Để lại di chúc yêu cầu con không được chuyển nhượng tài sản thừa kế có được không?

0
167

Tôi năm nay 63 tuổi, sở hữu một ngôi nhà rộng 60m2, gần đường lớn trong quận nội thành Hà Nội. Vợ chồng tôi chỉ có một cậu con trai duy nhất đã ngoài 30 tuổi. Là một người thông minh nhanh nhẹn, nhưng do mải chơi nên đến giờ công việc của con trai tôi vẫn chưa ổn định, nay hứng lên thì làm chỗ này, mai lại làm chỗ khác. 

Tôi biết con tôi không được việc gì, nhưng với bạn bè thì rất hết lòng hết dạ. Nhiều lần chúng tôi đã phải muối mặt đi trả những khoản nợ từ trên trời rơi xuống. Bố mẹ khuyên bảo thì cậu lúc nào cũng vâng dạ, nhưng đều như nước đổ lá khoai. Vợ chồng tôi giờ sống nhàn tản, sáng đi họp tổ hưu trí gặp gỡ bạn bè, chiều thể dục thể thao. 

Để lại di chúc yêu cầu con không được chuyển nhượng tài sản thừa kế có được không?
Tôi đang băn khoăn không biết làm như vậy có hợp lý không?
 
Có tính lo xa nên vợ chồng tôi muốn viết di chúc để lại ngôi nhà này cho con trai thừa kế. Đây là ngôi nhà vợ chồng tôi đã tạo dựng bằng mồ hôi, nước mắt của mình, phải nói là rất cơ cực. 
 
Tôi có mong muốn ghi trong bản di chúc yêu cầu người thừa kế không được chuyển nhượng, liệu có hợp pháp không, thưa luật sư? Nếu không tôi phải viết thế nào để con tôi trong mọi trường hợp đều không được phép bán căn nhà này? Vì với tính cách của nó, tôi lo, nếu chúng tôi ra đi, chẳng mấy chốc căn nhà sẽ thành của người khác.
 
Tôi có thể ra điều kiện “chỉ khi con là chủ sở hữu hợp pháp của một ngôi nhà khác và chứng minh được thu nhập hợp pháp hàng tháng không dưới 20 triệu đồng thì con có toàn quyền thừa kế đối với ngôi nhà bố mẹ để lại” có được không?  

Luật sư Tạ Ngọc Vân:

Chào bác, chúng tôi cho rằng mong muốn của gia đình bác cũng rất chính đáng và thiết thực. Theo quy định của pháp luật thì muốn ghi trong bản di chúc yêu cầu người thừa kế không được chuyển nhượng di sản thừa kế do bác để lại thì có thể thực hiện được. 

Bởi lẽ, di chúc là sự thể hiện ý chí của bác nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết, bác có toàn quyền định đoạt tài sản của mình, quyết định người được hưởng di chúc… 

Tuy nhiên, chúng tôi muốn nói về vấn đề thực tế và những quy định khác có liên quan. Sau khi di chúc của bác có hiệu lực (kể từ thời điểm bác chết) thì con bác sẽ tiến hành khai nhận di sản thừa kế và chuyển tên thửa đất từ bác sang con bác, khi đó con bác là chủ sở hữu hợp pháp và theo quy định thì có đầy đủ quyền và nghĩa vụ như sử dụng, định đoạt, chiếm hữu, nghĩa là con bác có thể chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp… 

Thực tế hiện nay rất ít cơ quan viết điều kiện được thừa kế vào trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để hạn chế quyền của người sử dụng đất. 

 Ngoài ra pháp luật cũng có quy định khác để bác có thể thực hiện một phần nguyện vọng của mình. Chúng tôi xin đưa ra cho bác một số phương án sau: 

– Thứ nhất, bác có thể dành một phần tài sản của mình dùng vào việc thờ cúng, và giao cho con bác là người quản lý tài sản, phần này phải được xác định rõ trong di chúc để tránh tranh chấp xảy ra sau này. Di sản vào việc thờ cúng sẽ không được chuyển nhượng, tặng cho hay thực hiện các giao dịch khác mà chỉ có thể ở. 

 Chúng tôi muốn lưu ý là pháp luật cho phép bác để dành một phần mà không phải là tất cả di sản của mình vào việc thừa kế. Và bác vẫn phải dành một phần làm di sản thừa kế để chia cho các thừa kế.

– Thứ hai, khi bác còn sống bác cũng tách phần diện tích đất làm nhà thờ và đến phòng tài nguyên để đăng ký về việc sử dụng diện tích đất đó để sau này con bác không thể chuyển nhượng được, chỉ có thể quản lý, sử dụng. 

 Đối với vấn đề bác đưa ra điều kiện “chỉ khi con là chủ sở hữu hợp pháp của một ngôi nhà khác và chứng minh được thu nhập hợp pháp hàng tháng không dưới 20 triệu đồng thì con có toàn quyền thừa kế đối với ngôi nhà bố mẹ để lại” thì vẫn có thể thể hiện trong di chúc. 

Tuy nhiên chúng tôi muốn nói tới điều kiện ở đây không khả thi bởi lẽ, con bác sẽ không khó để chứng minh được là chủ sở hữu hợp pháp của một ngôi nhà khác bằng việc được người khác tặng cho hay một hình thức khác…, còn đối với khoản thu nhập hàng tháng không dưới 20 triệu đồng thì con bác hoàn toàn có thể xin xác nhận ở một công ty nào đó.

Ngoài ra chúng tôi còn muốn tư vấn thêm cho bác về một số vấn đề sau:

Vấn đề 1: Bác phải xác định tài sản để lại trong di chúc thuộc quyền sở hữu của ai. Trong trường hợp tài sản mà bác để lại cho con bác là tài sản chung của hai vợ chồng, có các khả năng sau: 

– Nếu hai vợ chồng đều có mong muốn giống nhau thì có thể lập di chúc chung vợ chồng và nó có hiệu lực vào thời điểm người sau cùng chết. 

– Nếu hai người không thống nhất được về phương án xử lý di sản thì có quyền lập di chúc riêng để định đoạt phần tài sản của mình trong khối tài sản chung đó. 

Trong trường hợp tài sản đó là tài sản riêng của bác thì bác hoàn toàn có quyền quyết định về việc để lại di sản cho ai. Chúng tôi muốn khuyên bác khi bác lập di chúc thì nên để lại phần di chúc cho vợ/chồng, bố, mẹ, con chưa thành niên, bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự bởi lẽ họ là những đối tượng được hưởng di sản thừa kế mà không phụ thuộc vào nội dung của di chúc. 

Vấn đề 2: Khi nào di chúc được coi là hợp pháp. Di chúc hợp pháp phải đáp ứng được các điều kiện theo Điều 652 BLDS. Nếu di chúc không có hiệu lực thì những di sản của bác sẽ được chia theo pháp luật và khi đó thì mọi ý nguyện của bác trình bày trong di chúc đều không thể thực hiện được. 

Ngoài ra bác còn có sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc theo ý nguyện của mình. Phần được bổ sung, thay thế và bản di chúc sau cùng sẽ có hiệu lực pháp luật.

Từ những quy định và thực tế nêu trên thì bác có thể đưa ra phương án hợp lý nhất để giải quyết vấn đề của mình. Tuy nhiên theo chúng tôi thì cách tốt nhất là bác nên khuyên nhủ con bác để có thể thay đổi cách sống, tu chí làm ăn.

Theo MASK

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here