Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn và ký ức về người thầy đạp xích lô nuôi con học đại học

0
304
Tri ân thầy cô nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Phải thú thật, đến năm 10 tuổi, tôi vẫn còn là một cậu bé nhút nhát. Gia cảnh không mấy khá giả và nhịp điệu buồn tẻ ở tỉnh lẻ không thể nào giúp tôi thoát khỏi cái vỏ bọc đầy mặc cảm và tự ti. Thế nhưng, có một người đã kéo tôi ra khỏi vùng bóng tối ái ngại ấy. Người ấy là thầy giáo Bình.

Thời trước khó khăn, một buổi thầy lên lớp, một buổi thầy đạp xích lô. Phương tiện đi dạy của thầy cũng chính là chiếc xích lô ấy.

Tôi không bao giờ quên, trong cái nắng rát bỏng miền Trung, hình ảnh thầy với dáng cao gầy ngày ngày xếp chiếc xích lô ở góc sân trường rồi lấy khăn lau mồ hôi ướt đẫm trên trán trên lưng, trước khi bước vào bục giảng.
 

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn và ký ức về người thầy đạp xích lô nuôi con học đại học
Tôi không bao giờ quên hình ảnh thầy lau mồ hôi ướt đẫm trên trán trên lưng trước khi bước vào bục giảng (Ảnh: ST)
Một vài đồng nghiệp còn ném cái nhìn khắt khe về phía thầy. Thế nhưng, thầy vẫn bỏ ngoài tai những lời bình luận không hay dành cho mình.

Có lần muộn giờ học, đang quáng quàng chạy trên hè phố, tôi chợt nghe nghe có tiếng gọi. Quay lại, tôi thấy thầy Bình đang đạp xe cùng chiều. Thầy kêu: “Lên đi!”. Tôi chần chừ thì thầy lại giục lên xe.

Tôi rụt rè, nhẹ nhàng bước lên xích lô làm một hành khách bé bỏng. Thầy vừa đạp xe vừa mách bảo: “Sắp tới có cuộc thi kể chuyện dành cho học sinh toàn thị xã. Em tham dự nhé!”.

Tôi ấp úng không biết trả lời ra sao. Thầy lại nói: “Muốn chiến thắng người khác, em phải bỏ qua sự sợ hãi khi đứng trước đám đông. Thầy sẽ dạy em cách thay đổi!”. Tôi nửa tin nửa ngờ, hay nói đúng hơn là trong lòng ngổn ngang lo lắng.

Cuối buổi học hôm đó, thầy lại gọi tôi đi cùng xe. Tôi ngoan ngoãn leo lên xích lô. Thầy chở tôi đến ngã năm, trung tâm của thị xã, và ra lệnh: “Đứng trên cái trụ bùng binh mà cảnh sát giao thông vẫn thường đứng và hát đi!”.

Tôi không dám cãi, lập cà lập cập làm theo. Giờ tan tầm, người đi đường không biết hai thầy trò đang làm gì, cứ tò mò ngó dọc ngó ngang rồi bàn tán. Thầy chỉ đôi chân đang run rẩy của tôi và quát: “Đứng cho ngay ngắn! Thuộc bài nào thì hát bài ấy!”.

Không còn chọn lựa nào khác, tôi lắp bắp hát: “Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc…”. Và đến khi giọng tôi thật sự dõng dạc để hát hết câu “Nước non Việt Nam ta vững bền” thì thầy mới chở tôi về tận nhà, lúc trời đã tối mịt.

Tôi còn nhớ, thầy Bình đã tốn ba buổi để bày tôi kể câu chuyện “Truyền thuyết về đất nước triệu voi”. Bữa cuối cùng xem như “tổng duyệt” trước khi đi dự thi, thầy nhận định: “Chỉ cần cái mở đầu ấn tượng của em đã xứng đáng giành giải Nhất rồi!”. Nghe vậy, tôi tự tin lắm.

Ngày thi, lúc vào câu dẫn: “Nói về nước Lào láng giềng, Bác Hồ có viết “Việt – Lào hai nước chúng ta. Vừa là đồng chí, vừa là anh em”, tôi nhìn xuống đã thấy khán giả vỗ tay hoan hô nhiệt liệt, nhưng không thấy thầy Bình đâu.
 

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn và ký ức về người thầy đạp xích lô nuôi con học đại học
Tôi chỉ mới kể vài câu, khán giả đã vỗ tay hoan hô nhiệt liệt (Ảnh: ST)
Tôi nghĩ, chắc giờ này thầy đang còng lưng trên chiếc xích lô để kiếm thêm chút thu nhập nuôi gia đình. Tôi tiếp tục hoàn thành phần thi một cách trọn vẹn.

Quả nhiên, tôi được giải nhất. Phần thưởng đáng kiêu hãnh của cậu học trò lớp năm là một cái giấy khen và quyển sách “Lê Nin và cuộc cách mạng tháng Mười vĩ đại” in rất đẹp.

