đóng mới hoàn toàn không có hạng mục này.

Nguyên nhân chủ yếu là do diện tích tàu cá quá chật hẹp nên các chủ tàu không thể làm nhà vệ sinh trên tàu, dù biết rằng nếu có thì ngư dân sẽ đỡ vất vả hơn. Theo tài công Năm Điểu, để giải quyết vấn đề vệ sinh cá nhân lúc tàu đang đánh bắt trên biển thì tự mỗi ngư dân phải tìm ra phương pháp an toàn hữu hiệu để bảo vệ bản thân.

Ngư dân phải đu dây “giải quyết nhu cầu” vì tàu đánh cá không có nhà vệ sinh
Nhiều ngư dân đã mất mạng vì đi vệ sinh

“Trên tàu cá mỗi người mỗi việc, nên không thể có tình trạng 1 ngư phủ cần đi vệ sinh thì cả tàu phải bỏ việc để trông chừng, chờ cứu hộ nếu có tai nạn xảy ra”, ông Điểu nói.

Còn tài công Nguyễn Văn Sáu cho hay, thông thường mỗi chiếc tàu hành nghề cào xa bờ có chiều ngang 6m, dài 22m với khoảng 10 thuyền viên hoạt động, có giá ít nhất 4-5 tỷ đồng. Mỗi khi ra khơi, gần như toàn bộ phần boong tàu được dành chỗ cho ngư lưới cụ và các phương tiện đánh bắt khác.

Bên trong cabin nhỏ hẹp dùng chứa lương thực, nước uống, nhu yếu phẩm cho cả chuyến đi gần 100 ngày và 1 gian bếp nhỏ. Các thuyền viên mỗi người chỉ được phân chia 1 chỗ ngủ rất chật hẹp trong cabin, nên toàn bộ boong tàu không còn diện tích để làm nhà vệ sinh.

“Từ xưa đến nay bước chân xuống tàu đánh cá là ngư phủ phải chấp nhận việc bám dây thừng, ngồi trên be tàu để đi vệ sinh. Nhiều người nói làm nhà vệ sinh trên tàu sẽ xui xẻo nhưng theo tui, việc không thiết kế nhà vệ sinh trên tàu cá chỉ do nguyên nhân không có chỗ trống, chứ không có ai kiêng cữ điều gì”, ông Sáu cho biết. 

Theo Hùng Anh
(Tuổi Trẻ & Đời Sống)

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here