Khi tôi đứng lên lễ đài nhận phần thưởng thì thầy Bình mới xuất hiện. Vẫn bộ quần áo cũ bạc màu lam lũ, thầy nhìn tôi với một nụ cười hiền từ rồi lấy khăn lau nước mắt.

Thầy khóc. Tôi nhận ra thầy lau nước mắt bằng cái khăn vẫn dùng lau mồ hôi trước giờ vào lớp. Đó thực sự là khoảnh khắc tự hào nhất suốt thời thơ ấu yên ả của tôi.

Tôi tốt nghiệp tiểu học, chia tay thầy Bình và mái trường ôm ấp giấc mơ thơ dại. Một buổi chiều, khi tôi vừa trở thành học sinh lớp 6, thầy đến nhà tìm tôi.

Vẫn câu nói quen thuộc: “Lên đi!” và chiếc xích lô chở hai thầy trò loanh quanh mấy con đường nhỏ và hẹp của đô thị miền Trung nhiều nắng và gió. Vòng xe cứ lăn đều mà thầy không thấy thầy nói gì. Tuy vậy, tôi cũng không dám bày tỏ thắc mắc của mình.

Hồi lâu, thầy cất giọng khe khẽ (tôi không thể phân biệt là câu hỏi hay câu cảm thán): “Xứ sở mình đẹp thật nhỉ?”. Rồi thầy vừa đạp xe vừa hát trong hoàng hôn chập choạng: “Nhật nguyệt í a trên cao, ta ngồi ối a dưới thấp. Một dòng í a trong veo, sao lòng ối a còn đục”.

Đó là lần đầu tiên tôi nghe nhạc Trịnh, không biết hồn vía người hát hay tài năng tác giả đã mang cho tôi sự rung động xao xác khôn nguôi. Thầy mải mê hát, còn tôi bần thần nghe, không hề để ý màn đêm kéo đến từ lúc nào.

Mãi khi chở tôi về nhà, thầy mới ngừng hát và nói: “Con gái duy nhất của thầy đã đậu đại học ngành Y. Ngày mai, thầy đem chiếc xích lô này vào Sài Gòn để đạp xe nuôi nó hoàn thành 7 năm mơ ước ở giảng đường!”.

Tôi đứng ngơ ngác trông theo cái dáng lầm lũi đạp xe đi ngược con phố. Tôi muốn nhìn thật kỹ để mai mốt gặp lại có thể nhận ra người thầy nhân hậu nhưng mắt cứ nhòa đi trong tiếng hát lãng đãng: “Bầy vạc í a bay qua, kêu mòn ối a tĩnh lặng. Đường đời í a không xa, sao chồn ối a gối chân”.
 

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn và ký ức về người thầy đạp xích lô nuôi con học đại học
Tôi đứng ngơ ngác trông theo cái dáng lầm lũi đạp xe đi ngược con phố của thầy (Ảnh: ST)
Những năm tháng học phổ thông, thỉnh thoảng tôi vẫn đi ngang căn nhà nhỏ của thầy Bình nhưng chỉ thấy cửa khóa im ỉm. Người ta nói, căn nhà đã được bán cho người khác rồi.

Tôi có hỏi thăm vài anh chị đang là sinh viên ở Sài Gòn nhưng cũng không ai biết thông tin về thầy. Chắc thầy không còn cơ hội đứng trên bục giảng, mà phải xuôi ngược với những cuốc xích lô để kiếm tiền nuôi con ăn học. 

Năm thứ nhất đại học, ngay phút giây đầu tiên đặt bàn chân trên mảnh đất Sài Gòn, tôi đã mong gặp lại thầy. Mỗi lần có chiếc xích lô nào lướt qua, tôi lại giật thột dõi theo.

Vậy mà đã 20 năm rồi, tôi vẫn không có tin tức gì về thầy. Cuộc sống bon chen danh lợi đã dạy cho tôi nhiều điều dửng dưng và lạnh lùng, nhưng ký ức về thầy Bình và chiếc xích lô vẫn vẹn nguyên.

Có lẽ hiện tại con gái của thầy đã là một bác sĩ lành nghề. Có lúc tôi băn khoăn, bao nhiêu người bệnh được chăm sóc bởi bàn tay nữ bác sĩ ấy, có biết rằng trên màu trắng chiếc áo blouse kia có những vệt mồ hôi trĩu nặng của một thầy giáo đạp xích lô không?

Nhiều người quan niệm, chiếc xích lô là chứng tích của một giai đoạn bần hàn. Thế nhưng, không ai phủ nhận được hình ảnh gần gũi của loại xe này trong nhịp điệu hối hả hôm nay.

Riêng tôi, mỗi lần nhìn thấy người đạp xích lô trong bộ đồng phục lịch lãm, tôi lại nhớ quay quắt miếng vá trên vai áo cũ sờn của thầy giáo năm xưa!

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn

Nhà thơ – Nhà báo Lê Thiếu Nhơn:

Theo Báo Người Giữ Lửa

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here